Η ένταση της απομόχλευσης ήταν τέτοια, ώστε η μείωση των επενδυτικών θέσεων προχώρησε ταχύτερα από την ανάκαμψη των τιμών. Ενδεικτικά, στις 10:44 το πρωί της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου, ώρα Νέας Υόρκης, ο S&P 500 ενισχυόταν κατά 1,98%, στις 7.522,79 μονάδες, ενώ ο δείκτης μεταβλητότητας VIX υποχωρούσε κατά 18,53%, στις 20,89 μονάδες.

Τι πυροδότησε τις μαζικές πωλήσεις

Η αφορμή ήταν πολιτική και όχι κάποια θεμελιώδης μεταβολή στις προοπτικές των εταιρειών. Μετά τις νίκες των Δημοκρατικών και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, καθώς και σε κρίσιμες πολιτείες όπως το Τέξας και η Τζόρτζια, οι επενδυτές άρχισαν να αμφισβητούν το πόση από την προγραμματισμένη δυναμικότητα των data centers στις ΗΠΑ θα καταφέρει τελικά να υλοποιηθεί.

Σύμφωνα με το Reuters, από τις 41 προτάσεις που τέθηκαν σε ψηφοφορία σε τοπικό επίπεδο και αφορούσαν την κατασκευή κέντρων δεδομένων, όλες εκτός από μία αντιμετώπισαν αρνητική έκβαση, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ballotpedia στις 5 Νοεμβρίου 2026.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το Τέξας. Σύμφωνα με μία ανάλυση, το Τέξας και η Τζόρτζια αντιπροσωπεύουν από κοινού περίπου το ένα τρίτο των σχεδιαζόμενων επενδύσεων σε data centers στις ΗΠΑ. Παράλληλα, η εκλεγμένη κυβερνήτης της Τζόρτζια, Gina Hinojosa, έχει δηλώσει ότι θα απαγορεύσει νέα έργα μέχρι να θεσπιστεί σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο από τους νομοθέτες.

Η αντίδραση των αγορών ήταν έντονη. Ο Nasdaq 100 υποχώρησε κατά 6,4% την Πέμπτη, καταγράφοντας τη χειρότερη ημερήσια επίδοσή του από το 2020, ενώ ο δείκτης ημιαγωγών της Φιλαδέλφειας (SOX) σημείωσε πτώση άνω του 12%. Η Jefferies χαρακτήρισε την αντίδραση «σπασμωδική και όχι μια θεμελιώδη αναθεώρηση των προοπτικών».

Τα στοιχεία της απομόχλευσης

Τα δεδομένα για τη μόχλευση αποτυπώνουν το εύρος της αναγκαστικής μείωσης του επενδυτικού κινδύνου από τα αμερικανικά θεμελιώδη long-short hedge funds κατά την εβδομάδα έως τις 6 Νοεμβρίου.

Η υποχώρηση της μικτής μόχλευσης κατά 8,7 μονάδες ήταν η μεγαλύτερη από τον Μάρτιο του 2020, ενώ η πτώση της καθαρής μόχλευσης κατά 3,7 μονάδες ήταν η μεγαλύτερη από την εβδομάδα του λεγόμενου «Liberation Day» τον Απρίλιο του 2025.

Η μικτή μόχλευση συνυπολογίζει τόσο τις αγοραστικές όσο και τις ανοικτές θέσεις. Επομένως, μια τόσο μεγάλη μείωσή της υποδηλώνει ότι τα funds περιόρισαν συνολικά την έκθεσή τους στον κίνδυνο και όχι μόνο τις τοποθετήσεις τους στην τεχνολογία. Στην ίδια κατεύθυνση παραπέμπει και το μεγαλύτερο κύμα καθαρών πωλήσεων μεμονωμένων μετοχών των τελευταίων τεσσάρων μηνών. Τα funds ρευστοποίησαν τόσο θέσεις που είχαν αποδώσει καλά όσο και τίτλους με υψηλή εμπορευσιμότητα.

Σταθεροποίηση, αλλά με αστερίσκους

Σύμφωνα με τα στοιχεία του χρηματιστηριακού τμήματος συναλλαγών της Goldman Sachs, τα hedge funds ολοκλήρωσαν την εβδομάδα με καθαρές αγορές μετοχών, κυρίως χάρη στις κινήσεις της Παρασκευής.

Ωστόσο, οι αγορές αυτές αποδίδονται σε μεγάλο βαθμό στο κλείσιμο μακροοικονομικών θέσεων, όπως θέσεων σε χρηματιστηριακούς δείκτες και διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETFs). Πρόκειται περισσότερο για ένδειξη περιορισμού του κινδύνου παρά για επιστροφή της επενδυτικής εμπιστοσύνης. Το κλείσιμο αντισταθμιστικών θέσεων σε δείκτες δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα funds επαναγοράζουν τις μεμονωμένες τεχνολογικές μετοχές που είχαν προηγουμένως ρευστοποιήσει.

Η εικόνα των τιμών έκτοτε δείχνει τάσεις ανάκαμψης. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τον δείκτη ημιαγωγών της Φιλαδέλφειας τον εμφάνιζαν στις 9.906,70 μονάδες, με άνοδο 5,50%, και τον Nasdaq στις 25.187,12 μονάδες, ενισχυμένο κατά 2,47%. Οι συγκεκριμένες τιμές φαίνεται, ωστόσο, να αποτυπώνουν την ανάκαμψη της Παρασκευής και όχι τις συναλλαγές της Δευτέρας. Σε μηνιαία βάση, ο δείκτης ημιαγωγών εξακολουθούσε να καταγράφει απώλειες 21,20%.

Στις επιμέρους μετοχές, η εικόνα ήταν η εξής:

Οι τιμές αφορούν τις 9 Νοεμβρίου 2026, περίπου στις 10:43-10:44 ώρα Νέας Υόρκης.

