Σχεδόν διπλασιάστηκαν τα στεγαστικά

Ο μεγάλος πρωταγωνιστής είναι η στεγαστική πίστη.

Οι νέες συμβάσεις στεγαστικών δανείων στο οκτάμηνο ανήλθαν σε 2,26 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά περίπου 1,06 δισ. ευρώ ή 88% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Πρόκειται για την καλύτερη επίδοση των τελευταίων περίπου 12 ετών, γεγονός που δείχνει ότι η ζήτηση για αγορά κατοικίας με τραπεζική χρηματοδότηση έχει επιστρέψει δυναμικά.

Καθοριστική ήταν η συμβολή του προγράμματος «Σπίτι μου», με τον δεύτερο κύκλο να ολοκληρώνεται μέσα στο καλοκαίρι.

Εκτιμάται ότι περίπου τρεις στις δέκα νέες στεγαστικές χρηματοδοτήσεις που πραγματοποιήθηκαν εφέτος συνδέονται με το συγκεκριμένο πρόγραμμα.

Η επίδρασή του, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στις επιδοτούμενες χρηματοδοτήσεις. Στις τράπεζες διαπιστώνουν ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για την αγορά κατοικίας, καθώς η άνοδος των τιμών των ακινήτων και η ανάγκη απόκτησης κατοικίας ωθούν περισσότερα νοικοκυριά στην αναζήτηση τραπεζικού δανεισμού.

Στα 3 δισ. ευρώ οι στεγαστικές εκταμιεύσεις

Με βάση τη μέχρι τώρα πορεία, οι τράπεζες εκτιμούν ότι οι νέες εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων μπορεί να κινηθούν κοντά στα 3 δισ. ευρώ για το σύνολο του 2026.

Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει για πρώτη φορά μετά από περίπου 16 χρόνια σε θετική πιστωτική επέκταση στη στεγαστική πίστη, έστω και με περιορισμένο ρυθμό της τάξης του 1%-2%.

Η προοπτική για το 2027 εμφανίζεται ακόμη καλύτερη.

Στη ζήτηση αναμένεται να συμβάλει και ο τρίτος κύκλος του «Σπίτι μου», ο οποίος έχει ήδη ανακοινωθεί, δημιουργώντας νέα δεξαμενή δυνητικών δανειοληπτών.

Για τις τράπεζες, η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η επιστροφή των στεγαστικών δανείων σημαίνει ότι ένα τμήμα της λιανικής τραπεζικής αρχίζει να δημιουργεί ξανά ουσιαστική αύξηση υπολοίπων και όχι απλώς αναχρηματοδοτήσεις υφιστάμενων υποχρεώσεων.

Επιταχύνουν και τα καταναλωτικά

Ανοδικά κινείται και η καταναλωτική πίστη, η οποία ήταν η πρώτη κατηγορία λιανικών δανείων που πέρασε σε φάση ανάπτυξης μετά το 2022.

Τον Αύγουστο, τα υπόλοιπα των καταναλωτικών δανείων αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 6% σε ετήσια βάση.

Στο οκτάμηνο του 2026 οι νέες χορηγήσεις ανήλθαν σε περίπου 1,44 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 207 εκατ. ευρώ ή 17% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί σταδιακή επιστροφή των νοικοκυριών στον τραπεζικό δανεισμό για την κάλυψη καταναλωτικών αναγκών, μετά την πολυετή προσπάθεια περιορισμού της υπερχρέωσης.

Πλέον, όμως, η στεγαστική πίστη έχει ξεπεράσει σε όγκο νέων χορηγήσεων την καταναλωτική.

Η επιχειρηματική πίστη παραμένει ο μεγάλος πρωταγωνιστής

Παρά τη δυναμική επιστροφή της λιανικής, η επιχειρηματική πίστη εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό πυλώνα της πιστωτικής επέκτασης.

