|
Στο κέντρο της
Θεσσαλονίκης, οι μέσες
ζητούμενες τιμές,
σύμφωνα με τα στοιχεία
του Spitogatos
για το τρίτο τρίμηνο,
φτάνουν τα 12 ευρώ ανά
τετραγωνικό μέτρο. Για
ένα αντίστοιχο ακίνητο,
το ενοίκιο ανέρχεται σε
540 ευρώ τον μήνα.
Για κάποιον που λαμβάνει
1.000 ευρώ καθαρά, η
κατοικία στην Αθήνα
απορροφά σχεδόν το μισό
εισόδημα, καθώς το
ενοίκιο αντιστοιχεί στο
44%. Στη Θεσσαλονίκη, το
ποσοστό αυξάνεται στο
54%, αφήνοντας διαθέσιμα
μόλις 460 ευρώ για την
κάλυψη όλων των άλλων
αναγκών.
Η εικόνα γίνεται ακόμη
πιο πιεστική όταν
προστεθούν τα υπόλοιπα
βασικά έξοδα. Με έναν
ενδεικτικό μηνιαίο
προϋπολογισμό 100 ευρώ
για ηλεκτρικό, νερό,
κοινόχρηστα και
τηλεπικοινωνίες, 250
ευρώ για τρόφιμα, 50
ευρώ για μετακινήσεις
και άλλα 100 ευρώ για
προσωπικές ανάγκες και
έκτακτα έξοδα, οι
συνολικές δαπάνες
φτάνουν τα 940 ευρώ στην
Αθήνα και τα 1.040 ευρώ
στη Θεσσαλονίκη.
Πρόκειται για έναν
ιδιαίτερα περιορισμένο
προϋπολογισμό, ο οποίος
δεν προβλέπει διακοπές,
αποταμίευση, μεγαλύτερες
έκτακτες δαπάνες ή την
αγορά επίπλων και
οικιακού εξοπλισμού.
Έτσι, με μισθό 1.000
ευρώ, απομένουν μόλις 60
ευρώ στην περίπτωση της
Αθήνας, ενώ στη
Θεσσαλονίκη τα έξοδα
ξεπερνούν το διαθέσιμο
εισόδημα κατά 40 ευρώ.
Η οικονομική επιβάρυνση
ξεκινά, ωστόσο, πριν
ακόμη από την
εγκατάσταση στο νέο
σπίτι. Η εγγύηση, η
καταβολή του πρώτου
μισθώματος, η μετακόμιση
και η προμήθεια των
απαραίτητων αντικειμένων
για το νοικοκυριό
απαιτούν σημαντική
αρχική χρηματοδότηση.
Εφόσον η εγγύηση
αντιστοιχεί σε ένα
μηνιαίο ενοίκιο και
καταβάλλεται παράλληλα
το πρώτο μίσθωμα,
απαιτούνται αρχικά 880
ευρώ για ένα διαμέρισμα
στην Αθήνα και 1.080
ευρώ στη Θεσσαλονίκη. Με
την προσθήκη ενός
ενδεικτικού ποσού 600
ευρώ για μετακόμιση και
στοιχειώδη εξοπλισμό, η
συνολική αρχική δαπάνη
διαμορφώνεται σε 1.480
και 1.680 ευρώ
αντίστοιχα, χωρίς να
υπολογίζονται τυχόν
μεσιτικά έξοδα ή η αγορά
ηλεκτρικών συσκευών.
Η στεγαστική πίεση στους
νέους στην Ελλάδα
Η δυσκολία πρόσβασης σε
προσιτή κατοικία
αποτυπώνεται και στους
ευρωπαϊκούς δείκτες. Το
2025, το 25,6% των νέων
ηλικίας 15 έως 29 ετών
στην Ελλάδα ζούσε σε
νοικοκυριά όπου οι
στεγαστικές δαπάνες
ξεπερνούσαν το 40% του
διαθέσιμου εισοδήματος.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το
αντίστοιχο ποσοστό ήταν
μόλις 9%, με την Ελλάδα
να καταγράφει τη
χειρότερη επίδοση μεταξύ
των κρατών-μελών.
Παράλληλα, σχεδόν ένας
στους δύο νέους στην
Ελλάδα, συγκεκριμένα το
48,4%, κατοικούσε σε
συνθήκες υπερπληρότητας,
όταν ο ευρωπαϊκός μέσος
όρος διαμορφωνόταν στο
26,9%. Η παραμονή στο
πατρικό σπίτι μπορεί να
περιορίζει την ανάγκη
για ξεχωριστό ενοίκιο,
δεν σημαίνει όμως
απαραίτητα ότι
εξασφαλίζονται οι
κατάλληλες συνθήκες
διαβίωσης.
