Στο πλαίσιο των επαφών ΗΠΑ και Ουκρανίας, οποιαδήποτε συμφωνία φέρεται να τεθεί σε δημοψήφισμα, το οποίο θα μπορούσε να διεξαχθεί ταυτόχρονα με εθνικές εκλογές, σύμφωνα με πέντε ανώνυμες πηγές του Reuters. Η αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα, υπό τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, μετέφερε σε πρόσφατες συναντήσεις στο Άμπου Ντάμπι και στο Μαϊάμι την άποψη ότι η προσφυγή στις κάλπες θα ήταν προτιμότερο να γίνει σύντομα.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν επίσης ότι όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Κογκρέσου τον Νοέμβριο, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να στρέψει το βάρος του στην εσωτερική πολιτική ατζέντα, περιορίζοντας τον διαθέσιμο χρόνο και το πολιτικό κεφάλαιο για μια ειρηνευτική πρωτοβουλία.

Ο δεύτερος γύρος συνομιλιών με αμερικανική μεσολάβηση ολοκληρώθηκε στις 5 Φεβρουαρίου στο Άμπου Ντάμπι, με την ανταλλαγή 314 αιχμαλώτων πολέμου και τη δέσμευση για συνέχιση των επαφών. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η επόμενη τριμερής συνάντηση ενδέχεται να πραγματοποιηθεί σύντομα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε δηλώσεις του στις 7 Φεβρουαρίου, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν τον τερματισμό του πολέμου έως τις αρχές του καλοκαιριού, ενώ σημείωσε ότι εξετάζεται νέα συνάντηση Ρώσων και Ουκρανών διαπραγματευτών, πιθανόν στο Μαϊάμι.

Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι το Κίεβο δεν πρόκειται να αποδεχθεί συμφωνίες που θα συναφθούν μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας χωρίς τη συμμετοχή της Ουκρανίας, ιδίως σε ό,τι αφορά τα εδαφικά ζητήματα. Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά έχει θέσει την ιδέα δημιουργίας «ελεύθερης οικονομικής ζώνης» σε αμφισβητούμενες περιοχές της ανατολικής Ουκρανίας όπου καμία πλευρά δεν ασκεί πλήρη στρατιωτικό έλεγχο. Ο Ζελένσκι έχει επισημάνει ότι ακόμη και σε ένα τέτοιο σενάριο θα απαιτούνταν σαφείς και αξιόπιστοι κανόνες.

Την ίδια στιγμή, η Ρωσία συνεχίζει τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας, προκαλώντας εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, ύδρευσης και θέρμανσης εν μέσω χειμώνα, εντείνοντας την πίεση προς το Κίεβο.

Σύμφωνα με δύο πηγές του Reuters, εξετάστηκε το ενδεχόμενο εκλογών και δημοψηφίσματος τον Μάιο. Ωστόσο, αρκετοί αξιωματούχοι θεωρούν το αμερικανικό χρονοδιάγραμμα ιδιαίτερα απαιτητικό. Οι ουκρανικές εκλογικές αρχές εκτιμούν ότι υπό τις παρούσες συνθήκες θα απαιτούνταν περίπου έξι μήνες για την οργάνωση εκλογικής διαδικασίας.

Επιπλέον, θα χρειάζονταν νομοθετικές αλλαγές, καθώς το ισχύον καθεστώς στρατιωτικού νόμου απαγορεύει τη διεξαγωγή εκλογών, ενώ το κόστος μιας τέτοιας διαδικασίας θα ήταν σημαντικό. Το Κίεβο επιθυμεί επίσης κατάπαυση του πυρός καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, προκειμένου να διασφαλιστεί η ακεραιότητα της διαδικασίας, επισημαίνοντας ότι η Μόσχα έχει στο παρελθόν παραβιάσει εκεχειρίες.

Όπως ανέφερε μία από τις πηγές, η θέση της Ουκρανίας είναι ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία χωρίς προηγούμενες, σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ και τους εταίρους της.

Από τη ρωσική πλευρά, πηγή που επικαλέστηκε το πρακτορείο TASS εκτίμησε ότι η κατάρτιση ειρηνευτικού εγγράφου θα απαιτήσει τουλάχιστον ενάμιση μήνα, ενδεχομένως και περισσότερο, δεδομένης της πολυπλοκότητας των διαπραγματεύσεων και της ανάγκης γεφύρωσης βαθιών διαφορών.