Λιανική τραπεζική: η στέγη «ξεκλειδώνει» πιστωτική επέκταση €7 δισ. μετά το RRF

Με ικανοποίηση υποδέχθηκαν οι τράπεζες τις πρόσφατες εξαγγελίες του πρωθυπουργού από τη ΔΕΘ για νέα δανειοδοτικά προγράμματα συγχρηματοδότησης και εγγυοδοσίας, καθώς μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, ο ρόλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας διευρύνεται σημαντικά.

Η νέα «δύναμη πυρός»

Η στρατηγική σημασία για τις τράπεζες

Κατά τραπεζικούς κύκλους, πρόκειται για δύναμη πυρός που θα στηρίξει την πιστωτική επέκταση από το 2027 και μετά, ενισχύοντας επιτοκιακά έσοδα μέσω μεγέθυνσης ενεργητικού — με νέα δάνεια που θα υπερβαίνουν τις αποπληρωμές υφιστάμενων ανοιγμάτων.

Retail: επιστροφή σε θετικούς ρυθμούς μετά από 16 χρόνια

Η ανάπτυξη retail χορηγήσεων αποτελεί πλέον καταλύτη για την αύξηση οργανικού αποτελέσματος — φέτος γύρισε σε θετικούς ρυθμούς για πρώτη φορά μετά από 16 χρόνια, με τις τράπεζες να βλέπουν εύλογα περιθώρια επιτάχυνσης.

Ο προβληματισμός: ηλικιακό κριτήριο «Σπίτι Μου»

Το κριτήριο κατοικιών κατασκευής έως 2007 παραμένει αμετάβλητο. Οι τράπεζες δεν αποκλείουν υπερθέρμανση σε συγκεκριμένα τμήματα της κτηματαγοράς που πληρούν τις προϋποθέσεις, με πιθανή ώθηση τιμών σε νέο ανοδικό κύκλο.

Τα μεγέθη του 2026: υψηλό 13 ετών

Το «Σπίτι Μου» (2ος κύκλος) αντιπροσωπεύει ~25% των φετινών μεγεθών στέγης.

Επαγγελματικά: η «αδύναμη πλευρά»

Σε αντίθεση με τη στέγη και την κατανάλωση, τα επαγγελματικά δάνεια παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα — γι' αυτό οι τράπεζες θεωρούν κρίσιμη την ενεργοποίηση νέων προγραμμάτων ΕΑΤ, τα οποία θα επιτρέψουν όχι μόνο ελκυστικότερα πακέτα, αλλά και πρόσβαση σε πιστοληπτικό έλεγχο για επιχειρήσεις που σήμερα αποκλείονται με τα συνήθη τραπεζικά κριτήρια.

Τι σημαίνει αυτό συνολικά

Η εικόνα συμπληρώνει την ευρύτερη ανάλυση για τη μετά-RRF εποχή που έχει ήδη καταγραφεί: ενώ η στέγη και η κατανάλωση δείχνουν ήδη ισχυρή δυναμική ανάκαμψης (υψηλό 13 ετών), το επιχειρηματικό δανεισμό μικρής κλίμακας παραμένει το «αδύναμο κρίκο» που χρειάζεται στοχευμένη κρατική παρέμβαση μέσω ΕΑΤ για να απογειωθεί. Η ταυτόχρονη κινητοποίηση €7 δισ. δυνητικής ρευστότητας μέσω μόχλευσης —συνδυάζοντας στέγη και ΜμΕ χρηματοδότηση— συνθέτει ένα φιλόδοξο σχέδιο γέφυρας μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, με το ερώτημα να παραμένει αν η κτηματαγορά θα διαχειριστεί ομαλά την πρόσθετη ζήτηση χωρίς υπερβολική άνοδο τιμών στα επιλέξιμα ακίνητα.

