Αυξανόμενη εξάρτηση από το LNG

Μετά τη δραστική μείωση των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου μέσω αγωγών, η Ευρώπη στηρίζεται όλο και περισσότερο στις εισαγωγές LNG για την αναπλήρωση των αποθεμάτων της. Πριν από την ενεργειακή κρίση, το LNG κάλυπτε περίπου το 19% της ευρωπαϊκής προμήθειας φυσικού αερίου. Φέτος, το ποσοστό αυτό αναμένεται να φθάσει περίπου στο 45%, που αντιστοιχεί σε μεταφορές από περίπου 1.800 δεξαμενόπλοια, σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Energy.

Αναλυτές της Kpler εκτιμούν ότι για την αναπλήρωση των αποθεμάτων κατά τη θερινή περίοδο η Ευρώπη θα χρειαστεί περίπου 700 φορτία LNG, δηλαδή περίπου 67 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. Η ποσότητα αυτή είναι αυξημένη κατά 180 φορτία ή 17 δισ. κυβικά μέτρα σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Μέρος της ζήτησης αναμένεται να καλυφθεί μέσω αγωγών από χώρες όπως η Νορβηγία και η Αλγερία, καθώς και σε πολύ μικρότερο βαθμό από τη Ρωσία. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών θα καλυφθεί μέσω εισαγωγών LNG.

Εκτόξευση των τιμών

Η συντονισμένη επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ στο Ιράν το περασμένο Σάββατο προκάλεσε άμεση αναταραχή στις αγορές ενέργειας. Οι τιμές φυσικού αερίου, τόσο μέσω αγωγών όσο και LNG, εκτινάχθηκαν, με τις τιμές αναφοράς στην Ευρώπη να αγγίζουν προσωρινά τα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023.

Οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 50% μέσα στην εβδομάδα, κυρίως λόγω της διακοπής παραγωγής στο Κατάρ, το οποίο αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Παράλληλα, ο διεθνής δείκτης αναφοράς LNG JKM κατέγραψε άνοδο έως και 68%.

Σύμφωνα με υπολογισμούς που επικαλείται το Reuters, το κόστος για τα επιπλέον 180 φορτία LNG που χρειάζεται φέτος η Ευρώπη αυξήθηκε στα περίπου 10,1 δισ. δολάρια την Τετάρτη, από 6,7 δισ. δολάρια την προηγούμενη Παρασκευή. Συνολικά, το κόστος για την πλήρη αναπλήρωση των 67 δισ. κυβικών μέτρων LNG το καλοκαίρι εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί κατά περίπου 13,6 δισ. δολάρια, φθάνοντας συνολικά στα 40 δισ. δολάρια.

Χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων

Στο τέλος Μαρτίου, τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου αναμένεται να βρίσκονται στο 22%–27% της χωρητικότητας, σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας που διαμορφώνεται στο 41%.

Εάν τις επόμενες εβδομάδες φτάσουν στην Ευρώπη μικρότερες ποσότητες LNG εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή, τα επίπεδα αποθεμάτων ενδέχεται να υποχωρήσουν ακόμη περισσότερο.

Ο κίνδυνος στα Στενά του Ορμούζ

Ιδιαίτερα κρίσιμο θεωρείται το ενδεχόμενο να παραταθεί η ναυτιλιακή διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχονται περίπου 120 δισ. κυβικά μέτρα LNG ετησίως, δηλαδή περίπου το 20% της παγκόσμιας προμήθειας.

Ο Ole Hvalbye της SEB Research εκτιμά ότι αν η κρίση διαρκέσει έναν μήνα, περίπου 7,6 δισ. μετρικοί τόνοι LNG θα αφαιρεθούν από την παγκόσμια αγορά, επηρεάζοντας ιδιαίτερα και την Ευρώπη.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από περίπου 50 ευρώ σήμερα και 32 ευρώ που ήταν στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας.

Εάν η παύση παραγωγής στο Κατάρ παραταθεί, η ενεργειακή κρίση ενδέχεται να λάβει διαστάσεις αντίστοιχες με εκείνες του 2022. Ο Hvalbye προειδοποιεί ότι ακόμη και το σενάριο των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα δεν μπορεί να αποκλειστεί, με βασικό μηχανισμό εξισορρόπησης την αναγκαστική μείωση της ζήτησης.

Περιορισμένα περιθώρια αύξησης προσφοράς

Η Νορβηγία, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο προμηθευτή φυσικού αερίου της Ευρώπης, λειτουργεί ήδη στο μέγιστο επίπεδο παραγωγικής δυναμικότητας. Ως εκ τούτου, ένα σημαντικό μέρος της αυξημένης ζήτησης θα πρέπει να καλυφθεί υποχρεωτικά μέσω εισαγωγών LNG.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν σήμερα τον μεγαλύτερο προμηθευτή LNG προς την Ευρώπη. Παρά την πίεση της Ουάσιγκτον προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για αύξηση των αγορών, οι δυνατότητες ταχείας αύξησης της παραγωγής είναι περιορισμένες και ενδέχεται να μην επαρκούν για να αντισταθμίσουν πιθανές απώλειες από το Κατάρ.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Κατάρ κάλυψε το 3,5% της προμήθειας φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2025, ενώ το μερίδιο των Ηνωμένων Πολιτειών ανήλθε στο 25,4%.