Ενέργεια: «Να κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η πρόεδρος της Κομισιόν στο ενεργειακό κόστος και στην ανάγκη η Ευρώπη να επιταχύνει τη μετάβαση σε ένα ενεργειακό σύστημα με μεγαλύτερη ηλεκτροδότηση.

Υποστήριξε ότι το μείγμα καθαρής ενέργειας πρέπει να είναι τεχνολογικά ουδέτερο, περιλαμβάνοντας τόσο τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας όσο και την πυρηνική ενέργεια, αλλά και άλλες τεχνολογίες όπως το βιομεθάνιο.

Η ενεργειακή κρίση και οι περιορισμοί στις προμήθειες που προκαλεί η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ αυξάνουν, σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, το κόστος των ενεργειακών εισαγωγών της ΕΕ κατά περίπου 90 δισ. ευρώ φέτος, χωρίς να προστίθεται αντίστοιχη ποσότητα ενέργειας στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΕ πρέπει να επιταχύνει την ανάπτυξη των ΑΠΕ, με στόχο να εξαπλασιάσει την παραγωγική της ικανότητα από ανανεώσιμες πηγές και να διπλασιάσει έως το 2040 το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στο συνολικό ενεργειακό μείγμα.

«Ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα της προέδρου της Επιτροπής.

Δημοσιονομικές επιλογές με προστασία των επενδύσεων

Στο οικονομικό μέτωπο, η φον ντερ Λάιεν αναγνώρισε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει μέχρι σήμερα αντέξει καλύτερα από το αναμενόμενο τις επιπτώσεις των πολέμων στη Μέση Ανατολή, ενώ η ανεργία παραμένει κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Ωστόσο, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας και το αυξημένο κόστος δανεισμού πιέζουν τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις.

Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε την ανάγκη για σαφείς δημοσιονομικές επιλογές, οι οποίες θα διασφαλίζουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα χωρίς να υπονομεύουν τις επενδύσεις.

Η αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως τόνισε, αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα, σε ένα περιβάλλον όπου η Ευρώπη καλείται ταυτόχρονα να χρηματοδοτήσει την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση αλλά και τις αυξημένες αμυντικές ανάγκες.

Άμυνα και ασφάλεια σε νέα βάση

Η αλλαγή των γεωπολιτικών δεδομένων καταλαμβάνει πλέον κεντρική θέση στην ευρωπαϊκή πολιτική.

Η φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι η Ευρώπη έχει αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες κατά 80% μέσα σε πέντε χρόνια, καθώς το περιβάλλον ασφάλειας γίνεται ολοένα πιο απαιτητικό.

Στην ομιλία της αναφέρθηκε στην υποστήριξη προς την Ουκρανία, αλλά και στις απειλές που συνδέονται με υβριδικές επιθέσεις, drones και παραπληροφόρηση.

Παράλληλα, συνέδεσε την ευρωπαϊκή ενότητα με την αντιμετώπιση τόσο εξωτερικών όσο και εσωτερικών πιέσεων, αναφερόμενη στην άνοδο του εθνικισμού και του ευρωσκεπτικισμού και υποστηρίζοντας ότι οι δημοκρατίες της Ευρώπης πρέπει να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους.

Μείωση γραφειοκρατίας κατά 17 δισ. ευρώ τον χρόνο

Ένα από τα βασικά οικονομικά μηνύματα της ομιλίας ήταν η ανάγκη για ταχύτερες διαδικασίες και λιγότερη γραφειοκρατία.

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι οι καθυστερήσεις σε αδειοδοτήσεις, συνδέσεις με δίκτυα και χρηματοδοτικές αποφάσεις μπορούν να επηρεάσουν άμεσα το πού θα πραγματοποιηθεί μια επένδυση και πού θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας.

Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν προωθεί 12 προτάσεις απλοποίησης, οι οποίες, σύμφωνα με την ίδια, μπορούν να περιορίσουν το διοικητικό βάρος για τις επιχειρήσεις κατά περίπου 17 δισ. ευρώ ετησίως.

Η ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων και στην υλοποίηση επενδύσεων παρουσιάζεται πλέον ως βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.

Κίνα: «Τα λόγια είναι καλά, αλλά οι πράξεις καλύτερες»

Ιδιαίτερα προσεκτική αλλά και σαφώς πιο αυστηρή ήταν η αναφορά της φον ντερ Λάιεν στις οικονομικές σχέσεις με την Κίνα.

Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ έναντι της Κίνας, το οποίο σύμφωνα με την πρόεδρο της Κομισιόν αντιστοιχεί σε περίπου 1 δισ. ευρώ την ημέρα, αποτελεί πλέον σημαντική ανησυχία για τις Βρυξέλλες.