Metlen: Οι short θέσεις υποχωρούν στο 8,44% — από το 10,06% του Ιουλίου, η αποκλιμάκωση δεν σταματά 

Η αξία των ανοικτών θέσεων πλέον στα €570 εκατ. — η πτώση συνεχίζεται μετά τα ισχυρά αποτελέσματα εξαμήνου 

Συνεχίζεται, με σταθερό ρυθμό, η αποκλιμάκωση των short θέσεων στη Metlen, σε ένδειξη ότι όσοι είχαν ποντάρει στην υποχώρηση της μετοχής περιορίζουν σταδιακά την έκθεσή τους.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ANSP

Από τον Ιούλιο, η έκθεση έχει περιοριστεί κατά περίπου 1,6 ποσοστιαία μονάδα, με την υποχώρηση να συνεχίζεται ακόμη και μετά τα ισχυρά αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου — σημάδι ότι δεν πρόκειται για βραχύβια αντίδραση στα αποτελέσματα, αλλά για σταθερή, διαρκή τάση.

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ (Α' ΕΞΑΜΗΝΟ)

ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟ Β' ΕΞΑΜΗΝΟ

Η διοίκηση διατηρεί τον στόχο για EBITDA €1-1,15 δισ. το 2026, με βασικούς μοχλούς:

Διατήρηση περιορισμένης προσφοράς αλουμινίου

Υψηλότερες τιμές του μετάλλου

Συνεχιζόμενη ανάπτυξη τομέα Υποδομών και Παραχωρήσεων

Επιτάχυνση στρατηγικής ανακύκλωσης περιουσιακών στοιχείων

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Η σταθερή, πολυεβδομαδιαία πορεία αποκλιμάκωσης —όχι μια εφάπαξ αντίδραση σε ένα γεγονός— δείχνει ότι η αγορά αναθεωρεί συστηματικά την προηγούμενη αρνητική τοποθέτησή της στη Metlen, στηριζόμενη σε μια σειρά θετικών εξελίξεων: ιστορικά αποτελέσματα εξαμήνου, πρόοδο σε προβληματικά έργα όπως το Protos, ενεργό πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών, και πλέον σχέδια για δημιουργία ξεχωριστής χρηματιστηριακής οντότητας υποδομών. Παρότι το ποσοστό του 8,44% παραμένει σημαντικό — άρα μέρος της αγοράς διατηρεί ακόμη επιφυλάξεις — η κατεύθυνση της τάσης είναι πλέον ξεκάθαρα καθοδική, κάτι που, αν συνεχιστεί, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρόσθετος μηχανισμός στήριξης της μετοχής μέσω σταδιακού short covering.

Fourlis: «Δεν προσθέτουμε καταστήματα — αλλάζουμε το ίδιο το μοντέλο», λέει ο Βασίλης Φουρλής 

Ενιαία τεχνολογική πλατφόρμα λιανικής για πολλαπλά brands — τρίτο μεγάλο κατάστημα IKEA στο Ελληνικό, νέο pipeline για Foot Locker και Intersport 

Το σχέδιο για την επόμενη φάση ανάπτυξης του ομίλου Fourlis σκιαγράφησε ο πρόεδρος Βασίλης Φουρλής κατά την τηλεδιάσκεψη παρουσίασης αποτελεσμάτων, εστιάζοντας σε μια νέα πλατφόρμα λιανικής ικανή να «σηκώσει» περισσότερα brands χωρίς να αναπαράγει κάθε φορά το ίδιο κόστος.

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Παρά το απαιτητικό περιβάλλον —αλλαγές καταναλωτικών συνηθειών, υψηλότερα λειτουργικά κόστη, οικονομική αβεβαιότητα— τα brands του ομίλου διατηρούν δυναμική, με πωλήσεις που συγκρίνονται θετικά έναντι των ευρύτερων αγορών όπου δραστηριοποιούνται. «Ακόμη και σε ένα δύσκολο καταναλωτικό περιβάλλον, ισχυρά concepts, όταν εκτελούνται σωστά, μπορούν να συνεχίσουν να κερδίζουν μερίδιο αγοράς», ανέφερε ο κ. Φουρλής.

ΝΕΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ: ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

Η διοίκηση εκτιμά ότι η τοποθεσία του Ελληνικού διαθέτει σημαντικές μακροπρόθεσμες προοπτικές, καθώς αναπτύσσεται αυτή η νέα περιοχή της πόλης — οι νέες μονάδες αναμένεται να διευρύνουν σταδιακά την αγορά στην οποία απευθύνεται ο όμιλος και να ενισχύσουν τη φυσική παρουσία των σημάτων του.

