Οι επιπτώσεις έχουν γραμμική συσχέτιση με τη διάρκεια των εχθροπραξιών. Το χαρακτηριστικότερο και ήδη ορατό παράδειγμα έχει να κάνει με τις τιμές των καυσίμων και των προϊόντων ενέργειας. Ηδη, στις πρώτες δύο εβδομάδες του πολέμου, έχει καταγραφεί αύξηση 14-15 λεπτών στην αμόλυβδη και άνω των 30 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης. Τι σημαίνει αυτό για τα δημόσια έσοδα;

• Την Παρασκευή, η διυλιστηριακή τιμή της αμόλυβδης ανέβηκε στα 72 λεπτά από 55 λεπτά στις 28 Φεβρουαρίου. Πλέον, το κράτος βγάζει 1,09 ευρώ ανά λίτρο από 1,05 ευρώ που έβγαζε πριν ξεσπάσει ο πόλεμος.

• Αντίστοιχα, η διυλιστηριακή τιμή του πετρελαίου κίνησης ανέβηκε στα 93 λεπτά από τα 66 λεπτά στο τέλος Φεβρουαρίου. Κάτι που σημαίνει ότι πλέον σε ένα λίτρο επιβάλλονται φόροι περίπου 80 λεπτών αντί για 72 στις 27 Φεβρουαρίου.

Αυτά τα ποσά προέρχονται από τον ΦΠΑ και τον ειδικό φόρο κατανάλωσης. Οι δύο φόροι όμως έχουν διαφορετική «συμπεριφορά». Ο ΦΠΑ εξαρτάται από τις τιμές και ο ειδικός φόρος κατανάλωσης από τον όγκο των πωλήσεων. Ετσι, το γεγονός ότι μέχρι στιγμής ο πόλεμος φέρνει τέσσερα λεπτά επιπλέον σε κάθε λίτρο αμόλυβδης που πωλείται και 8 λεπτά σε κάθε λίτρο πετρελαίου κίνησης δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα «φουσκώσουν» και τα φορολογικά έσοδα. Αυτό εξαρτάται από τη λεγόμενη «ελαστικότητα ζήτησης», δηλαδή από το κατά πόσον θα καταγραφεί μείωση της κατανάλωσης λόγω αύξησης της τιμής. Η μείωση της κατανάλωσης θα επηρεάσει αρνητικά τα έσοδα από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης και η αύξηση της τιμής θα φέρει περισσότερα στο ταμείο από τον ΦΠΑ. Ολα λοιπόν εξαρτώνται από τον συνδυασμό μεταβολή τιμής και όγκος πωλήσεων.

Μόνο από τους φόρους που επιβάλλονται στα ενεργειακά προϊόντα, το υπουργείο Οικονομικών περιμένει να εισπράξει φέτος πάνω από 6,34 δισ. ευρώ. Η μεγαλύτερη «πηγή» είναι ο ΦΠΑ στα πετρελαιοειδή με 2,124 δισ. ευρώ. Ακολουθεί ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στις βενζίνες με 2,095 δισ. ευρώ και οι ΕΦΚ στο ντίζελ κίνησης με 1,515 δισ. ευρώ. Ακριβώς λόγω της τεράστιας συμμετοχής των φόρων της ενέργειας στα συνολικά έσοδα του Δημοσίου, το οικονομικό επιτελείο αποκρούει κάθε συζήτηση για γενικευμένες μειώσεις στους φόρους των καυσίμων ακόμη και αν ενταθεί το ανατιμητικό κύμα στην αγορά και τις επόμενες ημέρες. Υπάρχει και το πρόσθετο επιχείρημα ότι οι γενικές μειώσεις συντελεστών ή ποσών (σ.σ. ο ΕΦΚ υπολογίζεται με συγκεκριμένα ποσά ανά λίτρο, ήτοι 70 λεπτά στην αμόλυβδη και 42 λεπτά στο πετρέλαιο κίνησης) ευνοούν εξίσου όλους τους καταναλωτές ανεξάρτητα από το αν είναι μόνιμοι κάτοικοι ή επισκέπτες, πλούσιοι ή φτωχοί. Αντίθετα, τα στοχευμένα μέτρα τύπου fuel pass έχουν ελεγχόμενο δημοσιονομικό κόστος (λόγω της δυνατότητας θέσπισης κριτηρίων), ενώ αφήνουν το περιθώριο να υπάρξει αυξημένη ενίσχυση σε κοινωνικές ομάδες που πλήττονται περισσότερο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι αγρότες, οι οποίοι ήδη μέσα στις πρώτες δύο εβδομάδες του πολέμου βλέπουν το όφελος από το μέτρο του μηδενικού φόρου κατανάλωσης στην αντλία να εξανεμίζεται λόγω της μεγάλης ανατίμησης.

Η ίδια «λογική» ισχύει και για τις ανατιμήσεις στα υπόλοιπα προϊόντα. Στην αγορά περιμένουν ότι το κύμα θα πλήξει πολύ σύντομα και τις τιμές των τροφίμων. Εκεί μάλιστα η ζήτηση εμφανίζει μικρότερη ελαστικότητα καθώς μιλάμε για προϊόντα ευρείας κατανάλωσης και ουσιαστικά πρώτης ανάγκης. Μεγάλες ανατιμήσεις όντως μπορεί να φέρουν περισσότερα έσοδα στα κρατικά ταμεία από τον ΦΠΑ στα τρόφιμα, ωστόσο κανείς δεν ξέρει πώς θα επηρεαστεί η ζήτηση για άλλα προϊόντα και υπηρεσίες λόγω της προσπάθειας των νοικοκυριών να καλύψουν τις βασικές ανάγκες.