Στο πλαίσιο αυτό, η συμφωνία εισάγει εκτεταμένα μέτρα απλοποίησης: πιο σαφείς κανόνες ταξινόμησης και καταγωγής προϊόντων, ταχύτερες τελωνειακές διαδικασίες, λιγότερους φυσικούς ελέγχους, έγκαιρη κοινοποίηση τεχνικών και υγειονομικών προτύπων, καθώς και αμοιβαία αναγνώριση συστημάτων ελέγχου, πιστοποιήσεων και τεχνικών αποτελεσμάτων. Οι παρεμβάσεις αυτές περιορίζουν τη γραφειοκρατία, μειώνουν τα κόστη και επιταχύνουν τις εξαγωγές.

Ινδία: Ελκυστικός προορισμός για την ευρωπαϊκή παραγωγή

Οι αλλαγές αυτές καθιστούν την Ινδία ιδιαίτερα ελκυστική για τους ευρωπαίους κατασκευαστές, κυρίως λόγω των χαρακτηριστικών της αγοράς εργασίας της, που δύσκολα συναντώνται στην Ευρώπη: μεγάλο διαθέσιμο εργατικό δυναμικό, υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης, νεανικός πληθυσμός και χαμηλές αμοιβές.

Το εργατικό δυναμικό της χώρας εκτιμάται μεταξύ 607 και 643 εκατομμυρίων εργαζομένων και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω, καθώς περισσότερες γυναίκες εντάσσονται στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για το 2024, οι μέσες μηνιαίες αποδοχές στην Ινδία διαμορφώνονται στα 190 ευρώ, ενώ ο κατώτατος μισθός αντιστοιχεί περίπου σε 42 ευρώ.

Προσδοκίες εκτόξευσης της μεταποίησης

Η συμφωνία με την ΕΕ έχει προκαλέσει κύμα αισιοδοξίας στην Ινδία, τόσο σε κυβερνητικό επίπεδο όσο και στον επιχειρηματικό κόσμο. Ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι, απευθυνόμενος σε εκπροσώπους της βιομηχανίας από κλάδους όπως τα κλωστοϋφαντουργικά, οι πολύτιμοι λίθοι και τα κοσμήματα, τόνισε ότι η συμφωνία θα λειτουργήσει καταλυτικά, ενισχύοντας όχι μόνο τη μεταποίηση αλλά και τον τομέα των υπηρεσιών.

Την ίδια εκτίμηση συμμερίζεται και ο οίκος Moody’s, ο οποίος σε σχετική ανάλυση σημείωσε ότι η εφαρμογή της FTA θα έχει θετικές πιστωτικές επιπτώσεις, καθώς οι χαμηλότεροι δασμοί και η βελτιωμένη πρόσβαση στην αγορά θα στηρίξουν τη στρατηγική της Ινδίας για ανάπτυξη της μεταποίησης, προσέλκυση ξένων επενδύσεων και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας προϊόντων έντασης εργασίας.

Το όραμα του «εργοστασίου του κόσμου»

Η ινδική κυβέρνηση έχει θέσει τη μεταποίηση στο επίκεντρο της οικονομικής πολιτικής, με στόχο τον τριπλασιασμό των ετήσιων εξαγωγών στα 1,3 τρισ. δολάρια έως το 2035. Η «Εθνική Αποστολή Μεταποίησης» περιλαμβάνει 15 στρατηγικούς κλάδους και συνοδεύεται από στοχευμένες δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές.

Ήδη, η βιομηχανική παραγωγή καταγράφει διαδοχικά ιστορικά υψηλά, αξιοποιώντας γενναία κρατικά κίνητρα. Η μεταποίηση συνεισφέρει σήμερα περίπου το 16-17% του ΑΕΠ και απασχολεί πάνω από 27 εκατ. εργαζομένους, σύμφωνα με το India Brand Equity Foundation. Στην «καρδιά» του κλάδου βρίσκονται η αυτοκινητοβιομηχανία, η μηχανολογία, τα χημικά, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα ηλεκτρονικά, τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά και τα κλωστοϋφαντουργικά.

