Το sell off της 22ης και 23ης Οκτωβρίου

Η πιο δύσκολη περίοδος για την αγορά ήταν αναμφίβολα οι συνεδριάσεις της 22ης και 23ης Οκτωβρίου, όταν οι ρευστοποιήσεις εντάθηκαν και οι τραπεζικοί τίτλοι δοκίμασαν σημαντικές τεχνικές στηρίξεις. Στις 23 Οκτωβρίου ο Γενικός Δείκτης υποχώρησε στις 2.513 μονάδες, καταγράφοντας χαμηλό τριμήνου, ενώ αρκετές τραπεζικές μετοχές επέστρεψαν σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν εδώ και περίπου τρεις μήνες.

Η Alpha Bank και η Eurobank βρέθηκαν στην περιοχή των 4 ευρώ, η Εθνική Τράπεζα υποχώρησε προς τα 15 ευρώ και η Πειραιώς προς τα 9 ευρώ, αποτυπώνοντας την ένταση των πιέσεων που δέχθηκε ο κλάδος.

Η υποχώρηση δεν ήταν αποτέλεσμα κάποιας μεμονωμένης αρνητικής εξέλιξης στα θεμελιώδη μεγέθη των ελληνικών τραπεζών. Αντίθετα, συνδέθηκε κυρίως με την αναδιάρθρωση θέσεων και την κατοχύρωση κερδών, καθώς οι διεθνείς αγορές έγιναν περισσότερο επιφυλακτικές απέναντι στο ενδεχόμενο διατήρησης των επιτοκίων σε υψηλότερα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Παράλληλα, η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων και οι διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας επιβάρυναν το επενδυτικό κλίμα. Το φυσικό αέριο ξεπέρασε τα 100 ευρώ, ενώ το πετρέλαιο κινήθηκε πάνω από τα 114 δολάρια στις συνεδριάσεις που χαρακτηρίστηκαν από αυξημένη μεταβλητότητα.

Ωστόσο, η επιστροφή των αγοραστών στις τελευταίες συνεδριάσεις του μήνα έδειξε ότι υπήρχε διάθεση επανατοποθέτησης σε επιλεγμένους τίτλους, ιδιαίτερα στον τραπεζικό κλάδο. Στις 29 Οκτωβρίου η Alpha Bank ενισχύθηκε κατά 3,72%, η Εθνική κατά 3,33%, η Eurobank κατά 3,13% και η Πειραιώς κατά 2,23%, περιορίζοντας μέρος των μηνιαίων απωλειών.

Οι τράπεζες πλήρωσαν το μεγαλύτερο τίμημα

Στην υψηλή κεφαλαιοποίηση, οι τραπεζικές μετοχές βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των ρευστοποιήσεων, με την Εθνική Τράπεζα να εμφανίζει τη μεγαλύτερη υποχώρηση μεταξύ των συστημικών τραπεζών.

Οι σωρευτικές απώλειες για το διάστημα από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 29 Οκτωβρίου διαμορφώθηκαν ως εξής:

Η εικόνα αποτυπώνει την ένταση της διόρθωσης, αλλά και τη διαφοροποίηση μεταξύ των επιμέρους τραπεζικών τίτλων. Η Εθνική, η Πειραιώς και η Eurobank δέχθηκαν τις μεγαλύτερες πιέσεις, ενώ η Τράπεζα Κύπρου εμφάνισε σαφώς μικρότερη υποχώρηση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η διόρθωση εκδηλώθηκε μετά από μια παρατεταμένη περίοδο ισχυρών αποδόσεων, με αποτέλεσμα αρκετά χαρτοφυλάκια να επιλέξουν να περιορίσουν την έκθεσή τους στον κλάδο. Η συμπεριφορά αυτή είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική σε περιόδους κατά τις οποίες η διεθνής επενδυτική διάθεση μεταβάλλεται απότομα και οι τράπεζες, λόγω της υψηλής εμπορευσιμότητας και της βαρύτητάς τους στους δείκτες, αποτελούν εύκολο πεδίο αναπροσαρμογής θέσεων.