Η αποχώρηση από την
οικογενειακή κατοικία
γίνεται, άλλωστε, σε
ολοένα μεγαλύτερη
ηλικία. Το 2025, οι
Έλληνες εγκατέλειπαν το
πατρικό τους κατά μέσο
όρο στα 30,9 χρόνια,
έναντι 26,3 ετών στην
ΕΕ. Η καθυστέρηση αυτή
συνδέεται σε σημαντικό
βαθμό με την αδυναμία
των νεότερων να
συνδυάσουν τα διαθέσιμα
εισοδήματα με το κόστος
μιας ανεξάρτητης
κατοικίας.
Η συγκατοίκηση αποτελεί
μία πιθανή διέξοδο,
καθώς επιτρέπει τον
επιμερισμό του ενοικίου
και των λειτουργικών
εξόδων. Ωστόσο, απαιτεί
την εύρεση κατάλληλου
ακινήτου και ενός
συμβατού συγκατοίκου,
ενώ η επιλογή
μεγαλύτερης κατοικίας
δεν εγγυάται πάντοτε
σημαντική μείωση του
ατομικού κόστους. Σε μια
αγορά με περιορισμένη
προσφορά και αυξανόμενες
τιμές, οι διαθέσιμες
επιλογές γίνονται ακόμη
λιγότερες.
Όταν ο μισθός δεν
επαρκεί για την
ανεξαρτησία
Η κατάσταση είναι ακόμη
δυσκολότερη για όσους
αμείβονται με τον
κατώτατο μισθό των 920
ευρώ μεικτά, αλλά και
για εργαζομένους με
μερική ή εποχική
απασχόληση, οι οποίοι
δεν έχουν εξασφαλισμένο
εισόδημα καθ' όλη τη
διάρκεια του έτους. Η
αστάθεια των αποδοχών
καθιστά ιδιαίτερα
δύσκολη την ανάληψη μιας
σταθερής και
μακροχρόνιας στεγαστικής
υποχρέωσης.
Ακόμη και στην περίπτωση
καθαρών αποδοχών 1.200
ευρώ, το κόστος στέγασης
παραμένει δυσανάλογο. Το
ενοίκιο αντιστοιχεί στο
36,8% του εισοδήματος
στην Αθήνα και στο 45%
στη Θεσσαλονίκη. Αφού
καλυφθούν οι υπόλοιπες
βασικές δαπάνες του
ενδεικτικού
προϋπολογισμού,
απομένουν 259 ευρώ στην
Αθήνα και 160 ευρώ στη
Θεσσαλονίκη.
Τα ποσά αυτά αποτελούν
το μοναδικό περιθώριο
για πρόσθετες ανάγκες,
όπως ιατρικά έξοδα,
επισκευές ή άλλες
απρόβλεπτες υποχρεώσεις,
περιορίζοντας σημαντικά
τη δυνατότητα
αποταμίευσης.
Στη σχετική μελέτη του
για την οικονομική
ανεξαρτησία των νέων
στην Ελλάδα, ο ΟΟΣΑ
αναδεικνύει και τις
αδυναμίες του συστήματος
στεγαστικής υποστήριξης.
Μονοπρόσωπα νοικοκυριά
και ζευγάρια χωρίς
παιδιά συχνά
αποκλείονται από
συγκεκριμένες παροχές,
παρά το γεγονός ότι
αντιμετωπίζουν σημαντική
οικονομική πίεση.
Ένα ακόμη εμπόδιο είναι
η διαφορά ανάμεσα στα
παλαιότερα μισθώματα και
στις σημερινές τιμές της
αγοράς. Οι νέοι που
επιχειρούν τώρα να
εγκαταλείψουν το πατρικό
τους καλούνται να
αναζητήσουν κατοικία με
βάση τις τρέχουσες
τιμές, χωρίς να έχουν τη
δυνατότητα να
επωφεληθούν από
παλαιότερα, χαμηλότερα
ενοίκια.
Η ανοδική τάση
συνεχίζεται. Κατά το
τρίτο τρίμηνο του 2026,
οι ζητούμενες τιμές
ενοικίασης αυξήθηκαν
κατά 5% σε ετήσια βάση
στην Αττική και κατά
5,3% στη Θεσσαλονίκη,
σύμφωνα με τον
Spitogatos.
Η αύξηση δεν
περιορίζεται στις
ακριβότερες περιοχές,
καθώς ακόμη και
συνοικίες που μέχρι
πρόσφατα θεωρούνταν πιο
προσιτές καταγράφουν
υψηλότερα μισθώματα,
περιορίζοντας περαιτέρω
τις δυνατότητες των νέων
να βρουν οικονομική
κατοικία
|