Η ανομοιογένεια της ανάκαμψης έχει τη δική της σημασία. Η Bloom Energy, η οποία προμηθεύει κυψέλες καυσίμου για το έργο της Google στο Γουαϊόμινγκ και είχε υποχωρήσει περισσότερο από 14% στις 5 Νοεμβρίου, βρέθηκε στην κορυφή της αντίδρασης. Αντίθετα, η IREN, η οποία είχε ενισχυθεί κατά 18% την Παρασκευή μετά την ανακοίνωση αποτελεσμάτων καλύτερων των εκτιμήσεων, παρέμενε ουσιαστικά αμετάβλητη τη Δευτέρα.

Γιατί παραμένει ισχυρό το θετικό σενάριο για την τεχνητή νοημοσύνη

Παρά την αναταραχή, υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που εξακολουθούν να στηρίζουν τις μακροπρόθεσμες προοπτικές των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.

- Οι επενδύσεις παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές. Η Alphabet προχώρησε κανονικά με το επενδυτικό σχέδιο των 17 δισ. δολαρίων στο Γουαϊόμινγκ, παρά την εντεινόμενη αντίδραση. Παράλληλα, το σχέδιο της Microsoft για την ανάπτυξη υπολογιστικής ισχύος περίπου 38 γιγαβάτ έως το 2032 υποδηλώνει ότι η επέκταση των υποδομών συνεχίζεται.

- Η πολιτική μπορεί να αλλάξει τη γεωγραφική κατανομή των επενδύσεων, όχι απαραίτητα το συνολικό τους ύψος. Η ανάπτυξη των data centers ενδέχεται να μεταφερθεί σε πολιτείες με ευνοϊκότερο περιβάλλον για νέες επενδύσεις, όπως το Γουαϊόμινγκ.

- Η Ουάσιγκτον παραμένει πολιτικά διχασμένη. Οι Δημοκρατικοί ελέγχουν πλέον το Κογκρέσο, αλλά στον Λευκό Οίκο παραμένει Ρεπουμπλικανός πρόεδρος, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια για ομοσπονδιακές παρεμβάσεις.

- Οι επενδυτικές θέσεις έχουν ήδη εξυγιανθεί σημαντικά. Μετά τη μαζική απομόχλευση, η πιθανότητα νέων αναγκαστικών πωλήσεων έχει περιοριστεί.

Το αρνητικό σενάριο

Από την άλλη πλευρά, εξακολουθούν να υπάρχουν ουσιαστικοί κίνδυνοι για τον κλάδο.

- Οι χρόνοι υλοποίησης των έργων ενδέχεται να επιμηκυνθούν. Οι καθυστερήσεις στην αδειοδότηση, στην εξασφάλιση ηλεκτρικής ισχύος και στην κατασκευή των εγκαταστάσεων μπορεί να επηρεάσουν με χρονική υστέρηση τις παραγγελίες των εταιρειών ημιαγωγών και εξοπλισμού. Μετοχές όπως η Lam Research (LRCX) και η Marvell (MRVL) δέχθηκαν πιέσεις μαζί με τον ευρύτερο κλάδο.

- Οι εταιρείες ανάπτυξης υποδομών με υψηλή μόχλευση είναι εκτεθειμένες. Η Microsoft ενίσχυσε την εποπτεία των έργων που αναπτύσσονται μέσω εταιρειών neocloud στις 5 Νοεμβρίου, ένδειξη ότι οι κίνδυνοι χρηματοδότησης και υλοποίησης επηρεάζουν ήδη τις επιχειρηματικές αποφάσεις.

- Το μακροοικονομικό περιβάλλον δεν βοηθά. Ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός, ενώ τα στοιχεία της αγοράς εργασίας για τον Οκτώβριο ενίσχυσαν τις προσδοκίες για αύξηση επιτοκίων από τη Fed τον Δεκέμβριο. Η υποχώρηση του Brent στα 95,13 δολάρια το βαρέλι, με πτώση 3,24%, αποτελεί θετική εξέλιξη, αλλά μια αύξηση επιτοκίων θα ασκούσε πιέσεις στις αποτιμήσεις των μετοχών ανάπτυξης.

- Η κάλυψη ανοικτών θέσεων μπορεί να εξαντλήσει τη δυναμική της ανάκαμψης. Μια άνοδος που στηρίζεται κυρίως στο κλείσιμο αντισταθμιστικών και πτωτικών θέσεων από τα hedge funds χρειάζεται νέους αγοραστές για να αποκτήσει διάρκεια.

Το συμπέρασμα

Η πρόσφατη πτώση δεν συνιστά απαραίτητα αμφισβήτηση της μακροπρόθεσμης δυναμικής της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά κυρίως μια μεγάλης κλίμακας αναθεώρηση των προσδοκιών για το πόσο γρήγορα μπορούν να αναπτυχθούν οι σχετικές υποδομές.

Η ταχύτητα της ανάκαμψης δείχνει ότι αγοραστές επέστρεψαν γρήγορα στην αγορά. Ωστόσο, τα funds που μείωσαν τη μικτή τους έκθεση κατά 8,7 μονάδες δεν έχουν ακόμη δείξει ότι επαναφέρουν ουσιαστικά τις θέσεις που ρευστοποίησαν.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στα στοιχεία πληθωρισμού (CPI) της επόμενης εβδομάδας, στις μηνιαίες πωλήσεις της TSMC και, κυρίως, στο κατά πόσο τα hedge funds θα αρχίσουν να επανατοποθετούνται σε μεμονωμένες τεχνολογικές μετοχές ή θα περιοριστούν απλώς στο κλείσιμο των αντισταθμιστικών τους θέσεων.