Από τον Σεπτέμβριο η χώρα θα θεωρείται developed market για τους FTSE Russell, S&P Dow Jones και STOXX, ενώ ο MSCI θα συνεχίσει να την κατατάσσει στις αναδυόμενες αγορές μέχρι τον Μάιο του 2027.

Αυτό σημαίνει ότι το ελληνικό χρηματιστήριο εισέρχεται σε μια μεταβατική περίοδο κατά την οποία διαφορετικοί πάροχοι δεικτών θα εφαρμόζουν διαφορετικά κριτήρια και διαφορετικά χρονοδιαγράμματα.

Η 21η Σεπτεμβρίου ως ορόσημο

Η 21η Σεπτεμβρίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αγορά. Τότε αναμένεται να ενεργοποιηθεί η αλλαγή κατηγορίας στους δείκτες των FTSE Russell και STOXX, ενώ η Ελλάδα θα ακολουθήσει ανάλογη πορεία και στους δείκτες της S&P Dow Jones.

Η εξέλιξη έχει και έντονο συμβολισμό. Η Ελλάδα είχε χάσει το καθεστώς της ανεπτυγμένης αγοράς το 2013, όταν η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση βρισκόταν στο αποκορύφωμά της.

Δεκατρία χρόνια αργότερα, η επιστροφή στους developed markets αποτελεί ουσιαστικά την άλλη όψη εκείνης της υποβάθμισης.

Βέβαια, η αναβάθμιση δεν συνεπάγεται αυτομάτως μαζικές αγορές ελληνικών μετοχών. Η σημασία της βρίσκεται κυρίως στο γεγονός ότι η Ελλάδα θα αρχίσει να αντιμετωπίζεται διαφορετικά από ένα μεγάλο τμήμα της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας και θα εντάσσεται σε διαφορετικά benchmarks.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τα κεφάλαια που δεν επιλέγουν μεμονωμένα μετοχές, αλλά ακολουθούν μηχανικά τους δείκτες.

Το μεγάλο στοίχημα βρίσκεται στα index funds

Η αλλαγή κατηγορίας δημιουργεί ένα σημαντικό τεχνικό γεγονός για τα παθητικά κεφάλαια.

Τα ETFs και τα index funds που παρακολουθούν συγκεκριμένους δείκτες είναι υποχρεωμένα να αναπροσαρμόζουν τα χαρτοφυλάκιά τους όταν αλλάζει η σύνθεση ή η γεωγραφική κατανομή των benchmarks. Οι κινήσεις αυτές δεν προκύπτουν από την άποψη ενός διαχειριστή για το αν μια μετοχή είναι «φθηνή» ή «ακριβή». Είναι αποτέλεσμα της ίδιας της μεθοδολογίας του δείκτη.

Επομένως, το κρίσιμο ερώτημα για την Ελλάδα δεν είναι μόνο πόσα κεφάλαια θα εισρεύσουν, αλλά και σε ποιες μετοχές θα κατευθυνθούν αυτά τα κεφάλαια.

Εδώ αποκτούν ιδιαίτερη σημασία η κεφαλαιοποίηση, η ελεύθερη διασπορά και τελικά η στάθμιση κάθε εταιρείας στους νέους δείκτες.

Όσο μεγαλύτερη είναι η στάθμιση μιας μετοχής, τόσο μεγαλύτερη είναι και η πιθανή υποχρεωτική ζήτηση από τα κεφάλαια που ακολουθούν τον δείκτη.

Οι τράπεζες συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο βάρος

Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες αναμένεται να αποτελέσουν τον βασικό πυρήνα του ελληνικού καλαθιού στους νέους developed δείκτες.

Με βάση τις εκτιμήσεις που κυκλοφορούν στην αγορά, η Εθνική Τράπεζα θα έχει τη μεγαλύτερη συμμετοχή μεταξύ των ελληνικών τίτλων, με εκτιμώμενη στάθμιση 22,5%.

Ακολουθούν:

Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις, οι τέσσερις τράπεζες συγκεντρώνουν περίπου το 71% του ελληνικού καλαθιού.

Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η αναβάθμιση της Ελλάδας αντιμετωπίζεται ως ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για τον τραπεζικό κλάδο.

Στις μεγαλύτερες μη τραπεζικές συμμετοχές αναμένεται να βρεθούν η ΔΕΗ, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ο ΟΤΕ, η Jumbo και η Allwyn.

Ωστόσο, οι παραπάνω σταθμίσεις δεν είναι δεδομένες. Η τελική εικόνα θα διαμορφωθεί από τις τιμές των μετοχών, την κεφαλαιοποίηση και την ελεύθερη διασπορά τους κατά την περίοδο εφαρμογής της αναδιάρθρωσης.

Με απλά λόγια, η χρηματιστηριακή συμπεριφορά των επόμενων εβδομάδων μπορεί να επηρεάσει το μέγεθος των κεφαλαίων που θα κατευθυνθούν σε κάθε τίτλο.

Γιατί οι τράπεζες έχουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον

Η συγκέντρωση μεγάλου μέρους του ελληνικού βάρους στις τράπεζες δημιουργεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον σκηνικό.

