Η νέα, πιο επιθετική γραμμή του Donald Trump φαίνεται να επιταχύνει μια ευρύτερη γεωοικονομική αναδιάταξη. Η αμφισβήτηση του μεταπολεμικού πλαισίου εμπορίου και ασφάλειας που είχαν διαμορφώσει οι ΗΠΑ ωθεί συμμάχους και εταίρους να αναζητήσουν μεγαλύτερη αυτονομία — και οι αγορές ανταποκρίνονται ανάλογα.

Κάθε ένδειξη σκλήρυνσης της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής ή ανατροπής υφιστάμενων συμφωνιών λειτουργεί ως καταλύτης για αύξηση της έκθεσης σε μη αμερικανικές αγορές. Οι επενδυτές ενισχύουν θέσεις σε ευρωπαϊκές μετοχές, σε νομίσματα όπως το ευρώ και το καναδικό δολάριο, καθώς και σε ενεργειακές εταιρείες εκτός ΗΠΑ.

Στο Νταβός, ο Καναδός πρωθυπουργός Mark Carney υπογράμμισε τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι «μεσαίες δυνάμεις» εφόσον κινηθούν συντονισμένα, ώστε να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την αμερικανική επιρροή. Παράλληλα, στη Munich Security Conference αναμένεται να παρουσιαστεί σχέδιο της European Central Bank για την περαιτέρω ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ.

Όπως επισημαίνει η Σίμα Σαχ της Principal Global Investors, η απομάκρυνση των ΗΠΑ από τον υπόλοιπο κόσμο λειτουργεί τελικά ως κίνητρο ενδυνάμωσης για άλλες οικονομίες — και αυτό αποτυπώνεται στις ροές κεφαλαίων. Η ίδια διευκρινίζει ότι δεν πρόκειται για μαζική εγκατάλειψη αμερικανικών τίτλων, αλλά για επανανακάλυψη επενδυτικών ευκαιριών εκτός ΗΠΑ, με αυξημένο ενδιαφέρον για Ευρώπη και Ασία, όπου τα εταιρικά κέρδη εμφανίζονται ανθεκτικά.

Ανάλογη εικόνα μεταφέρει και η JPMorgan Private Bank, η οποία εκτιμά ότι τόσο οι ανεπτυγμένες αγορές εκτός ΗΠΑ όσο και οι αναδυόμενες οικονομίες μπορούν να επιτύχουν διψήφια αύξηση εσόδων φέτος.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν τη μετατόπιση: το 73% των εταιρειών του STOXX 600 που έχουν δημοσιεύσει αποτελέσματα ξεπέρασαν τις προβλέψεις. Ο FTSE 100 υπερέβη για πρώτη φορά τις 10.000 μονάδες, σημειώνοντας άνοδο 5% από την αρχή του έτους, έναντι περίπου 1,4% του S&P 500.

Παράλληλα, η BNP Paribas ανακοίνωσε ότι το ταμείο Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Αυτονομίας, ύψους 600 εκατ. ευρώ, κατευθύνει κεφάλαια σε τομείς όπως η άμυνα, η βιομηχανική ανθεκτικότητα, οι πρώτες ύλες και η τεχνολογία, στηρίζοντας τις επενδυτικές προτεραιότητες της Ε.Ε.

Ωστόσο, η απεξάρτηση από τις ΗΠΑ δεν είναι απλή υπόθεση. Νέες εμπορικές συμφωνίες —όπως εκείνες της Ε.Ε. με την Ινδία ή τη Mercosur, αλλά και πρωτοβουλίες του Καναδά με την Κίνα— έχουν περισσότερο στρατηγικό και συμβολικό χαρακτήρα σε αυτή τη φάση, καθώς θα χρειαστεί χρόνος για να αποδώσουν ουσιαστικά οικονομικά αποτελέσματα.

Η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι εμπορικές εντάσεις κατέδειξαν την ευθραυστότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και το βάθος της διεθνούς αλληλεξάρτησης. Οι πρόσφατες γεωπολιτικές πιέσεις —ακόμη και σε περιοχές όπως η Γροιλανδία— ενδέχεται να ενισχύσουν τις τάσεις δημοσιονομικής στήριξης και να αναζωπυρώσουν τη συζήτηση για μεγαλύτερη έκδοση κοινού ευρωπαϊκού χρέους.

Το μήνυμα των αγορών είναι σαφές: η παγκόσμια επενδυτική πυξίδα αποκτά ξανά πολυκεντρικό χαρακτήρα, με την Ευρώπη, την Ασία και τις αναδυόμενες οικονομίες να διεκδικούν μεγαλύτερο μερίδιο στο διεθνές χαρτοφυλάκιο.