Η ΕΕ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Πεκίνο, αναζητώντας μεγαλύτερη ισορροπία στις εμπορικές σχέσεις και αντιμετωπίζοντας την αυξημένη εισροή κινεζικών προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές.

Η φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι η Ευρώπη θα αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία προκειμένου να αποκατασταθεί η ισορροπία στις εμπορικές σχέσεις.

Το θέμα αναμένεται να βρεθεί εκ νέου στο επίκεντρο ενόψει της ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής στις 15 και 16 Οκτωβρίου, όπου η πρόεδρος της Κομισιόν θα ενημερώσει τους Ευρωπαίους ηγέτες για την πορεία των συνομιλιών.

Αγροτική παραγωγή και επισιτιστική ασφάλεια

Στην ομιλία της, η φον ντερ Λάιεν έδωσε επίσης έμφαση στον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα, χαρακτηρίζοντας τους Ευρωπαίους αγρότες «τους καλύτερους στον κόσμο» και επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση της Επιτροπής για τη στήριξή τους.

Το ιδιαίτερα δύσκολο καλοκαίρι, με υψηλές θερμοκρασίες, ξηρασίες και εκτεταμένες πυρκαγιές, έχει αυξήσει τις πιέσεις στην αγροτική παραγωγή.

Η Κομισιόν αναμένεται να προωθήσει μέτρα για τη βελτίωση της διαχείρισης κινδύνων, την αντιμετώπιση του ασφαλιστικού κενού και τη διασφάλιση πρόσβασης σε νερό για την παραγωγή τροφίμων.

Νέο ευρωπαϊκό σχέδιο για το κλίμα και το νερό

Η κλιματική ανθεκτικότητα αποτελεί επίσης έναν από τους βασικούς άξονες της επόμενης περιόδου.

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι τον επόμενο μήνα θα παρουσιαστεί νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα στο κλίμα, με στόχο να εντοπιστούν οι 100 πιο ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης και να αξιολογηθούν οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν.

Παράλληλα, η Επιτροπή προετοιμάζει την «Πρωτοβουλία για τα Ύδατα», με στόχο την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και των αυξανόμενων κινδύνων για τη γεωργία, τη βιομηχανία και την επισιτιστική ασφάλεια.

Στο ίδιο πλαίσιο αναμένεται και ένα Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τους Καύσωνες, με έμφαση στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και στην ετοιμότητα των υπηρεσιών υγείας.

Νέα «Συμμαχία για το Μέλλον» με τον Καναδά

Σημαντικό μέρος της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής αποτελεί και η ενίσχυση των σχέσεων με τον Καναδά.

Η Κομισιόν προωθεί μια νέα, ευρύτερη εταιρική σχέση που θα περιλαμβάνει έξυπνη μεταποίηση, τεχνολογία, άμυνα, ενέργεια, κρίσιμα ορυκτά, μπαταρίες, τεχνητή νοημοσύνη, κβαντικές τεχνολογίες, κυβερνοασφάλεια και οικονομική ασφάλεια.

Ιδιαίτερη θέση στην ατζέντα καταλαμβάνει και η Αρκτική, η οποία αποκτά αυξανόμενη γεωπολιτική και οικονομική σημασία.

Η φον ντερ Λάιεν παρουσίασε τη συνεργασία με τον Καναδά ως στρατηγική επιλογή για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι δεν αποτελεί συμμαχία εναντίον κάποιας άλλης χώρας.

Μετανάστευση και νέο πλαίσιο έκτακτης ανάγκης

Τέλος, η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε στην ανάγκη αναθεώρησης ορισμένων ευρωπαϊκών εργαλείων διαχείρισης μεταναστευτικών κρίσεων.

Με αφορμή τις πιέσεις στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, η Επιτροπή προτίθεται να προτείνει ένα νέο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών, το οποίο θα προβλέπει, σύμφωνα με την ομιλία, περιορισμένη χρονικά και αυστηρά καθορισμένη ευελιξία στις υφιστάμενες διαδικασίες.

Η συνολική εικόνα που προκύπτει από την ομιλία της φον ντερ Λάιεν είναι μιας Ευρώπης που καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα ακριβή ενέργεια, χαμηλότερη ανταγωνιστικότητα, αυξημένες αμυντικές ανάγκες, γεωπολιτικούς κινδύνους, εμπορικές ανισορροπίες και κλιματικές πιέσεις.

Το βασικό στοίχημα για την επόμενη περίοδο είναι αν η ΕΕ μπορεί να συνδυάσει δημοσιονομική πειθαρχία με επενδύσεις, ταχύτερες διαδικασίες με ισχυρότερη βιομηχανική βάση και ενεργειακή μετάβαση με χαμηλότερο κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.