Η επιστροφή της χώρας στην επενδυτική βαθμίδα το 2023 αποτέλεσε το πρώτο μεγάλο βήμα. Το επόμενο είναι πλέον η εδραίωση μιας οικονομίας που οι αγορές θα αξιολογούν σταδιακά πιο κοντά στις χώρες της κατηγορίας Α.

Η Δικαιοσύνη στο επίκεντρο

Ο Στουρνάρας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη λειτουργία της Δικαιοσύνης, καθώς η ταχύτητα απονομής της αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια δικαίου και συνεπώς για τις επενδύσεις.

Σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, η μεταρρύθμιση του δικαστικού χάρτη έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντική μείωση του χρόνου έκδοσης πρωτόδικων αποφάσεων.

Ο μέσος χρόνος έχει περιοριστεί περίπου στον ένα χρόνο, από περισσότερα από δύο χρόνια προηγουμένως.

Η εξέλιξη αυτή δεν έχει μόνο θεσμική σημασία.

Για τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές, η ταχύτερη επίλυση δικαστικών διαφορών μειώνει την αβεβαιότητα, περιορίζει το κόστος και ενισχύει την προβλεψιμότητα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Με άλλα λόγια, η ποιότητα των θεσμών μετατρέπεται τελικά σε οικονομικό παράγοντα και παράγοντα πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται ταχύτερα από την Ευρωζώνη

Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από την Ευρωζώνη, παρά τις εξωτερικές πιέσεις και την αυξημένη αβεβαιότητα.

Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση, έναντι 1,2% στην Ευρωζώνη.

Η υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων:

στη δημοσιονομική εξυγίανση,

στην ανάκαμψη του τραπεζικού συστήματος,

στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος,

στις μεταρρυθμίσεις,

στις επενδύσεις και στην αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων.

Η εικόνα αυτή έχει αλλάξει αισθητά και το προφίλ κινδύνου της χώρας στις αγορές.

Το spread με τη Γερμανία έχει μειωθεί κατά περίπου 60 μονάδες βάσης

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της αλλαγής είναι η συμπεριφορά των ελληνικών ομολόγων.

Ο Στουρνάρας υπενθύμισε ότι μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος είχε εκτιμήσει πως η διαφορά απόδοσης των ελληνικών ομολόγων έναντι των γερμανικών θα μπορούσε να μειωθεί περίπου κατά 70 μονάδες βάσης.

Έκτοτε, η υποχώρηση του spread έχει φτάσει περίπου τις 60 μονάδες βάσης.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι η αγορά πλέον τιμολογεί την Ελλάδα περισσότερο κοντά σε χώρες της κατηγορίας Α παρά σε χώρες της κατηγορίας ΒΒΒ.

Αυτό δεν αποτελεί βέβαια πρόβλεψη για μελλοντική απόφαση των οίκων αξιολόγησης. Αποτελεί όμως ένδειξη του τρόπου με τον οποίο έχει μεταβληθεί η αντίληψη των επενδυτών για τον ελληνικό πιστωτικό κίνδυνο.

Το χρέος παραμένει το μεγάλο πλεονέκτημα

Κρίσιμο στοιχείο για την επόμενη φάση της αξιολόγησης είναι η δυναμική του δημόσιου χρέους.

Η Ελλάδα έχει περάσει από μια περίοδο κατά την οποία το χρέος αποτελούσε τον βασικό παράγοντα αβεβαιότητας σε μια περίοδο όπου η καθοδική του πορεία αποτελεί πλέον βασικό επιχείρημα υπέρ της πιστοληπτικής της εικόνας.

Οι προβολές της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι η ευνοϊκή δυναμική μπορεί να διατηρηθεί μεσοπρόθεσμα.

Κλειδί είναι το γεγονός ότι το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αναμένεται να παραμείνει χαμηλότερο από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ.

Όσο αυτή η σχέση διατηρείται, η αναλογία χρέους προς ΑΕΠ μπορεί να συνεχίσει να υποχωρεί ακόμη και χωρίς ακραία δημοσιονομικά μέτρα.

Τι κοιτούν πλέον οι οίκοι αξιολόγησης

Η δημοσιονομική επίδοση παραμένει κρίσιμη, αλλά όσο η Ελλάδα απομακρύνεται από την περίοδο της κρίσης, τόσο περισσότερο αποκτούν σημασία άλλοι παράγοντες:

Η λογική είναι ότι η δημοσιονομική αξιοπιστία πρέπει πλέον να συνοδεύεται από θεσμική αξιοπιστία.

Από την κρατική αξιολόγηση στις επιχειρήσεις

Η αλλαγή δεν περιορίζεται στο ελληνικό Δημόσιο.

Ο Στουρνάρας αναφέρθηκε και στην αυξανόμενη επιθυμία ελληνικών επιχειρήσεων να αποκτήσουν θετικές πιστοληπτικές αξιολογήσεις.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να αλλάξει σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο χρηματοδοτείται η ελληνική οικονομία.

Η ύπαρξη περισσότερων επιχειρήσεων με αξιολόγηση από διεθνείς οίκους μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση σε διεθνή κεφάλαια, να διευρύνει την επενδυτική βάση και να μειώσει την εξάρτηση από την τραπεζική χρηματοδότηση.

Για μια οικονομία όπως η ελληνική, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η Ελλάδα και το επόμενο επίπεδο των αγορών

Η Ελλάδα έχει ήδη περάσει από το στάδιο της επιστροφής στην επενδυτική βαθμίδα στο στάδιο της σύγκλισης με χώρες υψηλότερης πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τον Στουρνάρα, μπορεί να είναι η κατηγορία Α πριν από το 2030.

Για να συμβεί αυτό, όμως, δεν αρκούν τα πλεονάσματα και η μείωση του χρέους.

Η αγορά φαίνεται να ζητά πλέον κάτι διαφορετικό: σταθερή, μετρήσιμη και διατηρήσιμη βελτίωση στη λειτουργία του κράτους, της δημόσιας διοίκησης και της Δικαιοσύνης.

Η μετάβαση από το ΒΒΒ στο Α δεν είναι επομένως μόνο μια αριθμητική αναβάθμιση.

Είναι το επόμενο τεστ για το αν η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει τη δημοσιονομική εξυγίανση των τελευταίων ετών σε μόνιμη θεσμική και επενδυτική αξιοπιστίa.