Η τουρκική θέση για το καλώδιο

Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι δραστηριότητες όπως η πόντιση καλωδίων και αγωγών ή η επιστημονική έρευνα στις περιοχές που θεωρεί ότι ανήκουν στην υφαλοκρηπίδα της πρέπει να συντονίζονται εκ των προτέρων με την Τουρκία.

Το τουρκικό υπουργείο επικαλείται παράλληλα τις δικές του οριοθετήσεις και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι από αυτές προκύπτουν δικαιώματα και αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία δεν αποδέχονται τις συγκεκριμένες τουρκικές διεκδικήσεις.

Η διαφωνία δεν αφορά μόνο την πολιτική διάσταση του έργου, αλλά και την ερμηνεία του διεθνούς δικαίου και των δικαιωμάτων των κρατών στις θαλάσσιες ζώνες.

Από ελληνικής πλευράς, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί ευρωπαϊκό έργο και ότι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τέτοιες διασυνδέσεις δεν μπορούν να παρεμποδίζονται από τρίτες χώρες.

Στο επίκεντρο το Great Sea Interconnector

Το Great Sea Interconnector προβλέπει την ηλεκτρική σύνδεση της Ελλάδας με την Κύπρο και, σε επόμενο στάδιο, με το Ισραήλ.

Το τμήμα Ελλάδας-Κύπρου έχει σχεδιαστεί να διασχίζει περίπου 898 χιλιόμετρα μεταξύ Κρήτης και Κύπρου και αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας για την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου από την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Το έργο έχει λάβει και σημαντική ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Η σημασία του δεν είναι μόνο ενεργειακή. Η διασύνδεση εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη διευκόλυνση της αξιοποίησης περισσότερης παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.

Γι' αυτό και η έναρξη των ερευνών αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η υλοποίηση του έργου μεταφέρει τη διαφωνία Αθήνας και Άγκυρας από το επίπεδο των δηλώσεων στο πεδίο των πρακτικών δραστηριοτήτων στη θάλασσα.

Νέα αναφορά και στην Κύπρο

Στην ίδια ενημέρωση, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αναφέρθηκε και στη στρατιωτική κατάσταση στην Κύπρο, επαναφέροντας τις αντιδράσεις της Άγκυρας για τις αμυντικές προμήθειες της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη στρατιωτική συνεργασία της με τρίτες χώρες.

Η τουρκική πλευρά υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες κινήσεις επηρεάζουν αρνητικά την «ευαίσθητη ισορροπία» και το περιβάλλον ασφαλείας στο νησί.

Η αναφορά έγινε την ίδια περίοδο με τις εκδηλώσεις για την 66η επέτειο της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, στις οποίες συμμετείχε στη Λευκωσία ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας.

Ο κ. Δένδιας συναντήθηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Γεώργιο και την 1η Οκτωβρίου παρέστη στις εκδηλώσεις και στη στρατιωτική παρέλαση για την επέτειο της ανεξαρτησίας.

Η επόμενη κρίσιμη φάση

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην έναρξη των ερευνών για το καλώδιο και στον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσει η Άγκυρα στην πρακτική υλοποίηση του έργου.

Η Ελλάδα εξετάζει ήδη τις διαθέσιμες επιλογές που παρέχει το διεθνές δίκαιο και βρίσκεται σε συνεννόηση με τη Γαλλία, καθώς γαλλικές εταιρείες συμμετέχουν στην κοινοπραξία του έργου.

Έτσι, το Great Sea Interconnector εξελίσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά ταυτόχρονα και σε δοκιμασία για τις διαφορετικές θέσεις Ελλάδας και Τουρκίας σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες και τα δικαιώματα στην περιοχή.