Αποτιμήσεις σε ιστορικά ακραία επίπεδα

Ο Γουλφ επικαλείται τον δείκτη CAPE του Ρόμπερτ Σίλερ, ο οποίος συγκρίνει την αξία των μετοχών με τα πραγματικά εταιρικά κέρδη της τελευταίας δεκαετίας.

Ιστορικός μέσος όρος (από το 1881): 17,8

Σεπτέμβριος 1929: 32,6

Κορύφωση της φούσκας του διαδικτύου το 1999: 44,2

Ιούλιος 2026: 41,4

Με άλλα λόγια, οι σημερινές αποτιμήσεις είναι υψηλότερες από εκείνες πριν από το κραχ του 1929 και απέχουν ελάχιστα από το ιστορικό ρεκόρ της dot-com φούσκας.

CAPE 2026: 41,4 — πάνω από το 1929 (32,6) και σχεδόν όσο το 1999 (44,2).

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αλλάξει τον κόσμο – όχι όμως τους οικονομικούς νόμους

Οι αισιόδοξοι υποστηρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τεχνολογική επανάσταση και άρα δικαιολογεί πολύ υψηλότερες αποτιμήσεις.

Ο Γουλφ αναγνωρίζει τη δυναμική της AI, υπενθυμίζει όμως ότι κάθε μεγάλη τεχνολογική επανάσταση — από τους σιδηροδρόμους μέχρι το διαδίκτυο — συνοδεύτηκε από υπερβολικές επενδύσεις, έντονο ανταγωνισμό, πτωχεύσεις και τελικά βίαιη εκκαθάριση της αγοράς.

Η καινοτομία, τονίζει, δεν εγγυάται ότι όσοι επενδύουν σε αυτήν θα βγουν κερδισμένοι.

Μια αγορά που εξαρτάται από λίγες εταιρείες

Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι η άνοδος της Wall Street στηρίζεται σε μια πολύ μικρή ομάδα εταιρειών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη.

Περίπου το 40% της κεφαλαιοποίησης του S&P 500 συγκεντρώνεται σε εταιρείες όπως:

Nvidia

Microsoft

Alphabet

Meta

Amazon

SpaceX

Αν οι προσδοκίες για την AI αποδειχθούν υπερβολικές, η επίπτωση δεν θα περιοριστεί σε έναν κλάδο, αλλά θα διαχυθεί σε ολόκληρη την αγορά.

Οι κίνδυνοι δεν είναι μόνο χρηματιστηριακοί

Ο Γουλφ απαριθμεί μια σειρά από παράγοντες που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως πυροκροτητής μιας μεγάλης διόρθωσης:

η πολιτική αβεβαιότητα στις ΗΠΑ,

οι εμπορικές συγκρούσεις,

η ένταση με το Ιράν,

η επανεμφάνιση της Κίνας ως ισότιμου γεωπολιτικού αντιπάλου των ΗΠΑ,

τα ιστορικά υψηλά επίπεδα δημόσιου και ιδιωτικού χρέους,

η χαλάρωση της χρηματοπιστωτικής εποπτείας,

η αυξανόμενη εξάρτηση από hedge funds και stablecoins.

Κατά την άποψή του, οι αγορές προεξοφλούν ένα σχεδόν ιδανικό μέλλον, αγνοώντας συστηματικά αυτούς τους κινδύνους.

«Δεν ξέρω πότε θα σκάσει η φούσκα – αλλά πιστεύω ότι υπάρχει»

Το σημαντικότερο στοιχείο της ανάλυσης είναι ότι ο Γουλφ αποφεύγει τον ρόλο του προφήτη. Δεν προβλέπει ημερομηνία κραχ ούτε προσπαθεί να εντοπίσει το γεγονός που θα το προκαλέσει.

Υποστηρίζει όμως ότι όταν οι αποτιμήσεις βρίσκονται σε τόσο ακραία επίπεδα και οι επενδυτές συμπεριφέρονται σαν να μην υπάρχει κίνδυνος, τότε η πιθανότητα μιας μεγάλης ανατροπής αυξάνεται σημαντικά.

«Αυτή τη φορά είναι διαφορετικά» είναι η φράση που ακούγεται σχεδόν πριν από κάθε μεγάλη φούσκα.

Και κλείνει με μια υπενθύμιση που αξίζει να κρατήσουν όλοι οι επενδυτές: η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ποτέ με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Έχει όμως την ενοχλητική συνήθεια να κάνει “ομοιοκαταληξία”.