Τα αλλεπάλληλα ενεργειακά σοκ, το κόστος της πράσινης μετάβασης και η αυξανόμενη ζήτηση από τεχνολογίες όπως τα κέντρα δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη – που έως το 2030 αναμένεται να καταναλώνει 160% περισσότερη ενέργεια από σήμερα, ισοδύναμη με την ετήσια κατανάλωση του Καναδά (περίπου 650 TWh) – έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τα πυρηνικά.

Οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες προσφέρουν λύσεις, καθώς διαθέτουν χαμηλότερο κόστος, μικρότερες απαιτήσεις χώρου και γρηγορότερη εγκατάσταση σε σχέση με τους παραδοσιακούς αντιδραστήρες. Επιπλέον, ενισχύουν την ασφάλεια με παθητικά συστήματα ψύξης και υπόγεια θωράκιση και μπορούν να ηλεκτροδοτήσουν απομακρυσμένες βιομηχανικές μονάδες, μη διασυνδεδεμένα νησιά ή μονάδες αφαλάτωσης.

Ο πρωθυπουργός επεσήμανε επίσης τη σημασία της πυρηνικής ενέργειας στη ναυτιλία, όπου η τεχνολογία έχει ήδη αποδεδειγμένη εφαρμογή. Η Ελλάδα σκοπεύει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας για την απανθρακοποίηση του στόλου της, ανεξάρτητα από τον συνολικό ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας.

Στήριξη της Ε.Ε. και επενδύσεις δισεκατομμυρίων

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε τη διάθεση 200 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων, με στόχο η τεχνολογία να φτάσει σε επιχειρηματικό στάδιο στις αρχές της δεκαετίας του 2030. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η απόφαση για μείωση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικά ήταν στρατηγικό λάθος και τόνισε την ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας, ιδιαίτερα μετά την εκτίναξη των τιμών λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Η διεθνής στροφή προς την πυρηνική ενέργεια

Η Κίνα πρωτοστατεί στην ανάπτυξη πυρηνικών, με 37 αντιδραστήρες υπό κατασκευή έως το τέλος του 2025 και συνολικές επενδύσεις 21 δισ. δολ. Η κατασκευή μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων ολοκληρώνεται μέσα σε 5-6 χρόνια, σχεδόν διπλάσια ταχύτητα από τις δυτικές χώρες.

Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να τετραπλασιάσουν την παραγωγική τους ικανότητα σε πυρηνική ενέργεια έως το 2050, διαθέτοντας ήδη 94 αντιδραστήρες που παράγουν το 30% της παγκόσμιας πυρηνικής ενέργειας. Τεχνολογικοί κολοσσοί όπως οι Google, Amazon, Meta και Microsoft επενδύουν δισεκατομμύρια για την τροφοδοσία των ενεργοβόρων κέντρων δεδομένων τους.

Η Γαλλία διατηρεί 57 λειτουργικούς αντιδραστήρες, με πρόσφατες επενδύσεις 73 δισ. ευρώ για νέους αντιδραστήρες και 6 δισ. ευρώ για την ανακαίνιση παλαιών, ενώ η κυβέρνηση Μακρόν έχει δεσμεύσει 1 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων στο πλαίσιο του προγράμματος «Γαλλία 2030».

Η Βρετανία προχώρησε σε δέσμευση άνω των 14 δισ. στερλινών για την επέκταση της πυρηνικής παραγωγής με στόχο 24 GW έως το 2050, η Ινδία έχει υπό κατασκευή έξι αντιδραστήρες και θέτει στόχο 100 GW έως το 2047, ενώ η Τουρκία χτίζει τέσσερις νέους αντιδραστήρες στο Ακούγιου με χρηματοδότηση και κατασκευή της Rosatom. Η Ιαπωνία, παρά την εμπειρία της Φουκουσίμα, ενισχύει τη χρήση των υπαρχόντων αντιδραστήρων και σχεδιάζει νέους.