Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναδείξει τη διασυνοριακή συνεργασία των φορολογικών αρχών σε στρατηγική προτεραιότητα, με στόχο τον περιορισμό της φοροαποφυγής αρχικά εντός της Ένωσης και, σε δεύτερο χρόνο, σε παγκόσμιο επίπεδο μέσω συνεργασιών με τρίτες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, καλεί τα κράτη-μέλη να εφαρμόσουν πλήρως τους νέους κανόνες διοικητικής συνεργασίας στον φορολογικό τομέα, οι οποίοι αφορούν κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών από την 1η Ιανουαρίου 2026 και εφεξής.

Ωστόσο, λόγω της καθυστέρησης που διαπιστώνεται, η Επιτροπή ξεκίνησε διαδικασία επί παραβάσει, αποστέλλοντας προειδοποιητική επιστολή σε Ελλάδα, Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Κύπρο, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, Ρουμανία και Σουηδία. Η αιτία είναι η μη πλήρης μεταφορά της οδηγίας (ΕΕ) 2025/872 στο εσωτερικό τους δίκαιο, η οποία τροποποιεί το υφιστάμενο πλαίσιο της οδηγίας 2011/16/ΕΕ για τη διοικητική συνεργασία στη φορολογία.

Στα κράτη αυτά δόθηκε προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν, να ολοκληρώσουν τις αναγκαίες νομοθετικές παρεμβάσεις και να ενημερώσουν επίσημα την Επιτροπή. Σε περίπτωση μη ικανοποιητικής ανταπόκρισης, η Κομισιόν διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας, αποστέλλοντας αιτιολογημένη γνώμη.

Το περιεχόμενο της ανταλλαγής πληροφοριών

Η επίμαχη οδηγία υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να διασφαλίσουν ότι τα χρηματοπιστωτικά τους ιδρύματα εφαρμόζουν αυστηρούς κανόνες δέουσας επιμέλειας και υποβολής στοιχείων. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές οφείλουν να ανταλλάσσουν αυτόματα μεταξύ τους πληροφορίες που αφορούν τραπεζικούς λογαριασμούς, όπως:

τα πλήρη στοιχεία ταυτότητας των δικαιούχων (ονοματεπώνυμο, διεύθυνση, ΑΦΜ, ημερομηνία και τόπος γέννησης για φυσικά πρόσωπα),

τον αριθμό του λογαριασμού ή ισοδύναμο αναγνωριστικό,

τα στοιχεία του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος που υποβάλλει τη δήλωση,

το υπόλοιπο ή την αξία του λογαριασμού στο τέλος του έτους ή το γεγονός του κλεισίματος.

Για λογαριασμούς θεματοφυλακής προβλέπεται η κοινοποίηση των συνολικών ακαθάριστων ποσών από τόκους, μερίσματα, λοιπά εισοδήματα, καθώς και των εσόδων από πωλήσεις ή εξαγορές χρηματοοικονομικών προϊόντων. Στους καταθετικούς λογαριασμούς θα ανταλλάσσονται τα συνολικά ποσά τόκων, ενώ για άλλους τύπους λογαριασμών θα κοινοποιούνται όλα τα ποσά που πιστώνονται στους δικαιούχους.

Παράλληλα, θα διαβιβάζονται συμπληρωματικές πληροφορίες, όπως η ύπαρξη έγκυρης αυτοπιστοποίησης, το είδος και η φύση του λογαριασμού, αν πρόκειται για νέο ή προϋπάρχον, αν είναι κοινός και ποιος είναι ο ρόλος των ελεγχόντων προσώπων σε νομικές οντότητες. Οι ανταλλαγές αυτές θα αφορούν φορολογικές περιόδους που ξεκινούν από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Καθυστερήσεις και στα κρυπτοστοιχεία

Παράλληλα, η Κομισιόν ασκεί κριτική στην Ελλάδα και σε σειρά άλλων κρατών-μελών για την καθυστέρηση στην πλήρη εφαρμογή των κανόνων που αφορούν τη φορολογική διαφάνεια στα κρυπτοστοιχεία. Η σχετική οδηγία (ΕΕ) 2023/2226 θεσπίζει πλαίσιο διοικητικής συνεργασίας για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα και την ενίσχυση του ελέγχου των χρηματοοικονομικών λογαριασμών.

Όπως επισημαίνει η Επιτροπή στις προειδοποιητικές επιστολές που απέστειλε σε δώδεκα χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, η έγκαιρη και πλήρης εφαρμογή των κανόνων είναι κρίσιμη για την ενίσχυση της φορολογικής διαφάνειας και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής στα επενδυτικά εισοδήματα.

Πάντως, σημειώνεται ότι η Ελλάδα ενδέχεται να έχει ήδη καλύψει τις κοινοτικές απαιτήσεις στον συγκεκριμένο τομέα, καθώς πρόσφατα ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νόμος για τα κρυπτονομίσματα, ο οποίος εγκρίθηκε στις 29 Ιανουαρίου.