Αναλυτές προειδοποιούν ότι τα futures δημιουργούν μια παραπλανητική αίσθηση σταθερότητας, καθώς επηρεάζονται από προσδοκίες και όχι από τις πραγματικές συνθήκες προσφοράς και ζήτησης που επικρατούν στην οικονομία.

Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου. Από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, οι ροές έχουν περιοριστεί δραστικά, μετατρέποντας το πέρασμα σε ζώνη υψηλού ρίσκου και προκαλώντας σοκ στην παγκόσμια προσφορά.

Η πτώση των ροών από περίπου 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε οριακά επίπεδα έχει οδηγήσει και σε μείωση της παραγωγής από χώρες του Κόλπου, που ξεπερνά τα 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως, καθώς οι εξαγωγικές δυνατότητες έχουν περιοριστεί. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει ήδη χαρακτηρίσει την κατάσταση ως τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου.

Η ένταση της κρίσης γίνεται ακόμη πιο εμφανής στα τελικά προϊόντα, με τις τιμές του ντίζελ στην Ευρώπη να πλησιάζουν τα 200 δολάρια το βαρέλι, ένδειξη ότι το σοκ έχει ήδη περάσει στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Οι απώλειες στην παγκόσμια αγορά εκτιμώνται σε πάνω από 250 εκατομμύρια βαρέλια από την αρχή της κρίσης, με τις ζημιές σε υποδομές — διυλιστήρια, αγωγούς και εγκαταστάσεις LNG — να καθιστούν δύσκολη την ταχεία αποκατάσταση.

Ακόμη και αν υπάρξει πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η αγορά δεν αναμένεται να ομαλοποιηθεί άμεσα. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για τουλάχιστον τρεις έως έξι μήνες μέχρι να αποκατασταθεί μια στοιχειώδης ισορροπία, ενώ η πλήρης ανάκαμψη ενδέχεται να απαιτήσει χρόνια.

Το ενεργειακό σοκ εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα για τις αγορές το 2026, με τις επιπτώσεις να διαχέονται ήδη σε μεταφορές, αεροπορικά εισιτήρια και βασικά αγαθά, αναγκάζοντας κυβερνήσεις να λάβουν μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης και στήριξης των οικονομιών.

Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: η αγορά πετρελαίου εισέρχεται σε ένα νέο καθεστώς υψηλότερων τιμών, όπου η επιστροφή σε επίπεδα κάτω των 70 δολαρίων μοιάζει ολοένα και πιο απίθανη. Και αυτή η πραγματικότητα αποτυπώνεται όχι στα futures, αλλά στα φορτία που αλλάζουν χέρια σήμερα.