«ΑΛΛΑΖΟΥΜΕ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ»

Η ουσιαστική αλλαγή, όπως τόνισε ο κ. Φουρλής, βρίσκεται πίσω από τις βιτρίνες: «Δεν προσθέτουμε απλώς καταστήματα στο υφιστάμενο μοντέλο της Fourlis. Αλλάζουμε το ίδιο το μοντέλο».

Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ

Αντί κάθε brand να διαθέτει ξεχωριστές υποδομές, συστήματα, τεχνολογία, logistics, δεδομένα και κεντρικές λειτουργίες, στόχος είναι μια κοινή πλατφόρμα που θα εξυπηρετεί σταδιακά περισσότερα concepts. Όσο μεγαλώνει η πλατφόρμα, η Fourlis φιλοδοξεί να προσθέτει πωλήσεις και νέα concepts χωρίς να αναπαράγει ολόκληρη τη δομή κόστους πίσω από αυτά — αναμένοντας καλύτερη παραγωγικότητα, λειτουργική μόχλευση και αποτελεσματικότερη μετατροπή της ανάπτυξης σε κερδοφορία.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Η ενοποίηση υποδομών και δεδομένων αναμένεται να προσφέρει:

Καλύτερη εικόνα πελατών

Αποτελεσματικότερη διαχείριση αποθεμάτων

Στενότερη σύνδεση φυσικού και ψηφιακού λιανεμπορίου

Ταχύτερες αποφάσεις

«Δεν αναφερόμαστε απλώς σε ένα πρόγραμμα μείωσης κόστους ή σε μια εσωτερική αναδιοργάνωση. Χτίζουμε ένα διαφορετικό είδος ομίλου λιανικής», σημείωσε ο πρόεδρος του ομίλου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η πλατφόρμα να υποστηρίξει, στο εγγύς μέλλον, όχι μόνο τα σημερινά brands αλλά και πρόσθετα concepts.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Το στοίχημα της Fourlis δεν εξαντλείται στα νέα καταστήματα — ο συνδυασμός οργανικής ανάπτυξης, διεύρυνσης δικτύου και νέου λειτουργικού μοντέλου είναι αυτός που, κατά τη διοίκηση, μπορεί σταδιακά να ενισχύσει ταυτόχρονα ανάπτυξη και κερδοφορία, μετά από ένα ομολογουμένως προβληματικό 6μηνο. Πρόκειται ουσιαστικά για μια στοίχημα κλίμακας: αν η ενιαία τεχνολογική πλατφόρμα αποδώσει όπως σχεδιάζεται, ο όμιλος θα μπορεί να προσθέτει νέα brands και καταστήματα με σημαντικά χαμηλότερο οριακό κόστος απ' ό,τι σήμερα — μετατρέποντας τη Fourlis από απλό διαχειριστή πολλαπλών εμπορικών σημάτων σε πλατφόρμα λιανικής με πραγματική λειτουργική μόχλευση, ακριβώς τη στιγμή που το καταναλωτικό περιβάλλον παραμένει απαιτητικό.

Motor Oil: Το «αθόρυβο» νούμερο πίσω από τα αποτελέσματα 

Οι επενδυτές συνήθως κοιτούν πρώτα την κορυφή του πίνακα αποτελεσμάτων — έσοδα, EBITDA, κέρδη. Στην περίπτωση της Motor Oil όμως, το πιο ενδιαφέρον story κρύβεται πιο κάτω, στον ισολογισμό: ο όμιλος έκλεισε το πρώτο εξάμηνο με καθαρό δανεισμό μόλις 814 εκατ. ευρώ, έχοντας «σβήσει» 765 εκατ. ευρώ χρέους μέσα σε έξι μήνες.

Ένας ισολογισμός που έχει αλλάξει υπόσταση

Ένας δείκτης μόχλευσης κάτω από 0,5x δεν είναι απλώς «καλό νούμερο» — είναι επίπεδο που αλλάζει τη φύση της συζήτησης γύρω από τη μετοχή. Δεν μιλάμε πια τόσο για το πόσα βγάζει η εταιρεία, όσο για το τι θα επιλέξει να κάνει με τα πλεονάζοντα κεφάλαια.

