|
Όπως
σχολιάζει η γαλλική
εφημερίδα
Le Monde,
«τα πρώτα Χριστούγεννα
του Τραμπ 2.0 κλείνουν
με πυραύλους»,
σηματοδοτώντας τη
συμμετοχή των ΗΠΑ σε
ακόμη ένα μέτωπο, μετά
τις επιχειρήσεις του
2025 κατά των Χούθι στην
Υεμένη, στη Σομαλία,
εναντίον του Ισλαμικού
Κράτους στη Συρία, του
Ιράν, καθώς και σε πλοία
που θεωρούνταν ύποπτα
για διακίνηση ναρκωτικών
μεταξύ Ειρηνικού και
Καραϊβικής. Η εφημερίδα
επισημαίνει ότι η
αμερικανική στρατιωτική
παρουσία επεκτείνεται
πλέον και στη Δυτική
Αφρική, με τις
επιπτώσεις στην
εσωτερική ισορροπία της
Νιγηρίας να παραμένουν
ασαφείς.
Ο Λευκός
Οίκος δεν έδωσε
περαιτέρω λεπτομέρειες
για την επιχείρηση. Η
επίθεση έρχεται έπειτα
από εβδομάδες
προειδοποιήσεων της
αμερικανικής πλευράς για
την κατάσταση των
Χριστιανών στη Νιγηρία,
οι οποίοι αντιστοιχούν
περίπου στο 45% του
πληθυσμού, έναντι 53%
των Μουσουλμάνων.
Εντός
του 2025, οι ΗΠΑ
επανέφεραν τη Νιγηρία
στη λίστα χωρών
«ιδιαίτερης ανησυχίας»
ως προς τη θρησκευτική
ελευθερία και προχώρησαν
σε περιορισμό της
χορήγησης θεωρήσεων
εισόδου σε Νιγηριανούς
πολίτες.
Δύο
δεκαετίες βίας
Με
πληθυσμό που ξεπερνά τα
230 εκατομμύρια, η
Νιγηρία χαρακτηρίζεται
από έντονη θρησκευτική
πολυμορφία. Οι
Μουσουλμάνοι κατοικούν
κυρίως στο βόρειο τμήμα
της χώρας, ενώ ο νότος
είναι κατά πλειονότητα
χριστιανικός.
Παρότι
επισήμως η χώρα δεν
βρίσκεται σε πόλεμο, ο
αριθμός των θυμάτων
ξεπερνά εκείνον πολλών
εμπόλεμων περιοχών. Μόνο
το τελευταίο έτος, πάνω
από 12.000 άνθρωποι
έχασαν τη ζωή τους από
τη δράση εγκληματικών
και ένοπλων ομάδων,
σύμφωνα με την Armed
Conflict Location and
Event Data.
Εδώ και
περίπου 20 χρόνια, η
Νιγηρία βιώνει μια
παρατεταμένη
τζιχαντιστική εξέγερση
στα βορειοανατολικά,
καθώς και τη δράση
συμμοριών στα
βορειοδυτικά που
λεηλατούν χωριά και
προχωρούν σε απαγωγές
για λύτρα. Η
κλιμακούμενη βία έχει
στοιχίσει τη ζωή σε
δεκάδες χιλιάδες
ανθρώπους και έχει
εκτοπίσει περισσότερα
από 3,5 εκατομμύρια.
Η Μπόκο
Χαράμ δρα στην περιοχή
από το 2009 και στη
συνέχεια διασπάστηκε σε
δύο ομάδες, εκ των
οποίων η μία
αυτοαποκαλείται Ισλαμικό
Κράτος Δυτικής Αφρικής
(ISWAP).
Θύματα
και από τις δύο
θρησκείες
Σύμφωνα
με το Αφρικανικό
Παρατηρητήριο
Θρησκευτικής Ελευθερίας,
την περίοδο 2019–2023
σκοτώθηκαν στη Νιγηρία
16.769 Χριστιανοί και
8.314 Μουσουλμάνοι.
Η
χριστιανική οργάνωση
Open Doors Spain κάνει
λόγο για σαφή
θρησκευτικά κίνητρα πίσω
από πολλές επιθέσεις,
υποστηρίζοντας ότι
δράστες απειλούν τα
θύματά τους με συνθήματα
όπως «Αλλάχ Ακμπάρ» και
τους καλούν να ασπαστούν
το Ισλάμ για να σωθούν.
Αντίθετα, η νιγηριανή
κυβέρνηση και αρκετοί
ανεξάρτητοι αναλυτές
απορρίπτουν τον
χαρακτηρισμό των
γεγονότων ως
θρησκευτικών διώξεων,
επισημαίνοντας ότι το
αφήγημα αυτό υιοθετείται
κυρίως από τη
χριστιανική ακροδεξιά
στη Δύση και από
Νιγηριανούς αυτονομιστές
με επιρροή στην
Ουάσιγκτον.