Οι βιομηχανικοί όμιλοι και οι υπόλοιποι χαμένοι

Πέρα από τις τράπεζες, σημαντικές απώλειες καταγράφηκαν και σε επιλεγμένες βιομηχανικές και ενεργειακές μετοχές. Η Viohalco και η Cenergy βρέθηκαν υπό πίεση, καθώς η προηγούμενη άνοδος είχε δημιουργήσει περιθώρια κατοχύρωσης κερδών, ενώ η αβεβαιότητα για το ενεργειακό κόστος επηρέασε τη διάθεση των επενδυτών απέναντι σε βιομηχανικές δραστηριότητες με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες.

Στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η μεταβλητότητα συνδέθηκε και με τις εξελίξεις γύρω από τον ομολογιακό δανεισμό και το κόστος χρηματοδότησης, ενώ οι μετοχές των διυλιστηρίων επηρεάστηκαν από τις απότομες διακυμάνσεις των διεθνών τιμών πετρελαίου.

Στο ευρύτερο ταμπλό, η Unibios εμφάνισε τη μεγαλύτερη υποχώρηση, με απώλειες άνω του 18%, ενώ Space και Viohalco κατέγραψαν πτώση μεγαλύτερη του 14%. Σημαντικές πιέσεις δέχθηκαν επίσης οι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Εθνική Τράπεζα και Optima Bank, ενώ αρνητική ήταν η εικόνα για την Πειραιώς, τη Eurobank και τη Cenergy.

Αντίθετα, υπήρξαν και μετοχές που κινήθηκαν κόντρα στο αρνητικό κλίμα, επιβεβαιώνοντας ότι η διόρθωση δεν είχε οριζόντιο χαρακτήρα.

Οι μετοχές που κινήθηκαν κόντρα στο ρεύμα

Παρά την υποχώρηση του Γενικού Δείκτη, αρκετοί τίτλοι κατέγραψαν αξιόλογες αποδόσεις μέσα στον Οκτώβριο. Στην κορυφή των κερδισμένων βρέθηκε η Frigoglass με άνοδο 18%, ενώ ακολούθησε η ΕΥΔΑΠ με κέρδη 11,6%.

Θετική ήταν επίσης η πορεία της Medicon (+10%) και της Coca-Cola HBC (+9%), ενώ σημαντικές αποδόσεις κατέγραψαν η Jumbo (+8,6%), η Aktor (+8%), η ΕΥΑΘ (+7%) και η Intracom (+6%).

Η απόσταση μεταξύ της καλύτερης και της χειρότερης επίδοσης ξεπέρασε τις 33 ποσοστιαίες μονάδες, αποτυπώνοντας την έντονη διαφοροποίηση που επικράτησε στο ταμπλό. Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι ακόμη και σε έναν μήνα γενικευμένης διόρθωσης υπήρξαν επιμέρους επενδυτικές επιλογές που προσέφεραν θετικές αποδόσεις.

Οι επαναγορές ιδίων μετοχών ως αντίβαρο στις πιέσεις

Μέσα στο αρνητικό χρηματιστηριακό περιβάλλον, οι επαναγορές ιδίων μετοχών αποτέλεσαν έναν πρόσθετο παράγοντα στήριξης για αρκετούς τίτλους. Πολλές εισηγμένες συνέχισαν να υλοποιούν τα εγκεκριμένα προγράμματά τους, αξιοποιώντας τη δυνατότητα αγοράς ιδίων μετοχών για την ενίσχυση της μετοχικής αξίας και την υλοποίηση της πολιτικής ανταμοιβής των μετόχων.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ΟΤΕ, ο οποίος μέσα σε πέντε συνεδριάσεις, από τις 19 έως τις 23 Οκτωβρίου, αγόρασε 154.892 ίδιες μετοχές, διαθέτοντας σχεδόν 3 εκατ. ευρώ. Μετά τις συγκεκριμένες συναλλαγές, το απόθεμα ιδίων μετοχών του Οργανισμού ανήλθε σε περίπου 5,6 εκατ. τεμάχια, που αντιστοιχούν στο 1,42% του μετοχικού κεφαλαίου.

Αντίστοιχη κινητικότητα καταγράφηκε και σε άλλες εταιρείες:

Η Fourlis επαναγόρασε 72.865 μετοχές, αξίας 289.306 ευρώ.

Η ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ απέκτησε 55.000 μετοχές, συνολικής αξίας 188.605 ευρώ.

