Στον πυρήνα του νέου πλαισίου βρίσκεται το Crypto-Asset Reporting Framework (CARF), ένα κοινό σύστημα αναφοράς που έχει αναπτύξει ο ΟΟΣΑ. Μέσω αυτού, οι φορολογικές αρχές των συμμετεχουσών χωρών θα λαμβάνουν σε ετήσια βάση αυτοματοποιημένα στοιχεία για συναλλαγές, υπόλοιπα και δραστηριότητες χρηστών σε ανταλλακτήρια, πλατφόρμες συναλλαγών, παρόχους ψηφιακών πορτοφολιών και κάθε είδους διαμεσολαβητή που εμπλέκεται στη διακίνηση ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων. Το πλαίσιο καθορίζει με σαφήνεια τόσο τον τρόπο συλλογής και επαλήθευσης των δεδομένων όσο και τη διακρατική ανταλλαγή τους.

Αρμόδια Αρχή για την εφαρμογή της συμφωνίας στην Ελλάδα ορίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία ενεργεί ως εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 και εφεξής, η χώρα θα αποστέλλει αυτόματα πληροφορίες στις φορολογικές αρχές των άλλων συμμετεχουσών κρατών, ενώ παράλληλα θα λαμβάνει αντίστοιχα δεδομένα για Έλληνες φορολογικούς κατοίκους που δραστηριοποιούνται μέσω πλατφορμών του εξωτερικού.

Η κύρωση της συμφωνίας συνεπάγεται σημαντικές νέες υποχρεώσεις για τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων, ορισμένες fintech πλατφόρμες και λοιποί σχετικοί πάροχοι καλούνται πλέον να εφαρμόζουν αυστηρές διαδικασίες ταυτοποίησης πελατών, να υποβάλλουν αναλυτικές αναφορές για τις συναλλαγές που διενεργούνται μέσω των συστημάτων τους και να διατηρούν πλήρη αρχεία για χρονικό διάστημα τουλάχιστον πέντε ετών.

Ποιοι πάροχοι υπάγονται στο καθεστώς αναφοράς

Στο νέο πλαίσιο εμπίπτουν οι λεγόμενοι «δηλούντες πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων», δηλαδή ανταλλακτήρια, μεσίτες, πλατφόρμες trading και πάροχοι ψηφιακών πορτοφολιών που διαχειρίζονται λογαριασμούς πελατών. Οι υποχρεώσεις αναφοράς και δέουσας επιμέλειας ενεργοποιούνται όταν ο πάροχος:

είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα,

έχει συσταθεί βάσει της ελληνικής νομοθεσίας ή υποχρεούται να υποβάλλει φορολογικές δηλώσεις στη χώρα,

διοικείται από την Ελλάδα,

ή διατηρεί εδώ τη συνήθη έδρα της επιχειρηματικής του δραστηριότητας.

Τι δεδομένα καθίστανται ορατά στις αρχές

Οι πληροφορίες που θα ανταλλάσσονται δεν περιορίζονται σε βασικά στοιχεία ταυτότητας. Περιλαμβάνουν αναλυτικά δεδομένα για αγορές και πωλήσεις κρυπτονομισμάτων σε ευρώ ή άλλο νόμισμα, ανταλλαγές μεταξύ διαφορετικών ψηφιακών μονάδων, μεταφορές κεφαλαίων προς και από εξωτερικά πορτοφόλια, καθώς και τον αριθμό και τη συνολική αξία των συναλλαγών ανά έτος. Εκτός πεδίου παραμένουν μόνο οι απολύτως ιδιωτικές συναλλαγές μεταξύ χρηστών, εφόσον δεν παρεμβάλλεται ρυθμιζόμενος πάροχος. Όταν όμως εμπλέκεται ανταλλακτήριο ή οργανωμένη πλατφόρμα, οι κινήσεις καταγράφονται και γίνονται προσβάσιμες στις φορολογικές αρχές.

Αναλυτικές υποχρεώσεις δήλωσης

Για κάθε ημερολογιακό έτος, οι δηλούντες πάροχοι οφείλουν να υποβάλλουν, μεταξύ άλλων, πλήρη στοιχεία ταυτοποίησης των δηλωτέων χρηστών (ή των ελεγχόντων προσώπων, όπου πρόκειται για οντότητες), στοιχεία του ίδιου του παρόχου, καθώς και λεπτομερή δεδομένα ανά κατηγορία κρυπτοστοιχείου. Στα τελευταία περιλαμβάνονται τα συνολικά ποσά και οι μονάδες που αποκτήθηκαν ή εκποιήθηκαν, είτε έναντι παραστατικού νομίσματος είτε μέσω ανταλλαγών με άλλα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, μαζί με τον αριθμό των συναλλαγών και την πραγματική εμπορική τους αξία.

Με το νέο αυτό πλαίσιο, η Ελλάδα περνά σε μια φάση αυξημένης εποπτείας της αγοράς κρυπτοστοιχείων, ενισχύοντας τη διαφάνεια και περιορίζοντας τα περιθώρια αδήλωτης δραστηριότητας σε έναν τομέα που μέχρι σήμερα χαρακτηριζόταν από περιορισμένο έλεγχο.