Καταρχάς, η εκεχειρία χαρακτηρίζεται εύθραυστη, καθώς παραμένει ασαφές πώς θα εξασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση από τις στρατιωτικές συγκρούσεις σε ένα σταθερό πλαίσιο συνεργασίας. Η ασφαλής διέλευση των τάνκερ από το Ορμούζ, από όπου πριν τον πόλεμο περνούσε περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο. Το Ιράν διατηρεί ισχυρά κίνητρα να ελέγχει τις ροές, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική του θέση, ενώ η παρουσία αμερικανικών πλοίων στην περιοχή διατηρεί υψηλό τον κίνδυνο έντασης.

Ταυτόχρονα, τα αιτήματα της Τεχεράνης —όπως η πλήρης άρση των κυρώσεων, η καταβολή αποζημιώσεων και η συνέχιση του πυρηνικού της προγράμματος— δύσκολα ευθυγραμμίζονται με τις επιδιώξεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu, όπως και η αμερικανική πλευρά, καλούνται να δικαιολογήσουν τη στρατηγική αξία της σύγκρουσης, κάτι που περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις.

Ακόμη όμως και σε περίπτωση πλήρους συμφωνίας, η επιστροφή των τιμών πετρελαίου στα προ κρίσης επίπεδα, κοντά στα 70 δολάρια, θεωρείται δύσκολη. Οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής είναι σημαντικές, με το Κατάρ να αναφέρει πλήγματα που επηρεάζουν έως και το 17% της παραγωγικής ικανότητας LNG για διάστημα έως πέντε ετών. Παράλληλα, πολλές εγκαταστάσεις που δεν επλήγησαν άμεσα έχουν περιορίσει τη λειτουργία τους λόγω υπερπλήρωσης αποθηκών, εξαιτίας της μειωμένης ζήτησης κατά τη διάρκεια της κρίσης.

Επιπλέον, μεγάλοι παραγωγοί, όπως η Σαουδική Αραβία, δεν αναμένεται να επανέλθουν άμεσα σε πλήρη παραγωγή, μέχρι να υπάρξει εμπιστοσύνη στη διάρκεια της εκεχειρίας. Εκτιμάται ότι θα χρειαστούν έως και τέσσερις μήνες για να αποκατασταθεί μια σχετική κανονικότητα στην αγορά.

Ένας ακόμη παράγοντας που θα διατηρήσει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα είναι η ανάγκη αναπλήρωσης των παγκόσμιων αποθεμάτων. Πολλές χώρες ενδέχεται να αυξήσουν τα στρατηγικά τους αποθέματα, ενισχύοντας τη ζήτηση. Παράλληλα, η πιθανότητα επιβολής χρεώσεων διέλευσης από το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να προσθέσει επιπλέον κόστος στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Τέλος, οι επενδυτές φαίνεται πως θα ενσωματώσουν ένα μόνιμο «ασφάλιστρο κινδύνου» στις τιμές του πετρελαίου, το οποίο εκτιμάται κοντά στα 10 δολάρια ανά βαρέλι, αντανακλώντας την πιθανότητα νέας κλιμάκωσης.

Συνολικά, ακόμη κι αν η εκεχειρία εξελιχθεί σε μια πιο σταθερή συμφωνία, οι αναταράξεις των τελευταίων εβδομάδων αφήνουν βαθύ αποτύπωμα στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, με τις συνέπειες να αναμένεται να διαρκέσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Πηγή: Reuters