Το πρώτο αφορά τον τρόπο ενεργοποίησής τους, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις οι πελάτες δεν υπέβαλαν οι ίδιοι αίτημα ένταξης, αλλά ενημερώνονταν από την τράπεζα ότι θα μεταφερθούν στο νέο καθεστώς, έχοντας τη δυνατότητα να το ακυρώσουν μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Το δεύτερο σημείο κριτικής σχετίζεται με την πληροφόρηση που παρείχαν οι τράπεζες για τις υπηρεσίες των πακέτων, η οποία σύμφωνα με τις καταναλωτικές ενώσεις δεν ήταν πάντα επαρκής ή σαφής.

Ειδικότερα, οι εκπρόσωποι των καταναλωτών υποστήριξαν ενώπιον της Δικαιοσύνης ότι στις ενημερώσεις προς τους πελάτες περιλαμβάνονταν ως «παροχές» και συναλλαγές που είχαν ήδη καταστεί δωρεάν βάσει των πρόσφατων νομοθετικών παρεμβάσεων.

Οι δύο δικαστικές αποφάσεις και το κοινό σκεπτικό

Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί δύο αποφάσεις από τα δικαστήρια. Η πρώτη αφορούσε την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και εκδόθηκε τον περασμένο Μάιο, ενώ η δεύτερη αφορά την Alpha Bank και δημοσιεύθηκε πρόσφατα.

Το βασικό σκεπτικό των δύο αποφάσεων είναι αντίστοιχο.

Τα δικαστήρια δεν αμφισβητούν το δικαίωμα των τραπεζών να τροποποιούν τους όρους παροχής υπηρεσιών, εφόσον προβλέπεται η δυνατότητα εναντίωσης του πελάτη (opt-out).

Με άλλα λόγια, αναγνωρίζεται η δυνατότητα μετατροπής ενός δωρεάν λογαριασμού σε λογαριασμό με συνδρομή, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη αίτηση από τον κάτοχο, αρκεί να του παρέχεται η δυνατότητα να αρνηθεί την αλλαγή.

Ωστόσο, στις δύο περιπτώσεις επιβλήθηκαν χρηματικές κυρώσεις ύψους 40.000 και 50.000 ευρώ αντίστοιχα, οι οποίες συνδέονται με τον τρόπο και την πληρότητα της ενημέρωσης που είχαν λάβει οι πελάτες πριν από την ενεργοποίηση των συνδρομών.

Μετά τις αποφάσεις, οι τράπεζες ανέστειλαν προσωρινά τις σχετικές χρεώσεις έως ότου ολοκληρωθεί νέα διαδικασία ενημέρωσης των πελατών τους.

Παράλληλα, δόθηκε η δυνατότητα σε όσους το επιθυμούν να επιστρέψουν στο προηγούμενο καθεστώς, χωρίς μηνιαία συνδρομή.

Η πλευρά των καταναλωτικών οργανώσεων υποστηρίζει ότι οι δύο τράπεζες θα πρέπει να επιστρέψουν τα ποσά που έχουν εισπραχθεί από τις συγκεκριμένες χρεώσεις μέχρι σήμερα. Ωστόσο, τα νομικά επιτελεία των τραπεζών εκτιμούν ότι από τις αποφάσεις δεν προκύπτει τέτοια υποχρέωση.

Η διαφορά αναμένεται να συνεχιστεί σε δεύτερο βαθμό, καθώς έχουν ήδη κατατεθεί εφέσεις.

Τι ισχύει σήμερα στις τέσσερις συστημικές τράπεζες

Συνδρομητικά πακέτα λογαριασμών πληρωμών διαθέτουν σήμερα και οι τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες, με διαφορετικούς όρους, χρεώσεις και παροχές.

Alpha Bank

Η Alpha Bank διαθέτει προϊόντα αυτής της κατηγορίας, τα οποία μέχρι σήμερα παρέχονταν χωρίς χρέωση.

Ωστόσο, έχει ξεκινήσει σταδιακά την ένταξη πελατών της σε προαιρετικό συνδρομητικό πρόγραμμα με κόστος 0,80 ευρώ τον μήνα.

Μέσω του πακέτου παρέχεται χωρίς πρόσθετη προμήθεια η εκτέλεση ενός εμβάσματος, η αποδοχή μίας εισερχόμενης μεταφοράς χρημάτων, η πληρωμή κάρτας άλλης τράπεζας και η ανανέωση της χρεωστικής κάρτας.

