Πιστωτική επέκταση γ' τριμήνου: «ψαλίδι» από αποπληρωμές διυλιστηρίων — η ναυτιλία κρατά τη ζήτηση

Με διαφορετική ταχύτητα έτρεξε η πιστωτική επέκταση στις συστημικές τράπεζες το γ' τρίμηνο. Η εποχικότητα του θέρους και η ολοκλήρωση του σκέλους χαμηλότοκων δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης, σε συνδυασμό με την απουσία γενικής ζήτησης (εκτός ναυτιλίας), ενέτειναν την επίδραση επιμέρους παραγόντων: μεγάλες αποπληρωμές από διυλιστήρια και ΔΑΑ και συμμετοχή σε μεγάλες εκδόσεις.

Οι αποπληρωμές που πίεσαν οριζόντια τις τράπεζες

Η διεύρυνση των περιθωρίων διύλισης και η εκτόξευση κερδοφορίας και ταμειακών ροών των διυλιστηρίων — λόγω προβλημάτων προσφοράς, όπως έχει ήδη καταγραφεί — οδήγησαν Motor Oil και HelleniQ Energy σε αποπληρωμές δανείων στο γ' τρίμηνο.

Η κοινοπραξία ΔΕΔΔΗΕ και η αντιστάθμιση

Εθνική και Eurobank δέχθηκαν πρόσθετη πίεση από την υλοποίηση κοινοπρακτικού δανείου έως €2,05 δισ. προς τον ΔΕΔΔΗΕ.

Η Eurobank αντιστάθμισε την πίεση με την τιτλοποίηση απαιτήσεων ΔΕΗ, στην οποία συμμετέχει σύμφωνα με πληροφορίες με άνοιγμα ~€300 εκατ. Η Εθνική διατήρησε καθαρή πιστωτική επέκταση, παραμένοντας εντός στόχου έτους (€3 δισ.).

Η ναυτιλία «κουβαλά» το τρίμηνο

Οι επιδόσεις γ' τριμήνου των συστημικών κινήθηκαν μεταξύ €200 και €600 εκατ. ανά τράπεζα στην Ελλάδα, χάρη στην ισχυρή ζήτηση της ποντοπόρου ναυτιλίας.

Η ναυτιλία συνέβαλε τόσο στην ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου ενήμερων δανείων όσο και στη διατήρηση ικανοποιητικού spread εταιρικών χορηγήσεων — συνεπές με τη στροφή των τραπεζών προς τον κλάδο που έχει ήδη καταγραφεί.

Τα μεγάλα tickets του δ' τριμήνου

Τι σημαίνει αυτό συνολικά

Το γ' τρίμηνο δείχνει ότι η πιστωτική επέκταση δεν είναι γραμμική: οι εξαιρετικά κερδοφόρες μεγάλες εταιρείες (διυλιστήρια) αποπληρώνουν δάνεια, ενώ η νέα ζήτηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από έναν κλάδο, τη ναυτιλία. Το ερώτημα της μετά-RRF εποχής, που έχει ήδη τεθεί, αποκτά έτσι πρακτικό περιεχόμενο — οι ανακοινώσεις εννεαμήνου θα δείξουν αν το δ' τρίμηνο, με την D-Marin και τις αναχρηματοδοτήσεις, αρκεί για να διατηρηθούν οι ετήσιοι στόχοι.

ΑΕΕΑΠ: Γιατί οι εισηγμένες ακινήτων αγοράζουν αποθήκες και όχι σπίτια

Η ζήτηση για κατοικία στην Ελλάδα είναι ισχυρή εδώ και χρόνια. Οι εισηγμένες ΑΕΕΑΠ όμως δεν βάζουν τα χρήματά τους εκεί. Προτιμούν logistics, εμπορικά πάρκα, γραφεία και τουρισμό, ενώ τα data centers μπαίνουν σιγά σιγά στο παιχνίδι. Δεν είναι αδιαφορία, είναι αριθμητική.

