Η πτώση δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα μιας παρατεταμένης πενταετούς αποστράγγισης: τα αποθέματα έχουν μειωθεί κατά 322 εκατομμύρια βαρέλια, μια υποχώρηση της τάξης του 52% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από πέντε χρόνια.

ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Το SPR δημιουργήθηκε μετά το πετρελαϊκό εμπάργκο του 1973-74, ως εργαλείο εθνικής ενεργειακής ασφάλειας για την αντιμετώπιση σοβαρών διαταραχών στον εφοδιασμό πετρελαίου. Όπως φαίνεται και στο διάγραμμα, τα αποθέματα ακολούθησαν ανοδική πορεία από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 έως περίπου το 2010-2011, όταν και κορυφώθηκαν πάνω από τα 700 εκατ. βαρέλια, παραμένοντας σε σχετικά σταθερά υψηλά επίπεδα για περίπου μια δεκαετία.

Η μεγάλη καμπή προς τα κάτω ξεκίνησε έντονα από το 2020-2021 και μετά, με απότομη επιτάχυνση της αποστράγγισης γύρω στο 2022 — περίοδο που συνέπεσε με τις μαζικές απελευθερώσεις αποθεμάτων από την αμερικανική κυβέρνηση με στόχο τον περιορισμό των τιμών βενζίνης μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τις επακόλουθες διαταραχές στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Η σημασία του SPR δεν είναι απλώς λογιστική. Πρόκειται για το βασικό εργαλείο που διαθέτουν οι ΗΠΑ για να απορροφήσουν σοκ προσφοράς — είτε αυτά προέρχονται από γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, κυρώσεις σε παραγωγούς χώρες, φυσικές καταστροφές που πλήττουν διυλιστήρια, είτε από απόφαση του ΟΠΕΚ+ για περικοπές παραγωγής.

Με το απόθεμα σχεδόν στο μισό της χωρητικότητάς του σε σχέση με πριν από μια πενταετία, το «μαξιλάρι ασφαλείας» που διαθέτει η αμερικανική κυβέρνηση για να παρέμβει σε μια κρίση εφοδιασμού είναι αντικειμενικά μικρότερο. Αυτό αφήνει τις τιμές του πετρελαίου —και κατ' επέκταση τις τιμές καυσίμων για τον αμερικανικό καταναλωτή— πιο εκτεθειμένες σε απότομες διακυμάνσεις σε περίπτωση νέου εξωτερικού σοκ, καθώς το περιθώριο για νέες μαζικές απελευθερώσεις αποθεμάτων έχει περιοριστεί σημαντικά.

«Ένα απόθεμα στο χαμηλότερο επίπεδο 43 ετών σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον έχει πλέον πολύ λιγότερα διαθέσιμα "πυρομαχικά" για να παρέμβει στην αγορά πετρελαίου σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης — ένας παράγοντας που οι αγορές ενέργειας θα πρέπει να συνυπολογίζουν σε κάθε ανάλυση γεωπολιτικού ρίσκου»

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Για τους επενδυτές που παρακολουθούν την αγορά πετρελαίου, το χαμηλό απόθεμα SPR αποτελεί έναν επιπλέον παράγοντα ασυμμετρίας κινδύνου: σε σενάριο διατάραξης της προσφοράς, η απουσία ενός επαρκούς «μαξιλαριού» ενδέχεται να ενισχύσει τη μεταβλητότητα των τιμών πετρελαίου περισσότερο απ' ό,τι θα συνέβαινε με ένα πλήρες απόθεμα. Παράλληλα, τυχόν προσπάθεια ανασύστασης του SPR στο μέλλον —κάτι που έχει ήδη τεθεί ως στόχος πολιτικής— θα μπορούσε η ίδια να λειτουργήσει ως πρόσθετος παράγοντας στήριξης της ζήτησης πετρελαίου, δημιουργώντας ένα de facto «κατώτατο όριο» τιμών.

Πηγή διαγράμματος: Creative Planning / YCharts | Greek Finance Forum