Alpha Bank, Eurobank, Εθνική και Πειραιώς διαθέτουν πλέον το μέγεθος και την ελεύθερη διασπορά που απαιτούν οι διεθνείς δείκτες και, κατά συνέπεια, μπορούν να αποτελέσουν βασικούς αποδέκτες των παθητικών εισροών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ένταξη στους δείκτες της STOXX.

Η JP Morgan θεωρεί την εξέλιξη θετική για την Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι τα προϊόντα της STOXX που παρακολουθούν αναδυόμενες αγορές έχουν μικρότερη βάση επενδυτών. Η μετάβαση στους developed δείκτες διευρύνει επομένως το δυνητικό επενδυτικό κοινό.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εκτίμηση ότι περίπου το 90% των πιθανών εισροών που θα προκύψουν από την αναβάθμιση στους δείκτες STOXX θα μπορούσε να κατευθυνθεί προς τις τέσσερις συστημικές τράπεζες.

Για τις μη τραπεζικές εταιρείες, οι πιθανές εισροές είναι μικρότερες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα υπάρξει όφελος από την αλλαγή κατηγορίας.

ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και Jumbo στο διεθνές ραντάρ

Ο ΟΤΕ και η ΔΕΗ ξεχωρίζουν μεταξύ των μη τραπεζικών εταιρειών, καθώς διαθέτουν τα μεγέθη που απαιτούνται για να αποκτήσουν ουσιαστική παρουσία στα διεθνή benchmarks.

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αποτελεί επίσης σημαντικό υποψήφιο τίτλο, καθώς το μέγεθος και η επενδυτική της ιστορία την καθιστούν όλο και πιο ορατή στους ξένους επενδυτές.

Η Jumbo έχει τη δική της ιδιαιτερότητα. Μετά την περίοδο χρηματιστηριακών πιέσεων, που συνδέθηκαν μεταξύ άλλων με τις ανησυχίες για την πορεία της ρουμανικής οικονομίας, η μετοχή έχει παρουσιάσει βελτίωση και έχει επιστρέψει πάνω από τα 25 ευρώ.

Στην περίπτωση της Allwyn, η εικόνα επηρεάστηκε από τις εξελίξεις γύρω από τη συγχώνευση των δραστηριοτήτων με τον ΟΠΑΠ. Η εταιρεία στη συνέχεια προχώρησε σε πρόγραμμα επαναγοράς ιδίων μετοχών, επιχειρώντας να αποκαταστήσει μέρος της χρηματιστηριακής της δυναμικής.

Η διαφορετική ιστορία του MSCI

Παράλληλα με την προετοιμασία για την αναβάθμιση του Σεπτεμβρίου, υπάρχει και μια δεύτερη, μικρότερη αλλά σημαντική μάχη.

Στις 12 Αυγούστου ο MSCI θα ανακοινώσει την επόμενη αναδιάρθρωσή του. Η Ελλάδα, ωστόσο, δεν αλλάζει ακόμη κατηγορία. Θα παραμείνει στους δείκτες emerging markets μέχρι τον Μάιο του 2027, μια αλλαγή status της αγοράς που θα μπορούσε να πέσει κοντά στις εθνικές εκλογές, κάτι που έχει επιπρόσθετη σημασία.

Η επικείμενη αναθεώρηση έχει όμως ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της Motor Oil.

Η μετοχή έχει ενισχυθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα και η κεφαλαιοποίηση της ελεύθερης διασποράς έχει αυξηθεί σε επίπεδα που την καθιστούν υποψήφια για ένταξη στον MSCI Greece.

Το ερώτημα πλέον είναι αν η Motor Oil θα καταφέρει αυτή τη φορά να περάσει το απαιτούμενο όριο και να μπει στο δείκτη, με τα στοιχήματα εισόδου της μετοχής να έχουν αυξηθεί.

Εφόσον υπάρξει ένταξη, τότε θα ανοίξει αυτομάτως και η συζήτηση για το ποια υφιστάμενη συμμετοχή θα μπορούσε να αποχωρήσει από τον δείκτη, εκτός αν αυξηθεί ο αριθμός των μετοχών που συμμετέχουν σε 10.

Η αγορά μπαίνει στην τελική ευθεία

Το Χρηματιστήριο Αθηνών βρίσκεται πλέον σε μια περίοδο όπου οι τεχνικές παράμετροι αποκτούν σχεδόν την ίδια σημασία με τα θεμελιώδη μεγέθη.

Οι περίπου 30 συνεδριάσεις μέχρι την 21η Σεπτεμβρίου δεν αποτελούν απλώς μια αντίστροφη μέτρηση για την επίσημη αλλαγή κατηγορίας. Είναι το διάστημα μέσα στο οποίο θα διαμορφωθούν οι τελικές αποτιμήσεις, οι κεφαλαιοποιήσεις και οι σταθμίσεις που θα καθορίσουν ποιοι ελληνικοί τίτλοι θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή των διεθνών εισροών.

Το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική αγορά δεν είναι μόνο η επιστροφή στους developed markets.

Είναι το κατά πόσο αυτή η αλλαγή θα μετατραπεί σε μόνιμη διεύρυνση της επενδυτικής βάσης του Χρηματιστηρίου Αθηνών, με περισσότερα διεθνή κεφάλαια, μεγαλύτερη ρευστότητα και υψηλότερη θεσμική συμμετοχή.

Και σε αυτό το παιχνίδι, οι τράπεζες φαίνεται να έχουν το μεγαλύτερο προβάδισμα.