Όπως ανέφερε ο Κώστας Τσαλίκης, επικεφαλής Ανθρώπινου Δυναμικού της Citi για την Ελλάδα και την Κεντρική Ευρώπη και πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Ανθρώπινου Δυναμικού της ΕΕΤ, οι τράπεζες δεν αναζητούν απλώς προσωπικό για την κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών. Επιδιώκουν να προσελκύσουν ανθρώπους με διαφορετικές επαγγελματικές αφετηρίες, νέες ιδέες και διάθεση να συμβάλουν στην αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του κλάδου.

Από τα οικονομικά και τη λογιστική στην τεχνητή νοημοσύνη

Η εικόνα του τραπεζικού υπαλλήλου που συνδεόταν κυρίως με τις οικονομικές σπουδές, τη λογιστική και τη διοίκηση επιχειρήσεων έχει πλέον αλλάξει. Οι ανάγκες των τραπεζών διευρύνονται και περιλαμβάνουν ειδικότητες από την πληροφορική, τα μαθηματικά, τις πολυτεχνικές σχολές και τις θετικές επιστήμες.

Η μετάβαση σε ψηφιακά επιχειρηματικά μοντέλα δημιουργεί αυξημένη ζήτηση για στελέχη που μπορούν να αναπτύξουν και να διαχειριστούν τεχνολογικές εφαρμογές, να αξιοποιήσουν μεγάλα σύνολα δεδομένων και να ενσωματώσουν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

Στις ειδικότητες που αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα περιλαμβάνονται η ανάλυση δεδομένων, η κυβερνοασφάλεια, το FinTech, οι ψηφιακές πληρωμές, η κανονιστική τεχνολογία (RegTech), η διαχείριση κινδύνων, το ESG, το Corporate & Investment Banking, αλλά και το ψηφιακό μάρκετινγκ.

Η αλλαγή αυτή συνδέεται και με τον εντεινόμενο ανταγωνισμό για εξειδικευμένο προσωπικό. Οι τράπεζες διεκδικούν πλέον στελέχη από την ίδια δεξαμενή ταλέντων με τις εταιρείες τεχνολογίας, τις συμβουλευτικές επιχειρήσεις και τις εταιρείες χρηματοοικονομικής τεχνολογίας. Δεν αρκεί επομένως να προσφέρουν μια παραδοσιακή τραπεζική σταδιοδρομία, αλλά χρειάζεται να παρουσιάσουν ένα εργασιακό περιβάλλον με προοπτικές εξέλιξης και συμμετοχή σε σύνθετα τεχνολογικά έργα.

Ο καθηγητής Αριστείδης Σάμιτας, αντιπρύτανης του ΕΚΠΑ και διευθυντής του μεταπτυχιακού προγράμματος FinTech, επισημαίνει ότι το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των νέων οικονομολόγων θα προκύπτει όλο και περισσότερο από την ικανότητά τους να αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη. Η γνώση των οικονομικών αρχών παραμένει απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί χωρίς εξοικείωση με τα νέα ψηφιακά εργαλεία και τις αναλυτικές μεθόδους.

Υψηλότερες αποδοχές και διαφορετικό αντικείμενο εργασίας

Ένα από τα στοιχεία που μπορούν να ενισχύσουν την ελκυστικότητα του κλάδου είναι και το επίπεδο των αμοιβών. Σύμφωνα με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών, οι μέσες αποδοχές στις τράπεζες εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο του ιδιωτικού τομέα, ενώ το συνολικό πακέτο απασχόλησης περιλαμβάνει πρόσθετες παροχές και δυνατότητες ευέλικτης εργασίας.

Παράλληλα, αλλάζει και το αντικείμενο της καθημερινής εργασίας. Η εξάπλωση του mobile banking και του internet banking έχει μεταφέρει μεγάλο μέρος των απλών συναλλαγών στις ψηφιακές πλατφόρμες, περιορίζοντας την ανάγκη για παραδοσιακές εργασίες στα καταστήματα.

Αντίστοιχα, ο ρόλος των τραπεζικών υπαλλήλων μετατοπίζεται προς την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών, τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων, την παρουσίαση επενδυτικών λύσεων και την εξυπηρέτηση πελατών με πιο σύνθετες ανάγκες. Η τεχνολογία αναλαμβάνει όλο και περισσότερες επαναλαμβανόμενες διαδικασίες, ενώ η ανθρώπινη παρέμβαση αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε εργασίες που απαιτούν κρίση, εξειδικευμένη γνώση και εξατομικευμένη προσέγγιση.

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει και τις ανάγκες του υφιστάμενου προσωπικού

Η μετάβαση δεν αφορά μόνο όσους πρόκειται να εισέλθουν τώρα στον τραπεζικό κλάδο. Εξίσου σημαντική πρόκληση αποτελεί η προσαρμογή των εργαζομένων που ήδη απασχολούνται στις τράπεζες, καθώς η αυτοματοποίηση μεταβάλλει το περιεχόμενο πολλών θέσεων εργασίας.

Οι οργανισμοί καλούνται να επενδύσουν σε προγράμματα επανεκπαίδευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων (reskilling και upskilling), ώστε το προσωπικό να μπορεί να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις. Η γνώση των ψηφιακών εφαρμογών, η εξοικείωση με την τεχνητή νοημοσύνη και η δυνατότητα αξιοποίησης δεδομένων αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία ακόμη και για εργαζομένους που δεν έχουν αμιγώς τεχνολογικό αντικείμενο.

Όπως επισημαίνει ο Κωνσταντίνος Καλογήρου, Senior Partner της PLAS, η διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού χρειάζεται πλέον να προσαρμόζεται στις ιδιαίτερες ανάγκες και στις δυνατότητες κάθε εργαζομένου. Η επένδυση σε στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης και η καλλιέργεια κουλτούρας προσαρμοστικότητας αποτελούν βασικά στοιχεία αυτής της διαδικασίας.

Σε ό,τι αφορά τον φόβο ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγήσει σε μαζική κατάργηση θέσεων εργασίας, ο κ. Καλογήρου αντιμετωπίζει την τεχνολογική εξέλιξη ως δυνατότητα δημιουργίας μεγαλύτερης αξίας για τις επιχειρήσεις, μέσω της αύξησης της αποτελεσματικότητας και της ενίσχυσης των αναπτυξιακών τους προοπτικών.

Η επόμενη φάση για τις ελληνικές τράπεζες, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από τις επενδύσεις σε ψηφιακές πλατφόρμες και αυτοματοποιημένα συστήματα. Εξίσου καθοριστική θα είναι η δυνατότητά τους να προσελκύσουν και να διατηρήσουν ανθρώπους με τις κατάλληλες δεξιότητες, αλλά και να προσαρμόσουν το υφιστάμενο προσωπικό στις νέες συνθήκες. Οι περισσότερες από 600 προσλήψεις που προγραμματίζονται για το 2027 αποτελούν μια ένδειξη αυτής της αλλαγής, με τον τραπεζικό κλάδο να διεκδικεί πλέον εργαζομένους από ένα πολύ ευρύτερο πεδίο ειδικοτήτων.