Στο οκτάμηνο του 2026 οι νέες συμβάσεις δανείων προς νομικά πρόσωπα ανήλθαν σε 11,94 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση περίπου 2,2% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Ο ρυθμός αύξησης των υπολοίπων διαμορφώθηκε τον Αύγουστο στο 9%, έναντι πολύ υψηλότερων επιπέδων το 2025, όταν είχε φτάσει έως και τη ζώνη του 17%.

Η επιβράδυνση είναι αναμενόμενη μετά την ισχυρή πιστωτική επέκταση των προηγούμενων ετών. Ωστόσο, η επιχειρηματική πίστη εξακολουθεί να έχει υπερδιπλάσιο μέγεθος νέων συμβάσεων σε σχέση με τη λιανική.

Η νέα φάση για τις τράπεζες

Η αλλαγή στη λιανική πίστη αποκτά μεγαλύτερη σημασία εάν εξεταστεί σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη των επιχειρηματικών χορηγήσεων.

Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, οι τράπεζες μπορούν να βλέπουν μπροστά τους μια περίοδο κατά την οποία τόσο τα νοικοκυριά όσο και οι επιχειρήσεις συμβάλλουν στην αύξηση του ενεργητικού τους μέσω νέων δανείων.

Το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης δεν σημαίνει απαραίτητα και τέλος της δυναμικής των χορηγήσεων.

Ένας από τους λόγους είναι ότι τα δάνεια που έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών προγραμμάτων θα συνεχίσουν να εκταμιεύονται όσο ωριμάζουν τα χρηματοδοτούμενα έργα, ακόμη και τα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα, έχουν εξασφαλιστεί νέοι πόροι που μπορούν να διοχετευθούν μέσω του τραπεζικού συστήματος σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα ως νέος μοχλός

Σε αυτό το περιβάλλον, αυξάνεται ο ρόλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ).

Νέες δράσεις χρηματοδότησης αναμένεται να ενεργοποιηθούν μέσω του τραπεζικού συστήματος, προσφέροντας πρόσβαση σε δάνεια με ευνοϊκότερους όρους.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αξιοποίηση περίπου 1,5 δισ. ευρώ πόρων που μεταφέρθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Στόχος είναι οι πόροι αυτοί να λειτουργήσουν ως καταλύτης για τη χορήγηση συνολικών δανείων περίπου 5 δισ. ευρώ, αποκλειστικά προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Η μεγάλη αλλαγή στη λιανική πίστη

Η εικόνα του 2026 δείχνει ότι η ελληνική τραπεζική αγορά περνά σταδιακά σε διαφορετική φάση.

Μετά από χρόνια κατά τα οποία το βασικό ζητούμενο ήταν η απομόχλευση των νοικοκυριών και η εξυγίανση των ισολογισμών, οι τράπεζες αρχίζουν να επιστρέφουν στον ρόλο του χρηματοδότη της οικονομίας.

Τα στεγαστικά δάνεια εμφανίζουν σχεδόν διπλάσιες νέες χορηγήσεις, τα καταναλωτικά αυξάνονται με διψήφιο ρυθμό και η επιχειρηματική πίστη διατηρεί ισχυρή δυναμική.

Εάν η οικονομία συνεχίσει να αναπτύσσεται και η ζήτηση για κατοικίες και επενδύσεις παραμείνει ισχυρή, το 2027 μπορεί να αποτελέσει το πρώτο έτος εδώ και πολλά χρόνια κατά το οποίο η πιστωτική επέκταση θα στηρίζεται ταυτόχρονα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Για τις τράπεζες, αυτό σημαίνει κάτι ακόμη πιο σημαντικό: μετά από μια δεκαετία κατά την οποία το μεγάλο στοίχημα ήταν η διαχείριση του παρελθόντος, η αύξηση των νέων δανείων επαναφέρει σταδιακά στο επίκεντρο την ανάπτυξη του ενεργητικού και των εσόδων από τόκους.