Τρεις λόγοι που η κατοικία μένει στο περιθώριο

Η πρώτη αιτία είναι η απόδοση. Μια ΑΕΕΑΠ αγοράζει ή χτίζει ένα ακίνητο για το εισόδημα που θα βγάζει για χρόνια. Οι τιμές αγοράς και το κόστος κατασκευής της κατοικίας έχουν ανέβει πολύ, ενώ οι καθαρές αποδόσεις της μακροχρόνιας μίσθωσης δεν ακολούθησαν. Ακόμη και εκεί που η ζήτηση για ενοικίαση είναι υψηλή, η επένδυση μπορεί να αποδίδει λιγότερο από ένα αντίστοιχο ακίνητο logistics.

Η δεύτερη είναι το λειτουργικό κόστος. Ένα χαρτοφυλάκιο με εκατοντάδες κατοικίες θέλει πολύ περισσότερες μισθώσεις, συχνότερη συντήρηση και πιο γρήγορη εναλλαγή ενοικιαστών απ' ό,τι ένα χαρτοφυλάκιο γραφείων ή αποθηκών. Σε ένα logistics center ο μισθωτής είναι συνήθως μία μεγάλη εταιρεία με μακροχρόνιο συμβόλαιο, και τα έσοδα φαίνονται από μακριά.

Η τρίτη είναι το ίδιο το μοντέλο. Η ΑΕΕΑΠ υπάρχει για να κρατά ακίνητα που παράγουν επαναλαμβανόμενο εισόδημα, όχι για να χτίζει σπίτια και να τα πουλά. Η οικιστική ανάπτυξη ταιριάζει σε developer ή κατασκευαστική, όχι σε εταιρεία που θέλει το ακίνητο να μένει στο χαρτοφυλάκιό της και να πληρώνει μέρισμα.

Η κατοικία δεν είναι απαγορευμένη ζώνη. Οργανωμένα συγκροτήματα προς ενοικίαση, με οικονομίες κλίμακας, και εξειδικευμένα προϊόντα όπως οι φοιτητικές εστίες μπορούν να δουλέψουν. Η Premia Properties έχει ήδη κάνει βήματα στο τελευταίο.

Τα logistics: Εκεί που πάνε τα λεφτά

Το καλύτερο παράδειγμα είναι η BriQ Properties, που ξεκίνησε το 2016, μπήκε στο ταμπλό το 2017 και σήμερα έχει 52 ακίνητα αξίας περίπου 300 εκατ. ευρώ, μεγαλώνοντας και με τη συγχώνευση με την Intercontinental International.

Ένα λειτουργικό κόστος 15% των εσόδων και απόδοση 6,6% δείχνουν γιατί ο μέτοχος μιας ΑΕΕΑΠ δεν ζητά περιπέτειες. Ζητά προβλεψιμότητα.

Στα logistics οι αποδόσεις στην Ελλάδα κινούνται στο 6,8%-7%, από περίπου 4%-5% στις ώριμες αγορές της Δυτικής Ευρώπης. Έχουν υποχωρήσει από το 8% που υπήρχε όταν η BriQ μπήκε στον κλάδο, αλλά η διαφορά με την Ευρώπη παραμένει σημαντική. Τα μισθώματα των σύγχρονων αποθηκών έχουν αυξηθεί από περίπου 3,5 σε 6 ευρώ ανά τετραγωνικό τον μήνα, δηλαδή 71% σε λίγα χρόνια. Οι επιχειρήσεις ζητούν σύγχρονες εγκαταστάσεις και τέτοιες δεν υπάρχουν αρκετές. Στα γραφεία η εικόνα μοιάζει παρόμοια: σύμφωνα με την Alpha Finance – AXIA Equity Research, περίπου το 95% των νέων γραφείων που παραδόθηκαν στην Αθήνα το δεύτερο τρίμηνο του 2026 ήταν ήδη προμισθωμένο.

Κάθε ΑΕΕΑΠ με τη δική της εξειδίκευση

Στην Trade Estates ο CEO Δημήτρης Παπουλής βλέπει στη σύνδεση εμπορικών πάρκων και logistics μια ενιαία πλατφόρμα, που ενώνει την αποθήκευση και διανομή με το οργανωμένο λιανεμπόριο. Η εταιρεία βγαίνει και εκτός συνόρων, με Κύπρο και Βουλγαρία στο πλάνο, και έχει ήδη το 50% του Sofia South Ring Mall στη Σόφια.

