Μια θέση υψηλού ρίσκου και οι εσωκομματικές αντιδράσεις

Πρόκειται για μια θέση υψηλού ρίσκου για τον Βανς, έναν πιθανό υποψήφιο για την προεδρία, ο οποίος έχτισε το εθνικό του προφίλ προειδοποιώντας ενάντια στις ξένες εμπλοκές. Εάν η συμφωνία καταρρεύσει και η περιοχή βυθιστεί για άλλη μια φορά στον πόλεμο, ο αντιπρόεδρος θα επωμιστεί τις συνέπειες — τόσο τις πολιτικές όσο και τις οικονομικές.

«Αυτή είναι η δική του συμφωνία. Δεν είναι η συμφωνία του προέδρου», δήλωσε ο Μπράιαν Κίλμιντ (Brian Kilmeade) στην εκπομπή Fox & Friends, ο οποίος αμφισβήτησε αν ο Βανς ήταν «το κατάλληλο πρόσωπο για να δώσει τέλος σε αυτή τη σύγκρουση».

Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει επικρίσεις τις τελευταίες ημέρες επειδή η προκαταρκτική συμφωνία προσφέρει μια οικονομική «σανίδα σωτηρίας» στην Τεχεράνη, θυσιάζοντας την οικονομική πίεση που λειτουργούσε ως μοχλός πίεσης επί του Ιράν. Τώρα, ο Βανς και οι ανώτεροι σύμβουλοι του προέδρου έχουν περίπου δύο μήνες για να διαπραγματευτούν τις λεπτομέρειες με την Ισλαμική Δημοκρατία, συμπεριλαμβανομένου ενός σχεδίου που θα εμποδίζει τη χώρα να αναπτύξει πυρηνικό όπλο. Ο Βανς διορίστηκε από τον Τραμπ ως ο ανώτατος διαπραγματειτής για τη συμφωνία.

Σχεδόν αμέσως μόλις ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι κατέληξε στην προκαταρκτική συμφωνία, οι Ρεπουμπλικανοί τη χρέωσαν στον Βανς. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ (Lindsey Graham, Ρεπουμπλικανός από τη Νότια Καρολίνα) περιέγραψε την Κυριακή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον Βανς ως «τον αρχιτέκτονα της συμφωνίας», όταν ζήτησε ενημέρωση του Κογκρέσου.

Οι Ρεπουμπλικανοί επικριτές περιέγραψαν τη συμφωνία ως ασύμβατη με τους στόχους του Τραμπ, ρίχνοντας την ευθύνη στους συμβούλους του, αλλά όχι στον ίδιο τον πρόεδρο. «Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει επιδιώξει την ειρήνη μέσω της ισχύος», δήλωσε ο γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ (Roger Wicker, Ρεπουμπλικανός από το Μισισιπή), πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας. «Ελπίζω οι μεσάζοντες που εργάζονται γι’ αυτή τη συμφωνία να μην υπονομεύουν αυτόν τον στόχο».

Το ζήτημα της επαλήθευσης και οι διεθνείς πιέσεις

Ο αντιπρόεδρος αναγνώρισε στοιχεία της κριτικής, όταν δήλωσε ότι ορισμένες από τις συμφωνίες ήταν προφορικές και όχι γραπτές. «Υπάρχει πολλή συζήτηση, το Μνημόνιο Συνεργασίας (MOU), οι συμφωνίες κυρίων, η τελική συμφωνία — οι λέξεις δεν έχουν σημασία, κυρίες και κύριοι, εμάς μας ενδιαφέρει η επαλήθευση», δήλωσε στους δημοσιογράφους. Ένα παράδειγμα είναι η απομάκρυνση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, για την οποία ο Βανς δήλωσε ότι το Ιράν συμφώνησε, αλλά δεν περιλαμβάνεται στο μνημόνιο των 14 σημείων.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι επέκριναν επίσης τη συμφωνία. Ο Βανς ανταπάντησε ότι πρέπει να «ξυπνήσουν και να αντιληφθούν την πραγματικότητα» ότι είναι διεθνώς απομονωμένοι. «Αν ήμουν στο υπουργικό συμβούλιο της ισραηλινής κυβέρνησης, ίσως να μην στρεφόμουν εναντίον του μόνου ισχυρού συμμάχου που μου έχει απομείνει σε ολόκληρο τον κόσμο», είπε.