Οι πελάτες ενημερώνονται εγκαίρως για την επικείμενη ένταξη και μπορούν να ακυρώσουν την αλλαγή μέσω ηλεκτρονικής τραπεζικής, τηλεφωνικά ή σε κατάστημα.

Η μηνιαία χρέωση δεν εφαρμόζεται σε όσους λαμβάνουν μισθό ή σύνταξη μέσω της τράπεζας, διαθέτουν καταθέσεις ή επενδύσεις άνω των 10.000 ευρώ ή κατοικούν σε απομακρυσμένες νησιωτικές περιοχές. Οι συγκεκριμένοι πελάτες απολαμβάνουν τις ίδιες παροχές χωρίς κόστος.

Eurobank

Η Eurobank συνδέει αυτόματα τους λογαριασμούς πληρωμών με συνδρομητικό πρόγραμμα κόστους 0,60 ευρώ τον μήνα.

Η χρέωση δεν επιβάλλεται σε πελάτες που λαμβάνουν μισθό ή σύνταξη μέσω της τράπεζας, καθώς και σε όσους διαθέτουν καταθετικά ή επενδυτικά υπόλοιπα τουλάχιστον 10.000 ευρώ.

Στις παροχές του προγράμματος περιλαμβάνονται η δωρεάν ανανέωση χρεωστικής κάρτας, η συμμετοχή σε πρόγραμμα επιβράβευσης, η δωρεάν πληρωμή συγκεκριμένων λογαριασμών μέσω πάγιας εντολής και η φόρτιση προπληρωμένων καρτών πέρα από τα πρώτα 100 ευρώ.

Παράλληλα, όσοι δεν επιθυμούν τη συνδρομή μπορούν να μετατρέψουν τον λογαριασμό τους σε αποταμιευτικό προϊόν χωρίς μηνιαία χρέωση. Σε αυτή την περίπτωση δεν πραγματοποιούνται πληρωμές λογαριασμών, μεταφορές προς άλλες τράπεζες ή αγορές με κάρτα, αλλά επιτρέπονται αναλήψεις και καταθέσεις μετρητών μέσω ΑΤΜ.

Εθνική Τράπεζα

Η Εθνική Τράπεζα διαθέτει λογαριασμό πληρωμών με μηνιαίο κόστος 0,80 ευρώ, μέσω του οποίου βασικές συναλλαγές, όπως εμβάσματα και πληρωμές, πραγματοποιούνται χωρίς επιπλέον χρέωση.

Από πέρυσι έχει ξεκινήσει τη σταδιακή μετατροπή παραδοσιακών καταθετικών προϊόντων στο συγκεκριμένο μοντέλο, ενημερώνοντας προηγουμένως τους πελάτες που επηρεάζονται.

Οι πελάτες έχουν τη δυνατότητα να ακυρώσουν την αλλαγή μέσω e-banking, τηλεφωνικά ή σε κατάστημα.

Από τη διαδικασία εξαιρούνται συνταξιούχοι και γενικότερα μεγαλύτερες ηλικίες πελατών.

Παράλληλα, η τράπεζα συνεχίζει να προσφέρει λογαριασμούς χωρίς συνδρομή, στους οποίους όμως οι συναλλαγές που δεν προβλέπονται ως δωρεάν από τη νομοθεσία χρεώνονται με τις αντίστοιχες προμήθειες.

Τράπεζα Πειραιώς

Η Τράπεζα Πειραιώς προσφέρει όλους τους βασικούς λογαριασμούς πληρωμών χωρίς μηνιαία συνδρομή.

Για όσους πελάτες το επιθυμούν, διαθέτει προαιρετικά συνδρομητικά πακέτα που προσφέρουν δωρεάν συναλλαγές έναντι σταθερής μηνιαίας χρέωσης.

Σε αντίθεση με άλλες τράπεζες, η ενεργοποίηση αυτών των πακέτων πραγματοποιείται μόνο μετά από πρωτοβουλία του ίδιου του πελάτη.

Η δικαστική διαμάχη γύρω από τις τραπεζικές συνδρομές αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς το βασικό ζήτημα πλέον δεν αφορά μόνο τη δυνατότητα των τραπεζών να προσφέρουν τέτοια προϊόντα, αλλά κυρίως τον τρόπο ενημέρωσης των πελατών και τη διαφάνεια των όρων με τους οποίους αυτά ενεργοποιούνται.