Όπως σημείωσε στο Euronews ο διευθύνων σύμβουλος της RE/MAX Ευρώπης, Michael Polzler, η υποτονική οικονομική ανάπτυξη σε αρκετές χώρες επιβράδυνε τη μισθολογική άνοδο, την ώρα που οι τιμές των ακινήτων συνέχισαν να αυξάνονται. Έτσι, το ζήτημα της προσιτότητας παραμένει οξύ, ιδίως για τις νεότερες γενιές, ακόμη και σε αγορές με σχετικά σταθερή απασχόληση.

Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Τσεχία, όλο και περισσότεροι πολίτες απομακρύνονται από την προοπτική αγοράς κατοικίας, καθώς το ράλι των τιμών και η δυσκολία αποταμίευσης καθιστούν την ιδιοκατοίκηση δυσπρόσιτη.

Παράλληλα, διαφαίνεται και μια αλλαγή νοοτροπίας: το 15% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι δεν ενδιαφέρεται καθόλου να αποκτήσει σπίτι. Το ποσοστό ξεκινά από 4% στην Ιρλανδία και φτάνει στο 31% στη Γερμανία, ενώ ξεπερνά το 20% σε Ολλανδία, Αυστρία και Ελβετία. Αντίθετα, χαμηλότερη απροθυμία καταγράφεται στην Τουρκία (5%), στην Ισπανία (7%), στη Βουλγαρία (7%) και στην Ουγγαρία (9%), ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό διαμορφώνεται στο 12%.

Συνυπολογίζοντας όσους θεωρούν ανέφικτη την αγορά κατοικίας και όσους δεν επιθυμούν να αγοράσουν, προκύπτει ότι το 44% των Ευρωπαίων που δεν έχουν σπίτι πιστεύει πως θα μείνει εκτός αγοράς μόνιμα. Τα ποσοστά ξεπερνούν το 50% στη Γερμανία (59%), στην Αυστρία και την Τσεχία (54%), στην Ολλανδία (53%) και στην Ελβετία (52%). Στην Ελλάδα το συνολικό ποσοστό ανέρχεται στο 42%, ενώ στην Τουρκία περιορίζεται στο 18%.

Σύμφωνα με τον Polzler, παρότι οι συνθήκες χρηματοδότησης έχουν γίνει αυστηρότερες και η εργασιακή αβεβαιότητα παραμένει, η επιθυμία για ιδιοκατοίκηση εξακολουθεί να συνδέεται με την οικονομική ασφάλεια και τη σταθερότητα της οικογένειας. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, όπου το συνολικό ποσοστό όσων μένουν εκτός αγοράς αγγίζει το 32%, η κατοχή κατοικίας εξακολουθεί να θεωρείται «ασπίδα» απέναντι σε μελλοντικές αναταράξεις.

Οι λόγοι, πάντως, ποικίλλουν. Στις 23 χώρες της έρευνας, το 53% δηλώνει ικανοποιημένο από τις σημερινές συνθήκες διαβίωσης και δεν βλέπει ανάγκη αγοράς. Το 21% αποφεύγει τις ευθύνες που συνεπάγεται η ιδιοκατοίκηση, το 19% θεωρεί ότι τα ακίνητα είναι υπερτιμημένα ή μη ελκυστική επένδυση, το 16% επιθυμεί μεγαλύτερη γεωγραφική ευελιξία, ενώ το 13% εκτιμά ότι μπορεί να αντεπεξέλθει οικονομικά στο ενοίκιο αλλά όχι στην αγορά. Μόλις το 5% φοβάται ενδεχόμενη πτώση τιμών.

Παρά τις δυσκολίες, η ιδιοκατοίκηση παραμένει κυρίαρχη στην Ευρώπη. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, περίπου το 70% των πολιτών της ΕΕ διαμένει σε ιδιόκτητη κατοικία, ενώ το υπόλοιπο 30% νοικιάζει. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, ο ρόλος της κατοικίας μεταβάλλεται: από κοινωνικό ορόσημο των προηγούμενων γενεών εξελίσσεται πλέον σε περισσότερο συνειδητή οικονομική στρατηγική.