Η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για την Τεχεράνη ώστε να δει τις κυρώσεις να αίρονται, να πουλήσει ξανά πετρέλαιο και να εξασφαλίσει χρήματα για την ανοικοδόμηση της οικονομίας της — όλα αυτά αποτελούν πιθανά προβλήματα για τους σκληροπυρηνικούς Ρεπουμπλικανούς. «Η ιστορία αποδεικνύει ότι το να δίνεις δισεκατομμύρια δολάρια σε θεοκρατικούς τρελούς που θέλουν να σε σκοτώσουν είναι μια εξαιρετικά κακή ιδέα», δήλωσε ο πιθανός διεκδικητής του χρίσματος για το 2028, γερουσιαστής Τεντ Κρουζ (Ted Cruz, Ρεπουμπλικανός από το Τέξας), ο οποίος αμφισβήτησε αν ο Τραμπ δέχεται σωστές συμβουλές.

Η πολιτική ευθύνη και το παιχνίδι των υπαιτιοτήτων

Ο ίδιος ο Τραμπ φάνηκε να προετοιμάζει το έδαφος ώστε να ρίξει το φταίξιμο στον Βανς, σε περίπτωση που οι επόμενες 60 ημέρες δεν αποδώσουν μια συμφωνία που να μπορεί να αποδεχθεί ο πρόεδρος. «Αν πετύχει, θα πάρω εγώ τα εύσημα. Αν δεν πετύχει, θα κατηγορήσω τον Τζέι Ντι», δήλωσε την Τετάρτη. «Καλύτερα να προσέχεις, Τζέι Ντι!».

Ο Βανς το προσπέρασε με ένα γέλιο κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης στον Λευκό Οίκο. «Νομίζω ότι ο πρόεδρος αστειευόταν, όπως κάνει συχνά».

Ο Τραμπ δεν έχασε χρόνο για να πιστωθεί τη συμφωνία, αφού οι Ευρωπαίοι την επαίνεσαν στην ετήσια σύνοδο της G7. Ο πρόεδρος έβαλε την υπογραφή του σε ένα αντίγραφο στο Παλάτι των Βερσαλλιών, στο ίδιο σημείο όπου υπογράφηκε η συνθήκη ειρήνης για τον τερματισμό του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Βανς ήταν αρχικά προγραμματισμένο να την υπογράψει αυτοπροσώπως με τους Ιρανούς.

Ο γερουσιαστής Κρις Κουνς (Chris Coons, Δημοκρατικός από το Ντελαγουέρ) γέλασε δυνατά όταν ρωτήθηκε πόση ευθύνη φέρει ο Βανς για τη συμφωνία. «Νομίζω ότι του φορτώθηκε η προσπάθεια να την πουλήσει τώρα στο κοινό, κάτι που είναι βαθιά ειρωνικό, δεδομένου ότι ήταν ο κατεξοχήν απομονωτιστής της σκληρής ομάδας του Τραμπ».

Το μήνυμα του Βανς την Πέμπτη ήταν ότι δεν θα είχε σημασία ακόμα κι αν η Τεχεράνη δεν τηρούσε τις δεσμεύσεις της ή ακόμα κι αν δεν επιτυγχανόταν τελικά μια τελική συμφωνία — επειδή οι ΗΠΑ είχαν ήδη κερδίσει.

«Εμείς κρατάμε όλα τα χαρτιά», είπε ο Βανς. «Αν οι Ιρανοί θέλουν τα οφέλη της συμφωνίας, πρέπει να μας δώσουν τα πράγματα που είναι απαραίτητα για να αποκτήσουν αυτά τα οφέλη».

Πηγή: The Wall Street Journal