|
Μπαταρίες, αντλίες
θερμότητας και
φωτοβολταϊκά στο
επίκεντρο
Καθοριστικό ρόλο στο
σχέδιο αναμένεται να
διαδραματίσουν τα
συστήματα αποθήκευσης
ενέργειας, καθώς η
αυξανόμενη παραγωγή από
φωτοβολταϊκά και άλλες
ανανεώσιμες πηγές
δημιουργεί την ανάγκη
αξιοποίησης της
ενέργειας και σε ώρες
που η παραγωγή είναι
χαμηλότερη.
Για τον σκοπό αυτό
προβλέπεται πρόγραμμα
επιχορήγησης ύψους 200
εκατ. ευρώ για την
εγκατάσταση μπαταριών,
το οποίο αναμένεται να
συμβάλει στην καλύτερη
αξιοποίηση της πράσινης
παραγωγής, στον
περιορισμό των περικοπών
ενέργειας από ΑΠΕ και
στη μείωση των πιέσεων
στη χονδρεμπορική αγορά.
Παράλληλα, ένα ακόμη
πρόγραμμα προϋπολογισμού
200 εκατ. ευρώ αφορά την
εγκατάσταση αντλιών
θερμότητας και ηλιακών
θερμοσιφώνων, με περίπου
100.000 δικαιούχους σε
όλη τη χώρα. Η παρέμβαση
αποσκοπεί στη μείωση της
κατανάλωσης ενέργειας
για θέρμανση και
παραγωγή ζεστού νερού,
περιορίζοντας παράλληλα
τις δαπάνες των
νοικοκυριών.
Ειδικό πρόγραμμα 50
εκατ. ευρώ προβλέπεται
επίσης για τις περιοχές
της Δυτικής Μακεδονίας
και της Μεγαλόπολης, στο
πλαίσιο της Δίκαιης
Αναπτυξιακής Μετάβασης.
Περίπου 10.000
δικαιούχοι θα μπορούν να
ενταχθούν σε δράσεις
εγκατάστασης αντλιών
θερμότητας, ηλιακών
θερμοσιφώνων και
φωτοβολταϊκών συστημάτων
με αποθήκευση ενέργειας.
Σημαντικό μέρος των
διαθέσιμων πόρων θα
κατευθυνθεί και στην
ενεργειακή αναβάθμιση
κατοικιών και
επιχειρήσεων μέσω νέων
προγραμμάτων που θα
χρηματοδοτηθούν από το
Κοινωνικό Κλιματικό
Ταμείο, με στόχο τη
μείωση των ενεργειακών
αναγκών και τον
περιορισμό των
λογαριασμών.
Επιπλέον, ενεργοποιείται
το Ταμείο
Απανθρακοποίησης των
Νησιών, το οποίο θα
χρηματοδοτήσει έργα ΑΠΕ
και αποθήκευσης,
ενισχύοντας την
ενεργειακή αυτονομία των
νησιωτικών περιοχών.
Νέες διασυνδέσεις και
χαμηλότερες χρεώσεις ΥΚΩ
Η επέκταση και ο
εκσυγχρονισμός των
ηλεκτρικών δικτύων
αποτελούν επίσης βασική
προϋπόθεση για την
περαιτέρω ανάπτυξη των
ανανεώσιμων πηγών
ενέργειας και την
αποτελεσματικότερη
διανομή της παραγόμενης
ηλεκτρικής ενέργειας.
Τα επενδυτικά σχέδια του
ΑΔΜΗΕ περιλαμβάνουν
σημαντικές νέες
διασυνδέσεις, με έμφαση
στα Δωδεκάνησα και το
Βόρειο Αιγαίο. Η
ολοκλήρωση των έργων
αναμένεται να μειώσει
την εξάρτηση των νησιών
από τις συμβατικές
μονάδες ηλεκτροπαραγωγής
που λειτουργούν με
πετρέλαιο, να ενισχύσει
την ασφάλεια του
εφοδιασμού και να
δημιουργήσει τις
προϋποθέσεις για
μεγαλύτερη αξιοποίηση
της φθηνότερης ενέργειας
από ΑΠΕ.
Στο πλαίσιο των άμεσων
ελαφρύνσεων για τους
καταναλωτές, από την 1η
Ιανουαρίου 2027
προβλέπεται μείωση κατά
50% της πρώτης κλίμακας
χρεώσεων Υπηρεσιών
Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ)
για τις οικιακές
παροχές.
Παράλληλα, προχωρούν
έργα ενεργειακής
αναβάθμισης δημόσιων
κτηρίων και
εκπαιδευτικών μονάδων,
μέσω δύο προγραμμάτων:
«ΗΛΕΚΤΡΑ»:
Προϋπολογισμός 117 εκατ.
ευρώ για την αναβάθμιση
109 δημόσιων κτηρίων και
πανεπιστημίων.
«ΦΟΙΒΟΣ - ΑΘΗΝΑ»:
Προϋπολογισμός 45 εκατ.