Η «μηχανή» πίσω από τους αριθμούς

Το διύλισμα παραμένει ο βασικός μοχλός κερδοφορίας, συνεισφέροντας 782 εκατ. ευρώ στο EBITDA, με το καθαρό περιθώριο να κινείται σε πρωτόγνωρα επίπεδα: 22,5 δολάρια/βαρέλι στο εξάμηνο, 26,2 δολάρια στο δεύτερο τρίμηνο. Ακόμη και συνυπολογίζοντας τις προγραμματισμένες διακοπές λειτουργίας (Hydrocracker, FCC) τον Σεπτέμβριο-Οκτώβριο, η ήδη επιτευχθείσα κερδοφορία του εξαμήνου (672 εκατ. καθαρά κέρδη) κάνει τις ετήσιες εκτιμήσεις της αγοράς (834 εκατ.) να μοιάζουν μάλλον προσγειωμένες, αν όχι συντηρητικές.

Το «κρυφό» ερώτημα: πόσο γενναιόδωρη θα είναι η διανομή;

Με μέρισμα 1,75 ευρώ ανά μετοχή για τη χρήση 2025, το ερώτημα που τίθεται φυσικά είναι τι ακολουθεί. Ένας γρήγορος υπολογισμός δείχνει ότι διανομή 2,50 ευρώ θα κόστιζε στην εταιρεία περίπου 277 εκατ. ευρώ, ενώ στα 3 ευρώ το κόστος ανεβαίνει στα 332 εκατ. — ποσά που, με βάση την τρέχουσα ρευστότητα και κερδοφορία, μοιάζουν απόλυτα εφικτά. Δεν πρόκειται για ανακοίνωση της διοίκησης, αλλά η λογική είναι απλή: όσο ο δανεισμός συνεχίζει να μειώνεται χωρίς να εμφανίζεται κάποια μεγάλη επενδυτική κίνηση στον ορίζοντα, τόσο πιο πιθανό γίνεται ένα ενισχυμένο μέρισμα να μην είναι απλώς ευχολόγιο.

Το σύννεφο από τις Βρυξέλλες

Η εικόνα δεν είναι εντελώς καθαρή. Έξι ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Πολωνία, Αυστρία) έχουν ζητήσει να μπει στο τραπέζι του Ecofin, στις 18-19 Σεπτεμβρίου, συζήτηση για κοινό φορολογικό πλαίσιο στα διυλιστήρια — με αφορμή τη ραγδαία διεύρυνση περιθωρίων μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ. Ζητούν να δουν άμεσα τα ευρήματα της έρευνας της Κομισιόν για το αν μέρος αυτής της κερδοφορίας αποτελεί «έκτακτο» κέρδος. Η 19η Σεπτεμβρίου μπαίνει έτσι στο ημερολόγιο κάθε επενδυτή που παρακολουθεί τη μετοχή.

Φθηνή σήμερα, με ερωτηματικά για αύριο

Σε επίπεδο P/E, η μετοχή διαπραγματεύεται στις ~7,5 φορές τα φετινά κέρδη — νούμερο που δεν δείχνει ακριβό. Το πρόβλημα είναι πως αυτά τα κέρδη γεννιούνται μέσα σε ένα περιβάλλον περιθωρίων που είναι ιστορικά υψηλό, τόσο σε επίπεδο όσο και σε διάρκεια. Προβάλλοντας στο 2027, με εκτιμώμενα κέρδη 689 εκατ. ευρώ, ο πολλαπλασιαστής ανεβαίνει στις 9,4 φορές — δείχνοντας ότι η αγορά ήδη «στοιχηματίζει» πως τα σημερινά ευνοϊκά δεδομένα θα κρατήσουν αρκετά.

