Το Μητρώο Φερεγγυότητας θα αντλεί δεδομένα από την ΑΑΔΕ και θα περιλαμβάνει πληροφορίες που αφορούν καθυστερήσεις πληρωμών, ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα, καθώς και αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις που σχετίζονται με μη καταβολή ενοικίων.

Το πιστοποιητικό δεν θα αποτυπώνει αναλυτικά οικονομικά στοιχεία, αλλά συνοπτικές ενδείξεις συνέπειας στις οικονομικές υποχρεώσεις. Παράλληλα, η πρόσβαση στα στοιχεία αυτά δεν θα είναι αυτόματη ούτε καθολική, αλλά θα προϋποθέτει τη ρητή συγκατάθεση του ενοικιαστή, κατά τα πρότυπα αντίστοιχων πρακτικών που εφαρμόζονται σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη.

Με αυτόν τον τρόπο, οι ιδιοκτήτες αποκτούν ένα πρόσθετο φίλτρο αξιολόγησης πριν προχωρήσουν σε μίσθωση, ενώ οι ενοικιαστές που διαθέτουν θετικό ιστορικό μπορούν να ενισχύσουν το προφίλ τους ως αξιόπιστοι συμβαλλόμενοι, αποδεικνύοντας στην πράξη τη συνέπειά τους.

Η βασική επιδίωξη του μέτρου είναι να διαμορφωθεί μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για τα μέρη μιας μίσθωσης, προσφέροντας πλεονέκτημα στους συνεπείς ενοικιαστές και περιορίζοντας τον κίνδυνο για τους ιδιοκτήτες. Σε βάθος χρόνου, εκτιμάται ότι η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να συμβάλει στη διάθεση περισσότερων ακινήτων στη μακροχρόνια ενοικίαση, απελευθερώνοντας διαμερίσματα που παραμένουν ανεκμετάλλευτα λόγω φόβου κακοπληρωτών ή εκτεταμένων ζημιών.

Η επανένταξη των κλειστών κατοικιών στην αγορά θεωρείται κρίσιμη παράμετρος στη συνολική προσπάθεια αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης.

Η θέση της ΠΟΜΙΔΑ

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων έχει εδώ και χρόνια υπογραμμίσει την ανάγκη καθιέρωσης ενός τέτοιου μηχανισμού. Όπως επισημαίνει, οι ιδιοκτήτες οφείλουν να διαθέτουν στοιχειώδη πληροφόρηση για το πρόσωπο στο οποίο εκχωρούν τη χρήση περιουσίας σημαντικής αξίας, πρακτική που αποτελεί κανόνα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, έχει επανειλημμένα τονίσει την αναντιστοιχία που παρατηρείται σήμερα, όπου ένας ιδιοκτήτης ακινήτου αξίας εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ δεν έχει καμία εικόνα για την οικονομική συμπεριφορά του ενοικιαστή, την ώρα που ένα τραπεζικό ίδρυμα έχει πλήρη πρόσβαση στο οικονομικό προφίλ ενός πολίτη για ένα μικρό καταναλωτικό δάνειο.

Ενστάσεις και κοινωνικές ανησυχίες

Παρά τα παραπάνω, φορείς των ενοικιαστών επισημαίνουν ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος θα πρέπει να συνοδευτεί από ισχυρές δικλείδες προστασίας για τους μισθωτές, ώστε να μη διευρυνθεί το αίσθημα στεγαστικής ανασφάλειας.

Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, το 2025 τα συνολικά δηλωθέντα έσοδα από μισθώματα ανήλθαν σε 8 δισ. ευρώ, με τα ανείσπρακτα ενοίκια να αντιστοιχούν μόλις στο 0,18% του συνόλου, δηλαδή περίπου 15 εκατ. ευρώ.

Τα σωματεία ενοικιαστών υπογραμμίζουν ότι, πέρα από την προστασία των ιδιοκτητών, απαιτούνται παρεμβάσεις και υπέρ των μισθωτών, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικές αυξήσεις ενοικίων. Ενδεικτικά, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2025 τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 8,44% σε πανελλαδικό επίπεδο.

Μεταξύ των προτάσεων που κατατίθενται περιλαμβάνονται η θέσπιση ορίων στις ετήσιες αυξήσεις, η πιστοποίηση της ποιότητας των κατοικιών, η αυστηρότερη εποπτεία στην παρακράτηση εγγυήσεων και η ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας, τομέας στον οποίο η Ελλάδα παραμένει ουραγός.

Σήμερα, η χώρα συγκαταλέγεται στις ελάχιστες της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ουσιαστικό απόθεμα κοινωνικών κατοικιών, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται στο 9% του συνολικού στεγαστικού αποθέματος, σύμφωνα με τη Eurostat. Χώρες όπως η Αυστρία φτάνουν το 24%, ενώ στην Ολλανδία σχεδόν το ένα τρίτο των κατοικιών έχει κοινωνικό χαρακτήρα. Αντίστοιχα, η Ισπανία, που αντιμετώπιζε παρόμοια προβλήματα, ενίσχυσε πρόσφατα τις προσιτές κατοικίες, αυξάνοντας το μερίδιό τους από 2,5% σε 3,4%.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε στη θεσμοθέτηση της Κοινωνικής Αντιπαροχής, επιτρέποντας σε ιδιώτες να αναπτύξουν κατοικίες σε ανενεργά δημόσια ακίνητα, οικόπεδα και πρώην στρατόπεδα. Τουλάχιστον το 30% των νέων διαμερισμάτων θα παραχωρείται στο Δημόσιο για τη στέγαση ευάλωτων ομάδων, νέων και οικογενειών με χαμηλό κόστος, ενώ τα υπόλοιπα θα διατίθενται από τους επενδυτές στην ελεύθερη αγορά.