Ποιες επιχειρήσεις υποχρεούνται να ασφαλιστούν

Η υποχρέωση ασφάλισης αφορά επιχειρήσεις με ετήσια ακαθάριστα έσοδα άνω των 500.000 ευρώ και καλύπτει ζημιές από δασική πυρκαγιά, πλημμύρα και σεισμό.

Το ασφαλιστήριο θα πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το 70% της αξίας των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης. Στην ασφαλιζόμενη περιουσία περιλαμβάνονται τα ιδιόκτητα κτίρια, ο εξοπλισμός, οι πρώτες ύλες, τα εμπορεύματα, τα μέσα παραγωγής, τα αποθηκευμένα προϊόντα και τα επαγγελματικά οχήματα.

Το νομοσχέδιο καθορίζει παράλληλα ποια οικονομικά στοιχεία θα χρησιμοποιούνται για να διαπιστωθεί εάν μια επιχείρηση υπαγόταν στην υποχρέωση ασφάλισης όταν συνέβη η καταστροφή.

Εφόσον έχει ολοκληρωθεί η προθεσμία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, θα λαμβάνονται υπόψη τα ακαθάριστα έσοδα του προηγούμενου φορολογικού έτους. Αν η προθεσμία δεν έχει ακόμη λήξει, θα εξετάζονται τα στοιχεία της αμέσως προηγούμενης χρήσης.

Για παράδειγμα, σε περίπτωση ζημιάς τον Ιούλιο του 2027, εφόσον δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων για το 2026, θα εξεταστούν τα έσοδα του 2025. Εάν αυτά ξεπερνούσαν τις 500.000 ευρώ, η επιχείρηση θα θεωρείται ότι είχε υποχρέωση να διαθέτει την απαιτούμενη ασφαλιστική κάλυψη.

Πρόστιμο 10.000 ευρώ για όσους δεν ασφαλιστούν

Οι επιχειρήσεις που υπάγονται στην υποχρέωση αλλά δεν έχουν συνάψει το προβλεπόμενο ασφαλιστήριο θα αντιμετωπίζουν σημαντικές συνέπειες.

Συγκεκριμένα, θα αποκλείονται από την κρατική αρωγή για τις συγκεκριμένες υλικές ζημιές, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης για την επισκευή ή αποκατάσταση των κτιριακών εγκαταστάσεων.

Παράλληλα, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 10.000 ευρώ. Εάν η επιχείρηση δεν συμμορφωθεί και δεν ασφαλιστεί μέσα σε 30 ημέρες από την κοινοποίηση του προστίμου, αυτό θα διπλασιάζεται.

Τι ισχύει για τις μικρότερες επιχειρήσεις

Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται για επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 500.000 ευρώ, οι οποίες δεν έχουν υποχρέωση ασφάλισης αλλά επιλέγουν να ασφαλίσουν προαιρετικά τα ιδιόκτητα κτίριά τους.

Σε περίπτωση φυσικής καταστροφής, η κρατική στεγαστική αρωγή θα περιορίζεται στο ποσό που δεν καλύπτει η ασφαλιστική εταιρεία.

Έτσι, εάν η αποκατάσταση ενός κτιρίου κοστίζει 100.000 ευρώ και η ασφαλιστική αποζημίωση ανέρχεται σε 70.000 ευρώ, το Δημόσιο θα μπορεί να καλύψει τα υπόλοιπα 30.000 ευρώ.

Για να ενεργοποιηθεί η κρατική ενίσχυση, θα απαιτείται βεβαίωση της ασφαλιστικής εταιρείας, στην οποία θα αναφέρεται ότι ολοκληρώθηκε ο προσδιορισμός της αποζημίωσης και θα προσδιορίζεται το ποσό που προβλέπει το ασφαλιστήριο.

Παράλληλα, η ασφαλιστική αποζημίωση θα είναι αφορολόγητη και ακατάσχετη, χωρίς κρατήσεις, τέλη ή εισφορές. Δεν θα συμψηφίζεται επίσης με βεβαιωμένες οφειλές προς την Εφορία, το Δημόσιο, τους δήμους ή τα ασφαλιστικά ταμεία.

Το ζήτημα της άνισης μεταχείρισης

Το νέο καθεστώς έχει προκαλέσει προβληματισμό για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι μικρότερες επιχειρήσεις.

Ο λόγος είναι ότι μια μικρή επιχείρηση που δεν ασφαλίστηκε προαιρετικά δεν χάνει εξαιτίας αυτού του γεγονότος το δικαίωμα στη στεγαστική αρωγή. Αντίθετα, μια αντίστοιχη επιχείρηση που πλήρωσε για ασφαλιστήριο θα λάβει από το Δημόσιο μόνο το μέρος της ζημιάς που δεν καλύπτεται από την ασφαλιστική εταιρεία.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει επισημάνει ότι αυτή η διαφοροποίηση μπορεί να λειτουργήσει ως αντικίνητρο για την προαιρετική ασφάλιση. Με άλλα λόγια, μια επιχείρηση που επιβαρύνεται με το κόστος ενός ασφαλιστηρίου ενδέχεται τελικά να μην απολαμβάνει μεγαλύτερη συνολική προστασία από μια ανασφάλιστη επιχείρηση.

Για τον λόγο αυτό έχει προταθεί η θέσπιση κινήτρων για τις μικρές επιχειρήσεις που επιλέγουν να ασφαλιστούν, ώστε το νέο πλαίσιο να ενθαρρύνει και όχι να περιορίζει την ιδιωτική ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών.

Έως 500 τ.μ. η στεγαστική αρωγή

Το νομοσχέδιο καθορίζει και τα όρια της στεγαστικής αρωγής για τις επαγγελματικές εγκαταστάσεις.

Για νόμιμα λειτουργούσες βιομηχανικές, βιοτεχνικές και ξενοδοχειακές μονάδες, καθώς και για τις αποθήκες και εγκαταστάσεις logistics, η ενίσχυση θα υπολογίζεται για επιφάνεια έως 500 τετραγωνικά μέτρα.

Η ρύθμιση αφορά νόμιμα υφιστάμενα κτίρια στα οποία ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα, με την κρατική ενίσχυση να κατευθύνεται στην επισκευή ή ανακατασκευή των εγκαταστάσεων που υπέστησαν ζημιές από φυσική καταστροφή.