Με την υποστήριξη πρωτοβουλιών όπως το Make in India και τα προγράμματα κινήτρων συνδεδεμένων με την παραγωγή (PLI), η βιομηχανία αναμένεται να φτάσει το 25% του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, ο αυτοματισμός και οι νέες τεχνολογίες βελτιώνουν την αποδοτικότητα και ενισχύουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητα των Ινδών κατασκευαστών. Ενδεικτικά, τον Ιούλιο του 2025 ο δείκτης PMI μεταποίησης της HSBC στην Ινδία ανήλθε στο υψηλό 16 μηνών των 59,1 μονάδων, αντανακλώντας τη ραγδαία αύξηση των παραγγελιών.

Οι άμεσες ξένες επενδύσεις στη μεταποίηση έχουν φτάσει τα 165 δισ. δολάρια, αυξημένες κατά 69% σε βάθος δεκαετίας, ενώ συνολικά οι εισροές ΑΞΕ ξεπέρασαν τα 383,5 δισ. δολάρια την τελευταία πενταετία. Μέχρι τον Μάρτιο του 2025, τα προγράμματα PLI είχαν εκταμιεύσει 2,46 δισ. δολάρια σε κίνητρα, προσελκύοντας επενδύσεις περίπου 20 δισ. δολαρίων.

Το «φαρμακείο του κόσμου» στο προσκήνιο

Ιδιαίτερα ωφελημένος από τη συμφωνία εμφανίζεται ο φαρμακευτικός και ιατροτεχνολογικός τομέας της Ινδίας. Η FTA ανοίγει την πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά φαρμάκων και ιατρικών συσκευών, αξίας 572,3 δισ. δολαρίων, μία από τις μεγαλύτερες και αυστηρότερα ρυθμιζόμενες αγορές παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τις ινδικές αρχές, η συμφωνία θα ενισχύσει τον ρόλο της χώρας ως διεθνούς κόμβου παραγωγής στον τομέα της υγείας, θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και θα ενδυναμώσει τη συμμετοχή της Ινδίας στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Όπως δήλωσε ο υπουργός Χημικών και Λιπασμάτων, JP Nadda, η απελευθέρωση των δασμών και η πρόσβαση σε μια αγορά άνω των 570 δισ. δολαρίων αναμένεται να επιταχύνουν σημαντικά την ανάπτυξη του κλάδου.

Το «αγκάθι» του CBAM

Παρά τον γενικό ενθουσιασμό, η ινδική βιομηχανία εκφράζει έντονο προβληματισμό για τον ευρωπαϊκό μηχανισμό προσαρμογής άνθρακα στα σύνορα (CBAM). Ο μηχανισμός αυτός επιβάλλει επιβάρυνση στα εισαγόμενα προϊόντα ανάλογα με το αποτύπωμα άνθρακα της παραγωγής τους, με στόχο την αποτροπή της «διαρροής άνθρακα» και την προστασία των ευρωπαϊκών βιομηχανιών.

Για την Ινδία, το CBAM αυξάνει το κόστος εξαγωγών ενεργοβόρων προϊόντων όπως ο χάλυβας, το τσιμέντο, το αλουμίνιο και τα λιπάσματα. Στη συμφωνία δεν προβλέπεται καμία εξαίρεση ή απαλλαγή για τις ινδικές επιχειρήσεις. Το μόνο αντιστάθμισμα είναι η δέσμευση για έναν τεχνικό διάλογο μεταξύ των δύο πλευρών, με στόχο την αναζήτηση λύσεων που θα περιορίσουν την επιβάρυνση, κατά το πρότυπο άλλων εμπορικών συμφωνιών της ΕΕ.