Η Cenergy Holdings αγόρασε 8.071 μετοχές, δαπανώντας περίπου 178.367 ευρώ.

Η Metlen προχώρησε στην αγορά 5.000 ιδίων μετοχών.

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ απέκτησε 10.000 μετοχές, συνολικής αξίας 373.005 ευρώ.

Πράξεις επαναγοράς πραγματοποιήθηκαν επίσης από την Trade Estates, την Τεχνική Ολυμπιακή, την Ideal Holdings, την Autohellas, τη Dimand, τη BriQ Properties, την Premia Properties, τη Fais Group, την Profile και τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κινητικότητα των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, οι οποίες έχουν εντάξει τις επαναγορές ιδίων μετοχών στην ευρύτερη πολιτική ανταμοιβής των μετόχων, παράλληλα με τη διανομή μερισμάτων.

Η Εθνική Τράπεζα διαθέτει πρόγραμμα αγοράς ιδίων μετοχών συνολικής αξίας 531,9 εκατ. ευρώ, ενώ η Eurobank υλοποιεί πρόγραμμα ύψους 288 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί έως και στο 10% του μετοχικού της κεφαλαίου.

Στην Alpha Bank, το πρόγραμμα περιλαμβάνει αγορές ιδίων μετοχών αξίας 259 εκατ. ευρώ, καθώς και δωρεάν διάθεση μετοχών αξίας έως 38 εκατ. ευρώ. Η Τράπεζα Πειραιώς έχει θέσει για το 2026 στόχο επαναγοράς έως 11 εκατ. μετοχών, συνολικής αξίας έως 33 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 0,89% του μετοχικού της κεφαλαίου.

Οι συγκεκριμένες κινήσεις δεν μπορούν ασφαλώς να ανατρέψουν από μόνες τους μια γενικότερη αρνητική τάση, ωστόσο δημιουργούν μια πρόσθετη πηγή ζήτησης για τις μετοχές και αποτυπώνουν την πρόθεση των διοικήσεων να επιστρέψουν κεφάλαια στους μετόχους.

Το βλέμμα στα αποτελέσματα εννεαμήνου και στον Νοέμβριο

Το ενδιαφέρον της αγοράς μεταφέρεται πλέον στα αποτελέσματα του εννεαμήνου, τα οποία θα αποτελέσουν ένα από τα βασικά κριτήρια για την επαναξιολόγηση των αποτιμήσεων. Ιδιαίτερα για τις τράπεζες, η διατήρηση της κερδοφορίας, η πιστωτική επέκταση, η ποιότητα των χαρτοφυλακίων και η πολιτική διανομών θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό τη στάση των επενδυτών.

Ο Οκτώβριος έδειξε ότι, παρά τα ισχυρά κέρδη που έχουν προηγηθεί, η ελληνική αγορά παραμένει ευάλωτη στις διεθνείς μεταβολές της επενδυτικής διάθεσης. Η ένταξη στο περιβάλλον των ανεπτυγμένων αγορών του Euronext Athens δημιουργεί νέες προοπτικές για τη μακροπρόθεσμη προσέλκυση κεφαλαίων, αλλά δεν προστατεύει το Χρηματιστήριο από τις διεθνείς διορθώσεις ούτε εξαλείφει την ανάγκη για αναπροσαρμογή των αποτιμήσεων.

Το κρίσιμο ζητούμενο για τον Νοέμβριο είναι εάν η πρόσφατη ανοδική αντίδραση θα αποκτήσει συνέχεια και θα οδηγήσει σε σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης ή εάν οι πωλητές θα επανέλθουν, διατηρώντας τις πιέσεις στις μετοχές που είχαν καταγράψει τη μεγαλύτερη άνοδο τους προηγούμενους μήνες.

Σε κάθε περίπτωση, η διόρθωση του Οκτωβρίου δεν αναιρεί τη μεγάλη εικόνα της φετινής χρηματιστηριακής πορείας. Αναδεικνύει, όμως, πόσο γρήγορα μπορούν να αλλάξουν οι ισορροπίες όταν η κατοχύρωση κερδών συναντά ένα δυσμενέστερο διεθνές περιβάλλον και πόσο σημαντική παραμένει η επιλεκτικότητα σε μια αγορά με μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των επιμέρους μετοχών.