Ξενοδοχεία και data centers: Οι νέες πόρτες

Η μεταρρύθμιση του 2025 διεύρυνε τα επιλέξιμα περιουσιακά στοιχεία των ΑΕΕΑΠ, ώστε να περιλαμβάνει, υπό προϋποθέσεις, τουριστικά ακίνητα και υποδομές κέντρων δεδομένων. Ο τουρισμός έχει ήδη αποδειχθεί σημαντικό πεδίο με μεγάλες επενδύσεις σε ξενοδοχεία και σύνθετα έργα φιλοξενίας. Τα data centers όμως μένουν, προς το παρόν, κυρίως θεωρητική δυνατότητα: το μόνο άνοιγμα που έχει γίνει είναι της Prodea, με τη στρατηγική συνεργασία της με την Quadrivium Digital Hellas για υποδομές διασύνδεσης δεδομένων στην Κρήτη. Το ότι το πλαίσιο επιτρέπει μια επένδυση δεν σημαίνει ότι οι εταιρείες θα τρέξουν να την κάνουν. Τα κεφάλαια που απαιτούνται και οι αποδόσεις θα κρίνουν έργο προς έργο.

Το discount που δεν λέει να κλείσει

Οι περισσότερες ελληνικές ΑΕΕΑΠ διαπραγματεύονται με έκπτωση 15%-30% έναντι της καθαρής αξίας ενεργητικού τους, και σε ορισμένες περιπτώσεις η απόκλιση ξεπερνά το 40% (Alpha Finance – AXIA Equity Research). Ο CEO της Trastor Τάσος Καζίνος μίλησε για μέσο σταθμισμένο discount γύρω στο 33%, επίπεδο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η έκπτωση λοιπόν δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα, είναι τρόπος που οι αγορές τιμολογούν παντού τις εισηγμένες ακινήτων.

Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι κυρίως η εμπορευσιμότητα. Η BriQ έχει ελεύθερη διασπορά περίπου 39% και ξένους επενδυτές μόλις στο 6,5%. Με τόσο μικρή ξένη παρουσία, η ρευστότητα μένει περιορισμένη και το discount δύσκολα κλείνει.

Η διαφάνεια ως όπλο

Τα στελέχη του κλάδου επιμένουν ότι οι ΑΕΕΑΠ είναι ο πιο διαφανής τρόπος να μπει κανείς στο ελληνικό real estate. Η Άννα Αποστολίδου της BriQ τόνισε τη σημασία των επενδυτικών επιτροπών και των εσωτερικών διαδικασιών που προηγούνται κάθε νέας τοποθέτησης. Οι εισηγμένες λειτουργούν με συγκεκριμένους κανόνες εποπτείας, δημοσιοποίησης και αποτίμησης των ακινήτων τους, κάτι που δεν ισχύει για την ευρύτερη ιδιωτική αγορά. Η συμμετοχή τους στην EPRA επιτρέπει κοινά πρότυπα αναφοράς, ώστε ένας ξένος επενδυτής να συγκρίνει εύκολα μια ελληνική εταιρεία με μια ευρωπαϊκή.

Το συμπέρασμα

Οι ελληνικές ΑΕΕΑΠ έχουν επιλέξει μια στρατηγική που δεν συγκινεί τον τίτλο της εφημερίδας, αλλά ταιριάζει στον μέτοχο που θέλει εισόδημα: μακροχρόνια συμβόλαια, χαμηλό λειτουργικό κόστος, μερίσματα γύρω στο 6%-7% και αποδόσεις logistics ψηλότερες από της Δυτικής Ευρώπης. Η κατοικία θα περιμένει μέχρι οι αποδόσεις και η κλίμακα να βγαίνουν. Το μεγάλο ερώτημα για τον κλάδο είναι πότε ένα discount 33% θα αρχίσει επιτέλους να μικραίνει. Η απάντηση περνά από τη ρευστότητα, δηλαδή από το πόσοι ξένοι θεσμικοί θα αποφασίσουν να τις κοιτάξουν.

