Η «ακτινογραφία» των εκκαθαριστικών

Από τις 6.606.616 φορολογικές δηλώσεις που έχουν υποβληθεί μέχρι σήμερα, το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης διαμορφώνεται ως εξής:

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι σχεδόν μία στις τρεις δηλώσεις είναι χρεωστική, δημιουργώντας πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους.

Στον αντίποδα, οι πιστωτικές δηλώσεις οδηγούν σε συνολικές επιστροφές ύψους 632,44 εκατ. ευρώ, με τη μέση επιστροφή να διαμορφώνεται στα 328 ευρώ.

Για το 35,33% των δηλώσεων το αποτέλεσμα είναι μηδενικό, χωρίς να προκύπτει ούτε επιπλέον φόρος ούτε επιστροφή από το Δημόσιο.

Ο «βαρύς» λογαριασμός των 4,75 δισ. ευρώ

Το συνολικό ποσό του φόρου εισοδήματος που έχει ήδη βεβαιωθεί ξεπερνά τα 4,75 δισ. ευρώ, ενώ η τελική εκκαθάριση ενδέχεται να ανεβάσει τον λογαριασμό κοντά ή και πάνω από τα 5 δισ. ευρώ.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία τα ελληνικά νοικοκυριά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πιέσεις από το κόστος διαβίωσης. Η φορολογική επιβάρυνση έρχεται να προστεθεί σε ένα περιβάλλον όπου οι αυξημένες τιμές σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες περιορίζουν το διαθέσιμο εισόδημα.

Ιδιαίτερα έντονη είναι η επίδραση για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους, καθώς το τεκμαρτό σύστημα ελάχιστου εισοδήματος μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερη φορολογητέα βάση σε σχέση με το εισόδημα που δηλώνεται από την πραγματική οικονομική δραστηριότητα.

Οι ημερομηνίες που πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι

Η 31η Ιουλίου 2026 αποτελεί κρίσιμη ημερομηνία για τις φορολογικές υποχρεώσεις.

Τότε λήγει η προθεσμία για:

την εφάπαξ εξόφληση του φόρου εισοδήματος με την προβλεπόμενη έκπτωση,

την καταβολή της πρώτης από τις οκτώ μηνιαίες δόσεις,

καθώς και την πέμπτη δόση του ΕΝΦΙΑ.

Η έκπτωση για την εφάπαξ εξόφληση κυμαίνεται από 2% έως 4%, ανάλογα με τον χρόνο υποβολής της αρχικής δήλωσης. Η μέγιστη έκπτωση 4% αφορά όσους υπέβαλαν τη δήλωσή τους έως τις 15 Μαΐου 2026.

Για όσους δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις οκτώ μηνιαίες δόσεις, υπάρχουν δύο βασικές εναλλακτικές.

Η πρώτη είναι η εξόφληση του φόρου σε 12 άτοκες δόσεις μέσω πιστωτικής κάρτας, με διατήρηση της έκπτωσης 2%-4%, εφόσον η συναλλαγή πραγματοποιηθεί έως τις 31 Ιουλίου.

Η δεύτερη είναι η ένταξη της οφειλής στην πάγια ρύθμιση της εφορίας, με δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 24 δόσεις, οι οποίες όμως επιβαρύνονται με τους προβλεπόμενους τόκους.

Τα πρόστιμα για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από όσους δεν υποβάλουν εμπρόθεσμα την αρχική ή τροποποιητική δήλωσή τους.

Εφόσον από την εκπρόθεσμη δήλωση προκύπτει χρεωστικό ποσό άνω των 100 ευρώ, επιβάλλεται πρόστιμο ανάλογα με την κατηγορία του φορολογούμενου:

Πέραν του προστίμου, κάθε εκπρόθεσμη χρεωστική δήλωση επιβαρύνεται και με μηνιαίο τόκο καθυστέρησης 0,73% επί του οφειλόμενου φόρου, ο οποίος υπολογίζεται από την επομένη της καταληκτικής ημερομηνίας πληρωμής.

Το μεγάλο ζητούμενο για τα νοικοκυριά

Η φετινή εκκαθάριση αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα για την πραγματική οικονομία: πόσο από το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών θα κατευθυνθεί τελικά στην κάλυψη φορολογικών υποχρεώσεων.

Με τον συνολικό λογαριασμό να κινείται προς τα 5 δισ. ευρώ, η φορολογία αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που επηρεάζει την καταναλωτική δυνατότητα των νοικοκυριών και, κατ’ επέκταση, τη δυναμική της εσωτερικής ζήτησης.

Το επόμενο διάστημα, επομένως, θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι μόνο η τελική διαμόρφωση των φορολογικών εσόδων, αλλά και το κατά πόσο οι αυξημένες φορολογικές υποχρεώσεις θα επηρεάσουν την κατανάλωση, την αποταμίευση και τη συνολική οικονομική δραστηριότητα.