|
Οι επιπτώσεις ξεπερνούν
την ενέργεια
Το ζήτημα δεν
περιορίζεται μόνο στις
αυξήσεις των τιμών του
πετρελαίου και του
φυσικού αερίου. Η άνοδος
του ενεργειακού κόστους
μεταφέρεται σταδιακά σε
ολόκληρη την οικονομία,
επηρεάζοντας τις
μεταφορές, τη
βιομηχανική παραγωγή, τη
γεωργία και τελικά το
διαθέσιμο εισόδημα των
νοικοκυριών.
Ενδεικτικά, η αύξηση του
κόστους παραγωγής
λιπασμάτων ασκεί
πρόσθετες πιέσεις στις
τιμές των τροφίμων, ενώ
οι επιχειρήσεις βλέπουν
τα περιθώρια κερδοφορίας
τους να συρρικνώνονται
εξαιτίας της ακριβότερης
ενέργειας και των
μεταφορών.
Η εικόνα αυτή
διαφοροποιείται αισθητά
από το περιβάλλον που
επικρατούσε πριν από την
έναρξη της κρίσης, όταν
η παγκόσμια οικονομία
εμφάνιζε σημαντική
ανθεκτικότητα,
στηριζόμενη στις
επενδύσεις στην
τεχνολογία, την τεχνητή
νοημοσύνη και τις
ψηφιακές υποδομές.
Πλέον, η αγοραστική
δύναμη των καταναλωτών
πιέζεται, η
επιχειρηματική
εμπιστοσύνη
αποδυναμώνεται και οι
δυσκολίες στην
εφοδιαστική αλυσίδα
επανέρχονται στο
προσκήνιο.
Μεγαλύτερη έκθεση για
Ασία και αναπτυσσόμενες
οικονομίες
Οι ισχυρότερες πιέσεις
εντοπίζονται στις
ασιατικές οικονομίες, οι
οποίες εξαρτώνται σε
μεγάλο βαθμό από
ενεργειακές εισαγωγές
προερχόμενες από τη Μέση
Ανατολή. Παράλληλα, οι
αναπτυσσόμενες χώρες
βρίσκονται αντιμέτωπες
με διπλή πρόκληση, καθώς
καλούνται να
διαχειριστούν τόσο το
αυξημένο κόστος
εισαγωγών όσο και τις
πιέσεις που ασκούνται
στα νομίσματά τους.
Ακόμη και οι ίδιες οι
χώρες του Κόλπου δεν
μένουν ανεπηρέαστες,
καθώς η αβεβαιότητα
περιορίζει τις
επενδυτικές και
εμπορικές ροές,
επηρεάζοντας την
οικονομική τους
δραστηριότητα.
Σε μια ιδιαίτερα
διασυνδεδεμένη παγκόσμια
οικονομία, οι
αναταράξεις μεταφέρονται
ταχύτατα από τη μία
περιοχή στην άλλη μέσω
των αγορών ενέργειας,
των εμπορευμάτων και των
διεθνών δικτύων
εφοδιασμού.
Κρίσιμος ο ρόλος των
Στενών του Ορμούζ
Ιδιαίτερη ανησυχία
προκαλεί η κατάσταση στα
Στενά του Ορμούζ, μια
από τις σημαντικότερες
ενεργειακές διόδους
παγκοσμίως. Τυχόν
διαταραχή ή περιορισμός
της διέλευσης πετρελαίου
και υγροποιημένου
φυσικού αερίου αυξάνει
σημαντικά το κόστος
μεταφοράς και ενισχύει
τους φόβους για
προβλήματα επάρκειας
στην παγκόσμια αγορά
ενέργειας.
Δύο πιθανά σενάρια για
την παγκόσμια οικονομία
Οι οικονομολόγοι του
ΟΟΣΑ εξετάζουν δύο
βασικά σενάρια για τα
επόμενα χρόνια.
Στο θετικότερο σενάριο,
οι γεωπολιτικές εντάσεις
υποχωρούν σταδιακά και
δημιουργούνται οι
προϋποθέσεις για μια πιο
σταθερή ειρηνευτική
συμφωνία. Σε αυτή την
περίπτωση, η παγκόσμια
ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί
αλλά θα διατηρηθεί σε
διαχειρίσιμα επίπεδα, οι
τιμές της ενέργειας θα
αρχίσουν να
αποκλιμακώνονται μέσα
στο 2026 και ο
πληθωρισμός θα
ακολουθήσει καθοδική
πορεία χωρίς να
απαιτηθούν ιδιαίτερα
επιθετικές παρεμβάσεις
από τις κεντρικές
τράπεζες.
Στο δυσμενές σενάριο, η
σύγκρουση παρατείνεται
και οι διαπραγματεύσεις
αποτυγχάνουν να
οδηγήσουν σε σταθερή
αποκλιμάκωση. Τότε, η
παγκόσμια οικονομία
ενδέχεται να βρεθεί
αντιμέτωπη με
παρατεταμένη περίοδο
χαμηλής ανάπτυξης,
αυξημένη ανεργία και
έντονες πιέσεις στα
δημόσια οικονομικά
πολλών χωρών. Ορισμένες
οικονομίες θα μπορούσαν
να κινηθούν στα όρια της
ύφεσης ή ακόμη και να
περάσουν σε αρνητικούς
ρυθμούς ανάπτυξης.
Επιπτώσεις και στην
τεχνολογία
Οι συνέπειες δεν
περιορίζονται στους
παραδοσιακούς κλάδους.
Ακόμη και τομείς που
αποτελούν βασικούς
μοχλούς ανάπτυξης, όπως
η τεχνητή νοημοσύνη και
οι ψηφιακές υποδομές,
ενδέχεται να επηρεαστούν
από το αυξημένο
ενεργειακό κόστος.
Η λειτουργία των κέντρων
δεδομένων γίνεται
ακριβότερη, ενώ πιθανές
ελλείψεις σε κρίσιμα
υλικά και εξαρτήματα
μπορούν να επιβραδύνουν
την ανάπτυξη προηγμένων
τεχνολογικών εφαρμογών.
Η αβεβαιότητα παραμένει
Παρότι η επικρατέστερη
εκτίμηση μεταξύ των
αναλυτών παραμένει η
σταδιακή αποκλιμάκωση
της κρίσης, ακόμη και
ένα θετικό αποτέλεσμα
δεν θα εξαλείψει άμεσα
τις οικονομικές
επιπτώσεις. Η
αποκατάσταση των
υποδομών, η ομαλοποίηση
των εμπορικών διαδρομών
και η σταθεροποίηση των
αγορών θα απαιτήσουν
σημαντικό χρόνο.
Το βασικό συμπέρασμα
είναι ότι η σύγκρουση
στη Μέση Ανατολή έχει
πλέον μετατραπεί σε
ζήτημα παγκόσμιας
οικονομικής σημασίας.
Επηρεάζει τις τιμές, τις
επενδύσεις, την ανάπτυξη
και την απασχόληση σε
ολόκληρο τον κόσμο,
υπενθυμίζοντας πόσο
στενά συνδέεται η
οικονομική σταθερότητα
με τις γεωπολιτικές
εξελίξεις. Η πορεία των
επόμενων μηνών θα
εξαρτηθεί σε μεγάλο
βαθμό από το αν οι
διπλωματικές προσπάθειες
καταφέρουν να οδηγήσουν
σε μια βιώσιμη συμφωνία
και σε ουσιαστική
αποκλιμάκωση της έντασης
στην περιοχή.
|
