|
Μέχρι σήμερα, οι
Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταστρέψει 25 πλοία που φέρονται
να μετέφεραν ναρκωτικά στα ύδατα κοντά στη Βενεζουέλα, με
τουλάχιστον 95 νεκρούς – πιθανώς παράνομα. Παράλληλα, έχουν
κατασχέσει ένα δεξαμενόπλοιο με πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα
και απειλούν να αποκλείσουν και άλλα. Με μια τεράστια
στρατιωτική συγκέντρωση, οι ΗΠΑ παραμένουν έτοιμες για
χερσαίες επιχειρήσεις, ακόμη και εισβολή, αν ο πρόεδρος
Ντόναλντ Τραμπ δώσει εντολή.
Η στάση του Τραμπ
απέναντι στη Βενεζουέλα αποτελεί παράδειγμα της ευρύτερης
πολιτικής του στο Δυτικό Ημισφαίριο: «Κάνουμε ό,τι θέλουμε
επειδή μπορούμε». Για να προσδώσει νομιμοφάνεια, η κυβέρνησή
του δημιούργησε το λεγόμενο Trump Corollary
στο Δόγμα Μονρόε, ή «Δόγμα Ντονρόε», που στην ουσία εκφράζει
μια μονομερή και αυθαίρετη προσέγγιση γεωπολιτικής
κυριαρχίας.
Σύμφωνα με τον Τζέι
Σέξτον (Πανεπιστήμιο Μιζούρι), το Trump Corollary είναι
«εσωτερικό πολιτικό θέατρο», ανάλογο με τη χρήση συμβόλων
για επικοινωνιακούς σκοπούς, χωρίς ουσιαστικό στρατηγικό
όραμα. Ο ιστορικός Γκρεγκ Γκράντιν (Γέιλ) επισημαίνει ότι η
λογική είναι η μονομερής παρέμβαση και η δυνατότητα βίας
όπου θέλουν οι ΗΠΑ, αυξάνοντας τον κίνδυνο συγκρούσεων και
ασταθών καταστάσεων.
Το αρχικό Δόγμα
Μονρόε του 1823 ήταν αντιιμπεριαλιστικό και προειδοποιούσε
τις ευρωπαϊκές δυνάμεις να μην παρεμβαίνουν στις πρόσφατα
ανεξάρτητες λατινοαμερικανικές χώρες, χωρίς να επιδιώκει
αμερικανική επέμβαση στα εσωτερικά τους. Ωστόσο, οι επόμενοι
πρόεδροι, από τον Τζέιμς Πολκ μέχρι τον Τέντι Ρούσβελτ, το
χρησιμοποίησαν για να δικαιολογήσουν πολέμους, επεμβάσεις
και κατοχές στην περιοχή.
Η μεταγενέστερη
ιστορική χρήση του δόγματος περιέπλεξε την αμερικανική
εξωτερική πολιτική, ειδικά όταν οι ΗΠΑ προσπάθησαν να
ενταχθούν στη Διεθνή Κοινωνία των Εθνών και αργότερα στον
ΟΗΕ, ενώ εθνικιστές σε όλο τον κόσμο χρησιμοποίησαν
διαστρεβλωμένα την αρχική αρχή για την επιθετικότητά τους.
Σήμερα, το Trump
Corollary φαίνεται να λειτουργεί ως εργαλείο εντυπώσεων: η
εκστρατεία κατά της Βενεζουέλας εμφανίζεται ως πόλεμος κατά
των ναρκοτρομοκρατών, ενώ κρυφά μπορεί να στοχεύει σε αλλαγή
καθεστώτος ή πρόσβαση σε πετρέλαιο. Αντί να ακολουθεί την
αρχική λογική του Μονρόε για συνεργασία και περιορισμό ξένης
επιρροής, οι ΗΠΑ επιλέγουν εκφοβισμό και μονομερή δράση.
Το Trump Corollary
αναδεικνύεται έτσι στην πιο πρόσφατη εκδοχή μιας ασαφούς και
ανήθικης εξωτερικής πολιτικής, που αποσταθεροποιεί την
περιοχή και αυξάνει τον κίνδυνο μεγάλων συγκρούσεων. Αν η
κυβέρνηση είχε σεβασμό στην ιστορία, θα άφηνε τον Τζέιμς
Μονρόε έξω από αυτή τη φαρσοκωμωδία.
|