Αυτό που μέχρι πρότινος θεωρούνταν ακραίο σενάριο, πλέον αντιμετωπίζεται ως πιθανή εξέλιξη. Μεγάλες επενδυτικές τράπεζες και οίκοι ανάλυσης εκτιμούν ότι εάν η ένταση παραταθεί και παραμείνει κλειστό το κρίσιμο πέρασμα, οι τιμές μπορεί να φτάσουν ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ενδεικτικά, αναλύσεις αποδίδουν σημαντική πιθανότητα στο σενάριο των 200 δολαρίων, ενώ άλλες εκτιμήσεις τοποθετούν τις τιμές χαμηλότερα αλλά και πάλι σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, ειδικά σε περίπτωση πλήγματος βασικών εξαγωγικών υποδομών του Ιράν.

Η σημασία των Στενών του Ορμούζ είναι καθοριστική, καθώς από εκεί διέρχονται τεράστιες ποσότητες πετρελαίου σε εβδομαδιαία βάση. Η παρατεταμένη διακοπή αυτής της ροής δημιουργεί έντονη ανησυχία στις αγορές, με πολλούς αναλυτές να προειδοποιούν ότι εάν η κατάσταση δεν εξομαλυνθεί εντός λίγων εβδομάδων, η εκτόξευση των τιμών είναι σχεδόν αναπόφευκτη.

Μέχρι στιγμής, τρεις βασικοί παράγοντες έχουν συγκρατήσει την άνοδο: η μαζική αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων από τις χώρες του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, η προσωρινή επιστροφή στην αγορά ποσοτήτων πετρελαίου από χώρες υπό κυρώσεις και οι πολιτικές διαβεβαιώσεις ότι η σύγκρουση μπορεί να λήξει σύντομα. Ωστόσο, εκτιμάται ότι αυτά τα «μαξιλάρια» εξαντλούνται, αφήνοντας την αγορά πιο ευάλωτη σε νέες αναταράξεις.

Σε ένα περιβάλλον τιμών κοντά στα 200 δολάρια, οι συνέπειες δεν θα περιορίζονταν στην αύξηση του κόστους καυσίμων. Θα προκαλούνταν έντονη μείωση της ζήτησης, καθώς επιχειρήσεις και καταναλωτές θα αναγκάζονταν να περιορίσουν δραστικά τη δραστηριότητά τους. Ήδη καταγράφονται ενδείξεις κάμψης της κατανάλωσης σε ασιατικές αγορές, ενώ η ένταση στον ανταγωνισμό για ενεργειακούς πόρους ενδέχεται να μετατρέψει την αγορά σε πεδίο σύγκρουσης για την εξασφάλιση προμηθειών.

Παράλληλα, η πίεση δεν περιορίζεται στο αργό πετρέλαιο. Τα διυλισμένα προϊόντα εμφανίζουν ακόμη μεγαλύτερες διαταραχές, με τα αεροπορικά καύσιμα και το diesel να έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά, ενώ η βενζίνη ακολουθεί. Ελλείψεις που ξεκίνησαν από τη Νότια Ασία επεκτείνονται σε άλλες περιοχές και αναμένεται να επηρεάσουν και την Ευρώπη.

Την ίδια στιγμή, η κρίση επεκτείνεται και στο φυσικό αέριο. Επιθέσεις σε κρίσιμες εγκαταστάσεις υγροποιημένου αερίου έχουν περιορίσει την παραγωγική ικανότητα βασικών εξαγωγέων, με αποτέλεσμα την απότομη άνοδο των τιμών και τη μείωση των μελλοντικών προβλέψεων προσφοράς. Για την Ευρώπη, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς τα αποθέματα βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα και απαιτείται σημαντική αναπλήρωση ενόψει του χειμώνα. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ήπειρος θα βρεθεί αντιμέτωπη με έντονο ανταγωνισμό από την Ασία για την εξασφάλιση φορτίων LNG.

Οι επιπτώσεις ξεπερνούν τον ενεργειακό τομέα. Η επιβράδυνση της βιομηχανικής παραγωγής σε μεγάλες ασιατικές οικονομίες αναμένεται να προκαλέσει ελλείψεις σε βασικά προϊόντα, από καταναλωτικά αγαθά μέχρι εξαρτήματα αυτοκινήτων. Ιδιαίτερα σημαντικές είναι και οι συνέπειες στα λιπάσματα, καθώς μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου τους διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Η διαταραχή στην προμήθειά τους ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών τροφίμων, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.

Σε μακροοικονομικό επίπεδο, ένα τέτοιο σοκ θα οδηγούσε σε συνθήκες στασιμοπληθωρισμού, με χαμηλή ανάπτυξη και υψηλό πληθωρισμό. Μεγάλοι οίκοι εκτιμούν αυξημένες πιθανότητες ύφεσης, ενώ κάθε περαιτέρω άνοδος στις τιμές του πετρελαίου επιβαρύνει τόσο την οικονομική δραστηριότητα όσο και το κόστος ζωής. Κεντρικές τράπεζες εμφανίζονται ήδη πιο επιφυλακτικές, αναβάλλοντας κινήσεις χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής, ενώ υπάρχουν προειδοποιήσεις για ύφεση σε μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Ορισμένοι αναλυτές κάνουν λόγο για σενάριο που θυμίζει τη δεκαετία του 1970, όταν οι ενεργειακές κρίσεις οδήγησαν σε παρατεταμένη οικονομική αστάθεια. Παράλληλα, κορυφαίοι ειδικοί της αγοράς ενέργειας προειδοποιούν ότι η τρέχουσα κατάσταση ενδέχεται να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη διαταραχή που έχει γνωρίσει ποτέ η παγκόσμια αγορά πετρελαίου, ιδιαίτερα εάν συνδυαστεί με εκτεταμένες ζημιές σε ενεργειακές υποδομές.

Καθώς ο χρόνος περνά χωρίς λύση στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, η ανησυχία εντείνεται. Αν δεν υπάρξει σύντομα αποκλιμάκωση, η κρίση κινδυνεύει να εισέλθει σε μια πιο επικίνδυνη φάση, αυτή τη φορά χωρίς τα προστατευτικά «μαξιλάρια» που μέχρι τώρα συγκρατούσαν τις επιπτώσεις.