Τεράστιες απώλειες και πολυετείς επισκευές

Η κρατική QatarEnergy εκτιμάται ότι θα υποστεί απώλειες εσόδων ύψους περίπου 20 δισ. δολαρίων ετησίως, ενώ επηρεάζονται σοβαρά και οι εξαγωγές προς βασικές ασιατικές αγορές.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η πλήρης αποκατάσταση των εγκαταστάσεων μπορεί να απαιτήσει από τρία έως πέντε χρόνια.

Η ερευνήτρια του Columbia University, Karen Young, δήλωσε στο BBC ότι η επίθεση αποτέλεσε σοκ τόσο για τις διεθνείς αγορές ενέργειας όσο και για τα κράτη του Κόλπου, τα οποία πλέον αισθάνονται ιδιαίτερα ευάλωτα.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy, Saad Al Kaabi, ανέφερε ότι το πλήγμα «έστειλε την περιοχή πίσω κατά 10 έως 20 χρόνια».

Το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο στο επίκεντρο

Η επίθεση σημειώθηκε μετά τον ισραηλινό βομβαρδισμό του κοιτάσματος South Pars στο Ιράν, το οποίο συνδέεται γεωλογικά με το North Dome του Κατάρ. Μαζί σχηματίζουν το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου παγκοσμίως.

Ο πόλεμος στην περιοχή εκτιμάται ότι έχει ήδη προκαλέσει συνολικές ζημιές έως και 58 δισ. δολάρια στις οικονομίες του Κόλπου. Από την έναρξη των συγκρούσεων στα τέλη Φεβρουαρίου, έχουν πληγεί τουλάχιστον 80 ενεργειακές εγκαταστάσεις σε Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με περίπου το ένα τρίτο αυτών να έχει υποστεί σοβαρές καταστροφές.

Υποβάθμιση των προοπτικών ανάπτυξης

Η World Bank μείωσε τις προβλέψεις ανάπτυξης για τη Μέση Ανατολή από 4% σε 1,8% για το 2026, προειδοποιώντας για μακροχρόνιες οικονομικές συνέπειες.

Το Κατάρ και το Κουβέιτ θεωρούνται οι πιο ευάλωτες οικονομίες, ενώ η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα χάρη σε εναλλακτικές οδούς εξαγωγών που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ.

Ο διευθυντής της Khalij Economics, Justin Alexander, υπογράμμισε ότι ακόμη και αν ο πόλεμος τερματιζόταν άμεσα, οι πιέσεις στις οικονομίες της περιοχής θα συνέχιζαν να υφίστανται για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ

Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι συνέπειες από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Για να περιορίσουν τις απώλειες, η Σαουδική Αραβία αξιοποιεί τον αγωγό Ανατολής–Δύσης, ενώ τα ΗΑΕ ενισχύουν τη χρήση του αγωγού Φουτζάιρα. Ωστόσο, οι δύο αυτές εναλλακτικές καλύπτουν λιγότερο από το μισό του όγκου που υπό φυσιολογικές συνθήκες διακινείται μέσω του Ορμούζ.

Ο επικεφαλής της International Energy Agency χαρακτήρισε την κατάσταση ως τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία.

Πιέσεις στον τουρισμό και στις αγορές

Οι συνέπειες του πολέμου επεκτείνονται και πέρα από τον ενεργειακό τομέα. Ο τουρισμός και οι μεταφορές, που αποτελούν βασικούς πυλώνες διαφοροποίησης των οικονομιών του Κόλπου, υφίστανται ισχυρό πλήγμα.

Το World Travel & Tourism Council εκτίμησε ότι η Μέση Ανατολή χάνει περίπου 600 εκατ. δολάρια ημερησίως σε τουριστικά έσοδα από την έναρξη της σύγκρουσης.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται ιδιαίτερα εκτεθειμένα, καθώς η πτώση στις κρατήσεις και οι ακυρώσεις ταξιδιών οδηγούν ήδη σε απολύσεις και άδειες άνευ αποδοχών στον τουριστικό κλάδο.

Παράλληλα, αναδύονται πιέσεις και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ο Donald Trump δήλωσε πρόσφατα ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν την επέκταση συμφωνιών swap δολαρίου με χώρες του Κόλπου, ώστε να ενισχυθεί η πρόσβασή τους σε αμερικανικό νόμισμα.

Κίνδυνος για τα σχέδια οικονομικής διαφοροποίησης

Η κρίση απειλεί επίσης τις προσπάθειες των κρατών του Κόλπου να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα έσοδα των υδρογονανθράκων μέσω επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, τον αθλητισμό, την ψυχαγωγία και τις νέες τεχνολογίες.

Ο καθηγητής του Kuwait University και συνεργάτης του Chatham House, Bader Al Saif, τόνισε ότι οι χώρες της περιοχής θα αναγκαστούν πλέον να αναπτύξουν εκτεταμένα δίκτυα αγωγών, ώστε να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς.

Σύμφωνα με την Karen Young, εάν δεν υπάρξει μια μόνιμη συμφωνία με το Ιράν και εγγυήσεις για την ασφαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, οι οικονομίες του Κόλπου ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με μια παρατεταμένη περίοδο γεωπολιτικής και οικονομικής αστάθειας.