ευρώ για παρεμβάσεις σε
246 σχολικές μονάδες,
δημοτικά, νηπιαγωγεία
και βρεφονηπιακούς
σταθμούς.
Η ενεργειακή αναβάθμιση
των δημόσιων υποδομών
αναμένεται να περιορίσει
τις λειτουργικές
δαπάνες, ενώ παράλληλα
θα συμβάλει στη μείωση
της κατανάλωσης και των
εκπομπών.
Μέτρα 950 εκατ. ευρώ για
την αντιμετώπιση της
ενεργειακής ακρίβειας
Παράλληλα με τις
μακροπρόθεσμες
επενδύσεις, η κυβέρνηση
έχει εφαρμόσει από τον
Μάρτιο του 2026 ένα
ευρύτερο πακέτο
παρεμβάσεων για την
αντιμετώπιση των
αυξημένων τιμών
ενέργειας και καυσίμων.
Το συνολικό κόστος των
έκτακτων μέτρων
ανέρχεται σε 950 εκατ.
ευρώ, με τις παρεμβάσεις
να προσαρμόζονται
ανάλογα με τις διεθνείς
εξελίξεις.
Μεταξύ των μέτρων που
έχουν εφαρμοστεί έως τα
μέσα Νοεμβρίου
περιλαμβάνονται:
Επιδοτήσεις καυσίμων
ύψους 318 εκατ. ευρώ, με
ενισχύσεις στο πετρέλαιο
κίνησης, το πετρέλαιο
θέρμανσης και τη
βενζίνη.
Αύξηση κατά 30% του
επιδόματος θέρμανσης για
τη χειμερινή περίοδο
2026-2027, με εκτιμώμενο
κόστος 52 εκατ. ευρώ.
Έκτακτη ενίσχυση 150
ευρώ ανά παιδί τον
Ιούνιο του 2026, για
περίπου 1 εκατ.
νοικοκυριά, συνολικού
ύψους 232 εκατ. ευρώ.
Fuel
Pass
60 ευρώ για κατοίκους
νησιωτικών περιοχών και
50 ευρώ για την υπόλοιπη
Ελλάδα, για την περίοδο
Απριλίου-Μαΐου, με
κόστος 113 εκατ. ευρώ.
Επιδότηση 15% των
τιμολογίων αγοράς
λιπασμάτων για τους κατά
κύριο επάγγελμα αγρότες,
με κόστος 48 εκατ. ευρώ.
Στήριξη της ακτοπλοΐας
με 60 εκατ. ευρώ για τις
υποχρεωτικές εκπτώσεις
εισιτηρίων και επιπλέον
32 εκατ. ευρώ για την
επιδότηση ναυτιλιακών
καυσίμων κατά την
περίοδο
Σεπτεμβρίου-Δεκεμβρίου.
Ενίσχυση της βιομηχανίας
για το κόστος ηλεκτρικής
ενέργειας μέσω του
πλαισίου CISAF/METSAF,
ύψους 95 εκατ. ευρώ, με
προϋπόθεση τουλάχιστον
το 50% της επιδότησης να
κατευθυνθεί σε
επενδύσεις για τη μείωση
των εκπομπών CO₂
και του ενεργειακού
κόστους.
Στο συνολικό πακέτο
δημοσιονομικών
παρεμβάσεων
περιλαμβάνονται επίσης η
διεύρυνση των
εισοδηματικών κριτηρίων
για την επιστροφή
ενοικίου και η ενίσχυση
των συνταξιούχων.
Για την επιστροφή
ενοικίου, τα όρια
ετήσιου φορολογητέου
εισοδήματος αυξάνονται
από 20.000 σε 25.000
ευρώ για τους άγαμους
και από 28.000 σε 35.000
ευρώ για τους έγγαμους,
με επιπλέον προσαύξηση
5.000 ευρώ για κάθε
παιδί. Για τις
μονογονεϊκές οικογένειες
το όριο διαμορφώνεται σε
39.000 ευρώ, με
αντίστοιχη προσαύξηση
για κάθε παιδί μετά το
πρώτο.
Η ενίσχυση των
συνταξιούχων
επεκτείνεται σε περίπου
2,2 εκατ. δικαιούχους
ηλικίας άνω των 65 ετών,
μέσω αύξησης της
οικονομικής ενίσχυσης
και διεύρυνσης των
εισοδηματικών ορίων.
Το συνολικό
δημοσιονομικό κόστος των
παρεμβάσεων αυτών
ανέρχεται σε 1,49 δισ.
ευρώ, εκ των οποίων τα
950 εκατ. ευρώ αφορούν
την αντιμετώπιση της
ενεργειακής κρίσης και
τα υπόλοιπα 541 εκατ.
ευρώ τη μόνιμη αύξηση
της ενίσχυσης των
συνταξιούχων και τη
διεύρυνση της επιστροφής
ενοικίου.