Το ερώτημα που μένει

Αν οι τιμές έχουν ήδη ενσωματώσει το καλό σενάριο, τι θα μπορούσε να σπρώξει τη μετοχή ακόμα ψηλότερα; Η πιο ρεαλιστική απάντηση είναι μία: η διατήρηση —ή και η ενίσχυση— των σημερινών περιθωρίων διύλισης για μεγαλύτερο διάστημα απ' όσο συνήθως αντέχουν τέτοιοι κύκλοι, σε σχέση και με τις διεθνείς εξελίξεις και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Κανείς δεν μπορεί να το αποκλείσει με σιγουριά, αλλά είναι χρήσιμο να θυμόμαστε: η Motor Oil ιστορικά δεν έχει διαπραγματευτεί σε πολλαπλασιαστές 9-10 φορών για μεγάλα διαστήματα.

Ευρωπαϊκές τράπεζες: κέρδη-ρεκόρ σήμερα, φόρος-«απειλή» αύριο

Μετά από μια πολυετή περίοδο ισχυρής κερδοφορίας και σημαντικής ανόδου αποτιμήσεων, οι ευρωπαϊκές τράπεζες βρίσκονται αντιμέτωπες με νέο παράγοντα κινδύνου: την αυξανόμενη φορολογική επιβάρυνση, με Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία, Πορτογαλία και Σουηδία να εξετάζουν ή να συζητούν σχετικά μέτρα.

Η απόδοση ιδίων κεφαλαίων εκτοξεύεται

Η κερδοφορία δεν στηρίζεται πλέον μόνο σε υψηλά επιτόκια, αλλά και σε ανάκαμψη εσόδων από επενδυτική τραπεζική, wealth management και προμήθειες, ενισχυμένη από αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης και χαλάρωση ορισμένων κανονιστικών περιορισμών — τάση παράλληλη με αυτή που έχει ήδη καταγραφεί για τις ελληνικές τράπεζες σε προηγούμενες αναλύσεις. Αυτή η εικόνα ενισχύει τα επιχειρήματα κυρίως πολιτικών δυνάμεων της Αριστεράς ότι ο κλάδος επωφελήθηκε δυσανάλογα από την περίοδο υψηλών επιτοκίων.

Βρετανία: φόρος 2 δισ. στερλινών στο τραπέζι

Για τις μεγάλες τράπεζες η επιβάρυνση θεωρείται αντιμετωπίσιμη, αναλυτές όμως προειδοποιούν για πιθανή επίπτωση σε αποτιμήσεις και ικανότητα αύξησης διανομών.

Ιταλία: εσωτερική διαμάχη στην κυβέρνηση

Το ισπανικό προηγούμενο

Σουηδία και Γαλλία

Στη Γαλλία, το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω μεγάλης δημοσιονομικής τρύπας και αυξημένου κόστους δανεισμού του Δημοσίου.

Το δίλημμα των κυβερνήσεων

Παρά την αυξανόμενη φορολογική πίεση, οι περισσότερες μεγάλες τράπεζες διαθέτουν αρκετά ισχυρή κερδοφορία ώστε να απορροφήσουν πρόσθετες επιβαρύνσεις χωρίς να ανατρέψουν πλήρως τους στόχους τους. Το ζήτημα όμως δεν περιορίζεται στο ύψος του φόρου: οι τράπεζες καλούνται να χρηματοδοτήσουν μεγάλες επενδύσεις σε άμυνα, AI, ενέργεια και υποδομές τα επόμενα χρόνια — μια υπερβολικά επιθετική φορολογική πολιτική θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητά τους να χορηγούν νέα δάνεια.

Τι σημαίνει αυτό συνολικά

Το δίλημμα των κυβερνήσεων είναι σαφές: ανάγκη για άμεσα πρόσθετα έσοδα από τη μία, ανάγκη διατήρησης ισχυρού τραπεζικού κλάδου ικανού να χρηματοδοτήσει την οικονομία από την άλλη. Για επενδυτές σε ευρωπαϊκές τράπεζες, η εξέλιξη αυτή αποτελεί πρόσθετο παράγοντα αβεβαιότητας που θα πρέπει να παρακολουθείται παράλληλα με τις θεμελιώδεις τάσεις κερδοφορίας — ιδίως ενόψει των εθνικών προϋπολογισμών του φθινοπώρου και των σουηδικών εκλογών του Σεπτεμβρίου, που θα δώσουν πρώτες ενδείξεις για την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής τραπεζικής φορολογίας.