|
Από την
άνοδο στην πτώση
Κατά την
εισαγωγή του ευρώ, οι
ιδιώτες χρωστούσαν
περίπου 3,7 δισ. ευρώ
μέσω πιστωτικών καρτών.
Στην περίοδο της
υπερανάπτυξης της
λιανικής τραπεζικής, τα
υπόλοιπα έφτασαν έως τα
10 δισ. ευρώ στα τέλη
του 2008 – αρχές 2009.
Η
εξέλιξη αυτή οφείλεται
σε μεγάλο βαθμό στα
χαλαρά κριτήρια
πιστοληπτικής
αξιολόγησης που
εφάρμοζαν οι τράπεζες
εκείνη την περίοδο, αλλά
και στην καταναλωτική
κουλτούρα των ιδιωτών,
οι οποίοι αξιοποίησαν
τις πιστωτικές κάρτες
για να καλύψουν κυρίως
ελαστικές ανάγκες. Όταν
ξέσπασε η κρίση, πολλοί
δεν μπορούσαν ή δεν
ήθελαν να αποπληρώσουν
τα χρέη τους. Τα υψηλά
επιτόκια, που στις
περισσότερες περιπτώσεις
υπερέβαιναν το 15%,
επιδείνωσαν περαιτέρω
την κατάσταση.
Οι
ρυθμίσεις
Στην αρχή, οι τράπεζες
επιχείρησαν αναδιάρθρωση
των ανοιγμάτων μέσω
τοκοχρεολυτικών δανείων.
Η εσωτερική αυτή
μεταφορά στην
καταναλωτική πίστη, σε
συνδυασμό με την
αυστηροποίηση των
κριτηρίων για νέες
χορηγήσεις και την
περικοπή ορίων στις
ενεργές κάρτες, οδήγησαν
στην πρώτη αποκλιμάκωση
των υπολοίπων. Μέχρι το
2015, τα υπόλοιπα είχαν
μειωθεί στα 5 δισ. ευρώ.
Το
μεγάλο ξεκαθάρισμα
πραγματοποιήθηκε την
τριετία 2019–2021, μέσω
του προγράμματος
εξυγίανσης των τεσσάρων
συστημικών ομίλων, κατά
το οποίο αποενοποιήθηκαν
σχεδόν όλα τα κόκκινα
ανοίγματα από πιστωτικές
κάρτες, με αποτέλεσμα τα
υπόλοιπα να υποχωρήσουν
από τις αρχές του 2021
κάτω από 2,3 δισ. ευρώ,
όπου παραμένουν έως
σήμερα.
Οι λόγοι
της στασιμότητας
Τραπεζικές πηγές
επισημαίνουν ότι, σε
αντίθεση με τη δεκαετία
του 2000, οι πιστωτικές
κάρτες δεν
χρησιμοποιούνται πλέον
ως μέσο μακροχρόνιου
δανεισμού. Η πλειονότητα
των κατόχων τις
αξιοποιεί ως εργαλείο
συναλλαγών,
εκμεταλλευόμενη την
άτοκη περίοδο χάριτος
έως 50 ημέρες και τις
δυνατότητες αγορών με
άτοκες δόσεις. Δεν
παρατηρούνται πλέον
πρακτικές παλαιότερων
χρόνων, όπου οι πελάτες
εξάντλησαν τα όρια των
καρτών και αποπλήρωναν
τις οφειλές με ελάχιστες
καταβολές, αυξάνοντας
συνεχώς τα χρέη τους.
Ωστόσο,
τα σημερινά μεγέθη δεν
θεωρούνται βέλτιστα για
τον κλάδο. Όπως εξηγεί
διευθυντής καρτών
συστημικού ομίλου, οι
τράπεζες, μετά από
περίοδο εσωστρέφειας,
επιδιώκουν αύξηση του
αριθμού των καρτών,
χωρίς υπερβολικό ρίσκο.
Οι
προσφορές
Στο πλαίσιο αυτό,
προσφέρονται δώρα
καλωσορίσματος και
διευρύνονται τα προνόμια
για τους πελάτες μέσω
προγραμμάτων
επιβράβευσης, που
συνήθως αποδίδουν 1%–2%
της αξίας των συναλλαγών
για βασικές ανάγκες. Η
ανταμοιβή μπορεί να
αξιοποιηθεί σε επόμενες
αγορές, μειώνοντας ή
μηδενίζοντας το κόστος.
Στόχος
των προγραμμάτων αυτών
δεν είναι η δημιουργία
χρεών για είσπραξη
τόκων, αλλά η απόκτηση
εσόδων από προμήθειες,
όπως η ετήσια συνδρομή.
Η στρατηγική αυτή έχει
φέρει αποτελέσματα,
καθώς ο αριθμός των
πιστωτικών καρτών
αυξήθηκε από 2,5 εκατ.
στο τέλος του 2019 σε
3,24 εκατ. στο τέλος του
α’ εξαμήνου του 2025.
|