HELLENiQ Energy: Οι μπαταρίες μπαίνουν στην πρίζα, ο χρόνος χάνεται στη διαδρομή 

Η HELLENiQ Energy χτίζει δεύτερη ζωή πέρα από το διυλιστήριο, και οι μπαταρίες είναι ο κρίκος που ενώνει το παζλ. Με παρουσία σε πέντε αγορές (Ελλάδα, Κύπρο, Ρουμανία, Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία) και στόχο 2 GW έως το 2030, ο πράσινος πυλώνας εκτιμάται ότι θα φέρνει το 20%-25% της συνολικής κερδοφορίας του ομίλου. Το μεγάλο ερώτημα όμως δεν είναι αν χρειάζεται αποθήκευση, είναι πόσο γρήγορα μπορεί να μπει στο δίκτυο.

Τα δύο έργα δίπλα-δίπλα

Ο πίνακας δείχνει κάτι που η ανακοίνωση δεν λέει ρητά: η τετράωρη μπαταρία της Φλώρινας κοστίζει σημαντικά λιγότερο ανά μονάδα αποθηκευμένης ενέργειας από τη δίωρη της Θεσσαλονίκης. Η αγορά κινείται προς μεγαλύτερη διάρκεια, και τα νούμερα δείχνουν ότι έχει και οικονομικό λόγο να το κάνει.

Το έργο της Θεσσαλονίκης 

Ανάμεσα στα μεγαλύτερα BESS της Ελλάδας και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, το έργο στις Βιομηχανικές Εγκαταστάσεις Θεσσαλονίκης αποτελείται από τρεις σταθμούς: έναν 50 MW/100 MWh και δύο των 25 MW/50 MWh. Υπάρχει ήδη πρόβλεψη χώρου για μια ακόμη μονάδα 25 MW/50 MWh. Οι μπαταρίες είναι τεχνολογίας LFP με υγρή ψύξη, σε περίπου 100 στρέμματα, με νέο υποσταθμό και υπόγεια γραμμή υψηλής τάσης περίπου 5 χιλιομέτρων έως το ΚΥΤ Θεσσαλονίκης. Το σύστημα θα κάνει τουλάχιστον έναν πλήρη κύκλο φόρτισης-εκφόρτισης την ημέρα, διακινώντας πάνω από 200 MWh, ποσότητα που η εταιρεία παρομοιάζει με τη φόρτιση 3.000 ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Μέρος της επένδυσης στηρίχθηκε με ενίσχυση από το Ταμείο Ανάκαμψης, στην πρώτη ανταγωνιστική διαδικασία για την αποθήκευση.

Ο «γολγοθάς» μέχρι την πρίζα

Το ημερολόγιο του έργου είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας:

Από το χαρτί του Νοεμβρίου 2022 μέχρι την ηλέκτριση του Οκτωβρίου 2026 περνούν σχεδόν τέσσερα χρόνια. Για μια τεχνολογία που ο ανταγωνισμός στήνει σε μερικούς μήνες, είναι πολύς χρόνος.

Η Βουλγαρία έτρεξε, η Ελλάδα περιμένει

Ο αναπληρωτής CEO Γιώργος Αλεξόπουλος έφερε ως παράδειγμα τη Βουλγαρία, που κινήθηκε πιο γρήγορα στις μπαταρίες και έχει σήμερα πολύ μεγάλη εγκατεστημένη ισχύ σε σχέση με το μέγεθος της αγοράς της. Η διαφορά φαίνεται και στο ρεύμα: σε ώρες πολύ χαμηλών ή αρνητικών τιμών, η Βουλγαρία εισάγει ενέργεια, φορτίζει τις μπαταρίες της και την ξαναπουλά όταν οι τιμές ανεβαίνουν. Ο Σωτήρης Καπέλλος της HELLENiQ Renewables συμπλήρωσε ότι το ελληνικό πλαίσιο είναι αυστηρότερο, και η αυστηρότητα ωφελεί την ασφάλεια του συστήματος. Το πρόβλημα, όπως είπε, είναι ότι μέρος του χρόνου δεν σχετίζεται με τις τεχνικές προδιαγραφές και θα μπορούσε να συμπιεστεί. Στη Βουλγαρία το σύστημα μπαίνει σε δοκιμαστική λειτουργία για 72 ώρες πριν από την παραλαβή.

