Ωστόσο, όπως σημειώνει ο επικεφαλής στρατηγικής για τις αμερικανικές μετοχές της Société Générale, Manish Kabra, σε ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο MarketWatch, η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι τελικά οι αγορές επικεντρώνονται σε δύο βασικές μεταβλητές: τη διάρκεια της ανόδου στις τιμές της ενέργειας και τη στάση της Federal Reserve και των υπόλοιπων κεντρικών τραπεζών.

«Στην ουσία δύο παράγοντες έχουν καθοριστική σημασία: πόσο θα διαρκέσει το σοκ και πώς θα αντιδράσει η Fed», επισημαίνει ο ίδιος.

Η ιστορία δείχνει ότι τα ενεργειακά σοκ μπορούν να εξελιχθούν σε σοβαρές οικονομικές κρίσεις όταν συνδυαστούν με αυστηρή νομισματική πολιτική. Οι υφέσεις της δεκαετίας του 1970, που προκλήθηκαν από τις εκρήξεις στις τιμές του πετρελαίου, επιδεινώθηκαν σημαντικά λόγω των αυξήσεων επιτοκίων από την αμερικανική κεντρική τράπεζα.

Πέντε ενεργειακά σοκ σε μισό αιώνα

Η ανάλυση της Société Générale εξετάζει πέντε μεγάλες περιόδους κατά τις οποίες οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων: το OPEC Oil Embargo, την Iranian Revolution, τον Gulf War, την Iraq War και τη Russian invasion of Ukraine.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι αγορές βρέθηκαν αντιμέτωπες με έντονη μεταβλητότητα. Ένα κοινό χαρακτηριστικό, ωστόσο, ήταν ότι η άνοδος στις τιμές της ενέργειας συνήθως δεν διαρκούσε για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Με βάση τα ιστορικά δεδομένα, τα περισσότερα ενεργειακά σοκ αρχίζουν να υποχωρούν περίπου τρεις μήνες μετά την έναρξή τους, γεγονός που περιορίζει τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στην οικονομία και στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Ποια περιουσιακά στοιχεία ευνοούνται

Οι κινήσεις των αγορών σε περιόδους ενεργειακών σοκ ακολουθούν συχνά επαναλαμβανόμενα μοτίβα.

Το πετρέλαιο και γενικότερα τα εμπορεύματα καταγράφουν ισχυρή άνοδο τις πρώτες εβδομάδες μετά το σοκ. Παράλληλα, ο χρυσός και το δολάριο ενισχύονται, καθώς οι επενδυτές αναζητούν ασφαλή καταφύγια.

Αντίθετα, οι μετοχές συνήθως δέχονται πιέσεις, ιδιαίτερα εκτός Ηνωμένων Πολιτειών. Οι αμερικανικές αγορές εμφανίζουν συχνά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, ενώ οι ευρωπαϊκές και οι αναδυόμενες οικονομίες επηρεάζονται περισσότερο.

Ο καθοριστικός ρόλος της Fed

Η δεύτερη κρίσιμη μεταβλητή είναι η στάση των κεντρικών τραπεζών. Η άνοδος στις τιμές του πετρελαίου αυξάνει τον κίνδυνο πληθωριστικών πιέσεων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει τις κεντρικές τράπεζες σε καθυστέρηση ή ακόμη και σε αναθεώρηση των σχεδίων για μειώσεις επιτοκίων.

Ήδη στις αγορές παραγώγων επιτοκίων οι επενδυτές έχουν περιορίσει τις προσδοκίες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής της Fed, καθώς η άνοδος του ενεργειακού κόστους θεωρείται ότι θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέο πληθωριστικό κύμα.

Παρά ταύτα, οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά μέχρι στιγμής, στοιχείο που υποδηλώνει ότι οι αγορές εξακολουθούν να εκτιμούν πως το ενεργειακό σοκ ενδέχεται να αποδειχθεί προσωρινό.

Όπως υπογραμμίζουν οι αναλυτές, το τελικό αποτέλεσμα δεν θα κριθεί από το πόσο γρήγορα αυξήθηκαν οι τιμές του πετρελαίου, αλλά από το πόσο θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα — και κυρίως από το πώς θα αντιδράσουν οι κεντρικές τράπεζες απέναντι σε αυτό το νέο γεωπολιτικό σοκ.