Επενδύσεις περίπου 1
δισ. ευρώ έως το 2028
μέσω της ρήτρας διαφυγής
Σημαντικό περιθώριο
χρηματοδότησης του
ενεργειακού σχεδιασμού
δημιουργεί η επέκταση
της εθνικής ρήτρας
διαφυγής, στο πλαίσιο
της οποίας η Ελλάδα έχει
ζητήσει από την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή να
συμπεριληφθούν και
επενδύσεις που ενισχύουν
την ενεργειακή
ανθεκτικότητα.
Το αίτημα υποβλήθηκε
στις 6 Αυγούστου 2026
και αφορά έργα που
αναμένεται να
προσεγγίσουν το 1 δισ.
ευρώ έως το 2028, με
χρηματοδότηση από
εθνικούς πόρους.
Η σχετική πρόβλεψη
επιτρέπει την εξαίρεση
των συγκεκριμένων
δαπανών από τα όρια
αύξησης των καθαρών
πρωτογενών δαπανών του
ευρωπαϊκού πλαισίου
οικονομικής
διακυβέρνησης, έως 0,3%
του ΑΕΠ ετησίως και 0,6%
σωρευτικά μέχρι το 2028.
Οι δαπάνες εξακολουθούν,
ωστόσο, να υπολογίζονται
στο πρωτογενές
δημοσιονομικό αποτέλεσμα
και στο δημόσιο χρέος.
Το επενδυτικό πρόγραμμα
περιλαμβάνει:
200 εκατ. ευρώ για
συστήματα αποθήκευσης
ενέργειας.
200 εκατ. ευρώ για
αντλίες θερμότητας και
ηλιακούς θερμοσίφωνες,
με στόχο 100.000
δικαιούχους.
50 εκατ. ευρώ για τη
Δίκαιη Αναπτυξιακή
Μετάβαση στη Δυτική
Μακεδονία και τη
Μεγαλόπολη.
117 εκατ. ευρώ για
ενεργειακή αναβάθμιση
δημόσιων κτηρίων μέσω
του προγράμματος
«ΗΛΕΚΤΡΑ».
45 εκατ. ευρώ για
ενεργειακή αναβάθμιση
σχολείων μέσω του
προγράμματος «ΦΟΙΒΟΣ -
ΑΘΗΝΑ».
50 εκατ. ευρώ για
επενδύσεις στη
βιομηχανία που αφορούν
τη δέσμευση και
αποθήκευση άνθρακα.
320 εκατ. ευρώ για έργα
στον σιδηρόδρομο, με
στόχο την ενίσχυση της
ασφάλειας και την
επέκταση του δικτύου.
20 εκατ. ευρώ για
υποδομές ηλεκτροκίνησης
και σταθμούς φόρτισης
λεωφορείων.
Επιπλέον, μέσω του
εθνικού σκέλους του
Προγράμματος Δημοσίων
Επενδύσεων προβλέπεται η
διάθεση επιπρόσθετων
πόρων για ενεργειακά
έργα και υποδομές, ύψους
300 εκατ. ευρώ το 2026,
400 εκατ. ευρώ το 2027,
300 εκατ. ευρώ το 2028
και 200 εκατ. ευρώ το
2029.
Η μετάβαση από τις
έκτακτες επιδοτήσεις σε
επενδύσεις με μόνιμο
αποτέλεσμα
Η βασική κατεύθυνση του
κυβερνητικού σχεδιασμού
είναι η σταδιακή
μετατόπιση από τις
προσωρινές επιδοτήσεις
προς έργα που μπορούν να
μειώσουν σε βάθος χρόνου
το κόστος ηλεκτρικής
ενέργειας. Η ανάπτυξη
συστημάτων αποθήκευσης,
η ενίσχυση των δικτύων,
η μεγαλύτερη αξιοποίηση
των ΑΠΕ και η ενεργειακή
αναβάθμιση κτηρίων
αναμένεται να
περιορίσουν τις ανάγκες
σε ακριβότερες
συμβατικές μονάδες
παραγωγής και να
ενισχύσουν την
ανθεκτικότητα του
ενεργειακού συστήματος.
Η επιτυχία του σχεδίου
θα εξαρτηθεί από την
ταχύτητα υλοποίησης των
επενδύσεων, την
αποτελεσματική
αξιοποίηση των
διαθέσιμων
χρηματοδοτικών εργαλείων
και, κυρίως, από το κατά
πόσο τα οφέλη που θα
προκύψουν στην παραγωγή
και στη χονδρεμπορική
αγορά θα μεταφερθούν
τελικά στους
καταναλωτές.
Το ζητούμενο για την
επόμενη τριετία είναι η
δημιουργία ενός
ενεργειακού συστήματος
με μεγαλύτερη εγχώρια
παραγωγή, καλύτερη
αξιοποίηση των
ανανεώσιμων πηγών και
μικρότερη εξάρτηση από
τις διεθνείς
διακυμάνσεις, ώστε η
μείωση του ενεργειακού
κόστους να αποκτήσει πιο
μόνιμα χαρακτηριστικά.
|