Ένα ιστορικό χαμηλό

Από το 1982 μέχρι σήμερα, τα αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ κινούνταν συνήθως γύρω από τον ιστορικό μέσο όρο των 65 ημερών προσφοράς.

Το διάγραμμα δείχνει ότι:

Στη δεκαετία του 1980 και του 1990 οι ΗΠΑ διατηρούσαν σχετικά σταθερά αποθέματα.

Μετά το 2005 υπήρξε σημαντική αύξηση των αποθεμάτων, καθώς αυξήθηκε η παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου (shale oil).

Το 2020, κατά την περίοδο της πανδημίας, τα αποθέματα εκτοξεύθηκαν λόγω της κατακόρυφης πτώσης της ζήτησης.

Από το 2022 και μετά όμως ακολούθησε μια εξαιρετικά γρήγορη απομείωση, οδηγώντας σήμερα στις μόλις 43 ημέρες κάλυψης, επίπεδο που δεν έχει παρατηρηθεί εδώ και σχεδόν μισό αιώνα.

Γιατί μειώθηκαν τόσο πολύ τα αποθέματα;

1. Απελευθέρωση του Strategic Petroleum Reserve

Μετά την ενεργειακή κρίση του 2022 και τον πόλεμο στην Ουκρανία, η αμερικανική κυβέρνηση απελευθέρωσε εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια από το Strategic Petroleum Reserve προκειμένου να περιορίσει την άνοδο των τιμών στα καύσιμα.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση των στρατηγικών αποθεμάτων.

2. Αυξημένη παγκόσμια ζήτηση

Παρά την επιβράδυνση ορισμένων οικονομιών, η κατανάλωση πετρελαίου παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.

Η ανάπτυξη της Ινδίας, η ανάκαμψη των αερομεταφορών και η αυξημένη κατανάλωση στις αναδυόμενες αγορές συνεχίζουν να στηρίζουν τη ζήτηση.

3. Περιορισμένη παραγωγή από τον OPEC+

Ο OPEC+, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, έχει εφαρμόσει περιορισμούς στην παραγωγή προκειμένου να διατηρήσει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα.

Η περιορισμένη προσφορά οδηγεί σε μεγαλύτερη πίεση στα παγκόσμια αποθέματα.

4. Ανεπαρκής αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων

Παρότι υπήρξαν ανακοινώσεις για σταδιακή επαναγορά πετρελαίου από την αμερικανική κυβέρνηση, η διαδικασία εξελίσσεται αργά, με αποτέλεσμα τα συνολικά αποθέματα να παραμένουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Γιατί οι 43 ημέρες αποτελούν σημαντικό όριο;

Τα αποθέματα λειτουργούν ως "μαξιλάρι ασφαλείας".

Σε περιόδους:

πολέμων,

φυσικών καταστροφών,

κυρώσεων,

διακοπών παραγωγής,

τυφώνων στον Κόλπο του Μεξικού,

οι χώρες χρησιμοποιούν τα αποθέματά τους ώστε να αποτρέψουν ελλείψεις στην αγορά.

Όσο μικρότερο είναι αυτό το απόθεμα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ευαισθησία της αγοράς σε οποιοδήποτε απρόβλεπτο γεγονός.

Με απλά λόγια, σήμερα η αγορά πετρελαίου έχει πολύ μικρότερο "περιθώριο λάθους" σε σχέση με το παρελθόν.

Τι σημαίνει για τις τιμές του πετρελαίου;

Τα χαμηλά αποθέματα δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι οι τιμές θα αυξηθούν άμεσα.

Ωστόσο αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα έντονων διακυμάνσεων.

Εάν προκύψει κάποια διαταραχή στην παγκόσμια παραγωγή, οι τιμές μπορούν να κινηθούν πολύ γρηγορότερα προς υψηλότερα επίπεδα.

Η αγορά πετρελαίου λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό βάσει των προσδοκιών και της διαθέσιμης προσφοράς.

Όσο μειώνονται τα αποθέματα, τόσο αυξάνεται το λεγόμενο risk premium, δηλαδή το επιπλέον κόστος που ενσωματώνουν οι αγορές λόγω του αυξημένου γεωπολιτικού κινδύνου.

Επιπτώσεις στον πληθωρισμό

Το πετρέλαιο παραμένει η σημαντικότερη πρώτη ύλη της παγκόσμιας οικονομίας.

Μία παρατεταμένη άνοδος των τιμών επηρεάζει:

τα καύσιμα,

τις μεταφορές,

το κόστος παραγωγής,

τη ναυτιλία,

τα τρόφιμα,

τα αεροπορικά εισιτήρια,

τα πλαστικά και τα πετροχημικά προϊόντα.

Με άλλα λόγια, υψηλότερες τιμές πετρελαίου τείνουν να μεταφέρονται σε ολόκληρη την οικονομία, ασκώντας ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό.

Τι σημαίνει για τις αγορές;

Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τα επίπεδα αποθεμάτων επειδή επηρεάζουν:

τις ενεργειακές εταιρείες,

τις πετρελαϊκές επιχειρήσεις,

τις αεροπορικές εταιρείες,

τις μεταφορές,

τον πληθωρισμό,

τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών για τα επιτόκια.

Εάν οι τιμές του πετρελαίου κινηθούν σημαντικά υψηλότερα, ενδέχεται να καθυστερήσουν οι μειώσεις επιτοκίων, καθώς οι κεντρικές τράπεζες θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν πληθωριστικές πιέσεις.

Υπάρχουν και αντίθετες απόψεις

Παρότι ο δείκτης είναι εντυπωσιακός, χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία του.

Οι ΗΠΑ σήμερα παράγουν πολύ περισσότερο πετρέλαιο σε σχέση με τη δεκαετία του 1980 και είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως. Επιπλέον, ο δείκτης «ημέρες προσφοράς» επηρεάζεται τόσο από τα αποθέματα όσο και από τον ρυθμό κατανάλωσης. Αυτό σημαίνει ότι ένα χαμηλό επίπεδο ημερών προσφοράς δεν συνεπάγεται απαραίτητα επικείμενη έλλειψη καυσίμων, αλλά υποδηλώνει μικρότερο περιθώριο ασφαλείας απέναντι σε σοβαρές διαταραχές της αγοράς.

Συμπέρασμα

Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν σήμερα αποθέματα αργού πετρελαίου που αντιστοιχούν σε μόλις 43 ημέρες προσφοράς, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 45 ετών, αποτελεί μια σαφή ένδειξη ότι η ενεργειακή αγορά λειτουργεί με περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας.

Αν και αυτό δεν σημαίνει ότι επίκειται άμεσα κρίση εφοδιασμού, αυξάνει την ευαισθησία της αγοράς σε γεωπολιτικές εντάσεις, φυσικές καταστροφές ή απρόβλεπτες διακοπές παραγωγής. Για επενδυτές, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις, η εξέλιξη αυτή αποτελεί υπενθύμιση ότι η ενεργειακή ασφάλεια εξακολουθεί να είναι κρίσιμος παράγοντας για τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα θα αρχίσουν να αναπληρώνονται ή αν η αγορά θα συνεχίσει να λειτουργεί με το χαμηλότερο «μαξιλάρι ασφαλείας» των τελευταίων τεσσάρων και πλέον δεκαετιών.