Την ίδια στιγμή, οι περικοπές παραγωγής από ΑΠΕ –οι οποίες για το τρέχον έτος ξεπέρασαν τις 1.800 GWh– πλήττουν δυσανάλογα τα φωτοβολταϊκά πάρκα. Τα μικρότερα εξ αυτών αντιμετωπίζουν πλέον σοβαρές πιέσεις βιωσιμότητας, με αποτέλεσμα αρκετά να περνούν σταδιακά στον έλεγχο καθετοποιημένων ενεργειακών ομίλων.

Σε αυτό το περιβάλλον αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα η καταγγελία που υπέβαλαν χθες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή 229 Έλληνες παραγωγοί φωτοβολταϊκών. Οι υπογράφοντες κάνουν λόγο για στρεβλώσεις στη διαδικασία αδειοδότησης έργων αποθήκευσης, άνιση μεταχείριση μεταξύ παραγωγών και επενδυτών, καθώς και απόκλιση από το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο της πράσινης μετάβασης, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες στους μικρομεσαίους παραγωγούς και στη συνολική ανταγωνιστικότητα της αγοράς ΑΠΕ.

Περιορισμένη συμβολή των μπαταριών το 2026

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν στο Business Daily που αναφέρεται στο θέμα ότι επικρατεί αδιαφάνεια γύρω από τα έργα αποθήκευσης, καθώς παραμένει άγνωστος ο αριθμός των αιτημάτων για standalone μπαταρίες που κατατέθηκαν στην πρόσκληση του ΥΠΕΝ, η οποία έληξε στις 31 Οκτωβρίου. Όπως σημειώνουν, δύο μήνες μετά τη λήξη της προθεσμίας, δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση ούτε καν για το πλήθος των φακέλων που κατατέθηκαν.

Αν και το 2026 αναμένονται τα πρώτα έργα αποθήκευσης, τα οποία έχουν δημιουργήσει υψηλές προσδοκίες, οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι σε ρεαλιστική βάση έως τότε θα έχουν εγκατασταθεί μόλις 200-300 MW μονάδων αποθήκευσης, μέγεθος που θεωρείται πρακτικά αμελητέο.

Για το 2027 προβλέπεται η προσθήκη 900 MW αποθήκευσης μέσω διαγωνισμών, ωστόσο την ίδια περίοδο αναμένεται να συνδεθούν στο σύστημα περίπου 1,5 GW νέων φωτοβολταϊκών πάρκων το 2026 και ισόποση ισχύς το 2027. Υπό αυτές τις συνθήκες, τα 900 MW αποθήκευσης χαρακτηρίζονται ανεπαρκή σε σχέση με τον όγκο της νέας παραγωγής.

Πηγές κοντά στο ΥΠΕΝ αναφέρουν ότι η βασική πρόσκληση αφορούσε 3,6 GW στον ΑΔΜΗΕ και 0,9 GW στον ΔΕΔΔΗΕ, με το επενδυτικό ενδιαφέρον να εκτοξεύεται στα 10,3 GW και 2 GW αντίστοιχα.

Φόβοι για ενστάσεις και καθυστερήσεις

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν στην αγορά τα γεωγραφικά κριτήρια που έχει θέσει ο ΑΔΜΗΕ, τα οποία εκτιμάται ότι θα οδηγήσουν σε πληθώρα ενστάσεων και σε σημαντικές καθυστερήσεις, λειτουργώντας ανασταλτικά στη διαδικασία χορήγησης όρων σύνδεσης.

Η αγορά εδώ και καιρό ζητά τον διαχωρισμό των διαδικασιών, ώστε η έκδοση όρων σύνδεσης από ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ να εξελίσσεται παράλληλα και ανεξάρτητα, με στόχο την επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων.

Στον ΔΕΔΔΗΕ, άλλωστε, η διαδικασία βασίζεται αποκλειστικά στη χρονική σειρά κατάθεσης των αιτημάτων, χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς, στοιχείο που προσφέρει μεγαλύτερη διαφάνεια και ταχύτερη διεκπεραίωση. Εφόσον εφαρμοστεί ο διαχωρισμός, εκτιμάται ότι ορισμένα standalone έργα θα μπορούσαν να συνδεθούν ήδη από το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Οι περικοπές ως βασικό πλήγμα για τα φωτοβολταϊκά

Όπως έχει επισημανθεί και στο παρελθόν, τα φωτοβολταϊκά πάρκα είναι εκείνα που πλήττονται εντονότερα από τις περικοπές, καθώς οι περιορισμοί εφαρμόζονται κυρίως τις μεσημβρινές ώρες (11:00–16:00), όταν παράγεται το 80%-85% της ημερήσιας ενέργειάς τους.

Τα μεγάλα έργα που είναι συνδεδεμένα στο Σύστημα Μεταφοράς υφίστανται μάλιστα έως και τριπλάσιες περικοπές σε σύγκριση με τα μικρότερα πάρκα.

Με βάση στοιχεία για το πρώτο οκτάμηνο του 2025, οι περικοπές στα φωτοβολταϊκά ξεπέρασαν το 15% της παραγωγής, έναντι 9% την αντίστοιχη περίοδο του 2024, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με το μέγεθος του έργου.

Στα πάρκα κάτω του 1 MW, το «ψαλίδι» το πρώτο εξάμηνο κινήθηκε στο 4%-5%, ενώ στα φωτοβολταϊκά μέσης τάσης οι απώλειες διαμορφώθηκαν στο 7%-10%. Αντίθετα, στα έργα του ΕΣΜΗΕ οι περικοπές ήταν έως και τριπλάσιες.

Αν και περικοπές καταγράφονται και στα αιολικά πάρκα, αυτές είναι σαφώς περιορισμένες, καθώς το πρώτο οκτάμηνο διαμορφώθηκαν στο 4%-5%, από περίπου 2% πέρυσι.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί περαιτέρω, με τις περικοπές στα φωτοβολταϊκά να ενδέχεται να φτάσουν το 30%-35% της παραγωγής το 2026. Σήμερα, ο μέσος όρος κινείται γύρω στο 18%, ενώ με την πλήρη εφαρμογή του Μηχανισμού Αντιστάθμισης αναμένεται να αγγίξει το 22%-23% έως το τέλος του 2025.

Μαζικές πωλήσεις και συγκέντρωση της αγοράς

Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, είναι ένα εκτεταμένο κύμα πωλήσεων φωτοβολταϊκών πάρκων, με έργα συνολικής ισχύος που προσεγγίζει το 1 GW να έχουν ήδη αλλάξει ιδιοκτησία.

Αγοραστές είναι κυρίως οι 3-4 μεγάλοι καθετοποιημένοι ενεργειακοί όμιλοι της χώρας, επιβεβαιώνοντας την εκτίμηση ότι «οι ισχυροί απορροφούν τους μικρότερους».

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ξένοι επενδυτές αποχωρούν από την ελληνική αγορά ΑΠΕ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη συμφωνία πώλησης του 50% του χαρτοφυλακίου της TotalEnergies στην Ελλάδα στην ισπανική Asterion Industrial Partners, έναντι 254 εκατ. ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι λίγους μήνες νωρίτερα αποχώρησε και η γερμανική ABO Energy, μέσω της πώλησης της ελληνικής θυγατρικής της, ABO Energy Hellas S.A., ενώ είχε προηγηθεί η απόφαση της πορτογαλικής EDPR να διαθέσει το χαρτοφυλάκιο έργων ΑΠΕ που κατείχε στην Ελλάδα.