Παρά τη σημαντική ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, ένα εκτεταμένο απόθεμα μη εξυπηρετούμενων δανείων συνεχίζει να λειτουργεί ως τροχοπέδη για την πλήρη επανεκκίνηση της πιστωτικής δραστηριότητας. Υποψήφιοι αγοραστές ακινήτων και επιχειρήσεις παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένοι από τον δανεισμό όσο εκκρεμεί η τακτοποίηση παλαιών οφειλών.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters από κυβερνητικές πηγές και servicers, περίπου 1,5 εκατομμύριο πολίτες — σχεδόν το ένα τέταρτο του ενήλικου πληθυσμού — εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός τραπεζικού συστήματος, με σημαντικό ποσοστό να αφορά μικροεπιχειρηματίες. Παράλληλα, περίπου 75 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε σχεδόν το ένα τρίτο του ΑΕΠ, παραμένει «παγιδευμένο» λόγω δικαστικών εκκρεμοτήτων ή καθυστερήσεων σε ρυθμίσεις.

Δικηγόροι που εκπροσωπούν δανειολήπτες υποστηρίζουν ότι η αδυναμία πρόσβασης σε χρηματοδότηση εμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη, καθώς μεγάλος αριθμός πολιτών και επιχειρήσεων παραμένει εκτός τραπεζικής δραστηριότητας.

Από την πλευρά του, το υπουργείο Δικαιοσύνης επισημαίνει ότι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις και η ενίσχυση του δικαστικού σώματος έχουν επιταχύνει τις διαδικασίες, μειώνοντας τον μέσο χρόνο εκδίκασης από περίπου 1.200 ημέρες σε περίπου 315. Εκτιμά επίσης ότι η εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων θα μπορούσε να ολοκληρωθεί έως το 2028.

Ωστόσο, νομικοί και παράγοντες της αγοράς θεωρούν ότι οι πραγματικές καθυστερήσεις παραμένουν σημαντικές, με ορισμένες υποθέσεις να φτάνουν ή και να ξεπερνούν τα τρία χρόνια αναμονής, ενώ δεν αποκλείεται κάποιες να εκδικαστούν ακόμη και μετά το 2030.

Το πρόβλημα έχει τις ρίζες του στη μεταρρύθμιση του 2015, όταν, υπό την πίεση των θεσμών, δημιουργήθηκε πλαίσιο για τη μεταβίβαση της πλειονότητας των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε εξειδικευμένες εταιρείες διαχείρισης. Παρά τη θεσμική πρόβλεψη, η δευτερογενής αγορά δανείων λειτούργησε με σημαντικές καθυστερήσεις, ενώ η κοινωνική αντίδραση της περιόδου οδήγησε πολλούς δανειολήπτες σε δικαστικές προσφυγές, επιτείνοντας τη συμφόρηση.

Διεθνείς οργανισμοί έχουν επανειλημμένα επισημάνει τις δυσλειτουργίες αυτές, ενώ οι εταιρείες διαχείρισης υποστηρίζουν ότι το αποτέλεσμα επηρεάζεται από τις πολυπλοκότητες και τις ασυνέπειες του νομικού πλαισίου.

Την ίδια στιγμή, επιχειρηματίες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν έντονη οικονομική πίεση. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ιδιοκτήτης μικρού ξενοδοχείου στην Κρήτη, οι απαιτήσεις αποπληρωμής έχουν καταστεί δυσανάλογες σε σχέση με τη δυνατότητα εξυπηρέτησης, με αποτέλεσμα η επενδυτική δραστηριότητα να παραμένει παγωμένη και ακόμη και στοιχειώδεις ανανεώσεις εξοπλισμού να καθίστανται αδύνατες.