Κοινωνικές και
οικονομικές ρίζες
Στο
κεντρικό τμήμα της
χώρας, οι συγκρούσεις
μεταξύ κτηνοτρόφων
–κυρίως Μουσουλμάνων–
και αγροτών –κατά κύριο
λόγο Χριστιανών–
συνδέονται κυρίως με
διαμάχες για γη και
οικονομικούς πόρους και
όχι με θρησκευτικές
διαφορές.
Το
Βατικανό έχει εκφράσει
ανησυχία για τη βία κατά
των Χριστιανών, χωρίς
ωστόσο να την αποδίδει
αποκλειστικά σε
θρησκευτικά αίτια. Ο
Πάπας Λέων ΙΔ΄ έχει
τονίσει ότι τόσο
Χριστιανοί όσο και
Μουσουλμάνοι πέφτουν
θύματα σφαγών, ενώ ο
υπουργός Εξωτερικών του
Βατικανού Πιέτρο Παρολίν
χαρακτήρισε την κρίση
κυρίως κοινωνική
σύγκρουση.
Ο
ερευνητής Μάλικ Σάμιουελ
από την Good Governance
Africa επισημαίνει ότι
πρόκειται πρωτίστως για
σύγκρουση γύρω από
φυσικούς πόρους, νερό
και βοσκοτόπια, ενώ στα
βορειοδυτικά κυριαρχεί η
εγκληματική δράση ομάδων
που επιδιώκουν
οικονομικό όφελος μέσω
απαγωγών.
Η
«βιομηχανία» των
απαγωγών
Ο ΟΗΕ
έχει προειδοποιήσει για
την αναζωπύρωση μαζικών
απαγωγών, συχνά με
θύματα μαθητές ή πιστούς
σε χώρους λατρείας. Το
φαινόμενο έχει εξελιχθεί
σε οργανωμένη και
εξαιρετικά κερδοφόρα
δραστηριότητα. Σύμφωνα
με έκθεση της SBM
Intelligence, μεταξύ
Ιουλίου 2024 και Ιουνίου
2025 καταβλήθηκαν πάνω
από 1,66 εκατ. δολάρια
σε λύτρα.
Τους
τελευταίους μήνες, οι
σχέσεις Τραμπ–Τίνμπου
έχουν επιβαρυνθεί, με
τον Αμερικανό πρόεδρο να
κατηγορεί τη νιγηριανή
κυβέρνηση ότι δεν
αντιμετωπίζει
αποτελεσματικά την
τρομοκρατία του ISIS.
Οι
New York Times
σημειώνουν ότι η
εξέγερση έχει κοστίσει
τη ζωή σε χιλιάδες
ανθρώπους κάθε
θρησκείας, ενώ οι αρχές
της Νιγηρίας απορρίπτουν
τον όρο «γενοκτονία των
Χριστιανών».
«Δεν
υπάρχει γενοκτονία»
Ερευνητές όπως ο Μάλικ
Σάμιουελ και η Μάρτα
Ντρίσεν από το Elcano
Royal Institute τονίζουν
ότι δεν υπάρχουν
αποδείξεις ύπαρξης
συστηματικού σχεδίου
εξόντωσης χριστιανικών
κοινοτήτων, στοιχείο που
θα συνιστούσε
γενοκτονία. Αυτό,
ωστόσο, δεν αναιρεί το
γεγονός ότι χριστιανικές
κοινότητες υφίστανται
βία λόγω της ταυτότητάς
τους.
Η
Ντρίσεν επισημαίνει ότι
οι συγκρούσεις έχουν
βαθιές ιστορικές ρίζες
και σχετίζονται
περισσότερο με τη
διαχείριση πόρων παρά με
θρησκευτικές στοχεύσεις.
Στο ίδιο μήκος κύματος,
ο πρόεδρος της Επιτροπής
της Αφρικανικής Ένωσης,
Μαχμούντ Αλί Γιουσούφ,
υπογράμμισε ότι η
πολυπλοκότητα της
κατάστασης επιβάλλει
προσεκτική χρήση τέτοιων
χαρακτηρισμών.
Τέλος, η
Διεθνής Αμνηστία δηλώνει
ότι οι δολοφονίες και οι
ωμότητες στη Νιγηρία δεν
έχουν θρησκευτικό
χαρακτήρα και ότι η
απόδοσή τους
αποκλειστικά στη
θρησκεία συνιστά σοβαρή
παρανόηση της
πραγματικότητας της
χώρας.
|