Στη Θεσσαλονίκη η διαδικασία σύνδεσης πρόσθεσε περίπου ένα χρόνο στο αρχικό χρονοδιάγραμμα, ενώ η διοίκηση εκτιμά ότι θα μπορούσαν να κερδηθούν αρκετοί μήνες, ακόμη και ένα εξάμηνο, χωρίς να χαλαρώσουν οι τεχνικές απαιτήσεις. Για να μη χαθεί ακόμη περισσότερος χρόνος, η HELLENiQ Renewables είχε παραγγείλει νωρίς τις μπαταρίες, αναλαμβάνοντας το κόστος σε μια περίοδο που οι τιμές τους έπεφταν γρήγορα. Ένα ρίσκο που επέλεξε μόνη της, και που δείχνει πόσο βαραίνει το ρολόι.

Το επόμενο κύμα βγαίνει από την Ελλάδα

Η Ρουμανία είναι πλέον η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά του ομίλου μετά την Ελλάδα, και η διοίκηση βλέπει περιθώριο για νέα φωτοβολταϊκά, αιολικά και μπαταρίες ειδικά στη Βουλγαρία. Η γεωγραφική διαφοροποίηση γίνεται χαρακτηριστικό της στρατηγικής, και δεν είναι τυχαίο ότι το επόμενο κύμα ανάπτυξης φεύγει από τη χώρα με τις πιο αργές αδειοδοτήσεις.

Το συμπέρασμα

Η HELLENiQ Energy έχει ήδη μπροστά της ένα έργο σε λειτουργία, ένα δεύτερο τετράωρο που κατεβαίνει πιο φθηνά ανά MWh και ένα χαρτοφυλάκιο που μεγαλώνει στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το πραγματικό της ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όμως δεν θα είναι μόνο τα μεγέθη. Θα είναι η ταχύτητα με την οποία θα μπορεί να βάζει μπαταρίες στην πρίζα, και εκεί η Ελλάδα, με τα σχεδόν τέσσερα χρόνια της Θεσσαλονίκης, δεν παίζει στην πρώτη γραμμή. Όσο η αδειοδοτική διαδρομή μένει όπως είναι, τα κεφάλαια θα συνεχίσουν να βρίσκουν πιο γρήγορα έργα στην Ρουμανία και στη Βουλγαρία.

Κόκκινα δάνεια: Ρολόι έξι μηνών για τους servicers και πρόστιμα έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη 

Το νομοσχέδιο που έθεσε σε διαβούλευση το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας δεν αγγίζει μόνο τον τρόπο ρύθμισης μιας καθυστερημένης οφειλής. Αλλάζει ολόκληρη τη ζωή του δανείου, από τη διαπραγμάτευση μέχρι την πώλησή του στη δευτερογενή αγορά. Για πρώτη φορά η διαδικασία αφήνει ηλεκτρονικό ίχνος, έχει προθεσμίες με συνέπειες και την παρακολουθεί η Τράπεζα της Ελλάδος. Οι servicers, που εδώ και χρόνια κινούνται με σχετική ελευθερία, δεν έχουν λόγο να χαίρονται. 

Ο servicer γίνεται υποχρεωτικός μεσάζων

Κάθε πώληση ή μεταβίβαση απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά θα περνά πλέον αποκλειστικά από τον servicer που διαχειρίζεται το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο για λογαριασμό του πωλητή. Η σύμβαση διαχείρισης θα πρέπει να προβλέπει και πολιτική διαμεσολάβησης. Ο servicer γίνεται έτσι ο κρίκος ανάμεσα στον κάτοχο της απαίτησης και τον επόμενο αγοραστή, με ό,τι αυτό σημαίνει για τον ρόλο και τη δύναμή του.

Την ίδια ώρα σφίγγουν οι υποχρεώσεις διαφάνειας (άρθρο 213). Οι servicers θα δημοσιοποιούν τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο οικονομικά στοιχεία, μερίσματα, επενδύσεις σε συστήματα και προσωπικό, χαρτοφυλάκια, επιδόσεις και διαχείριση παραπόνων. Θα υποβάλλουν και ετήσιο σχέδιο στρατηγικής στην ΤτΕ. Όποιος δεν στείλει στοιχεία ή στείλει ελλιπή και ανακριβή, κινδυνεύει με κυρώσεις που δημοσιοποιούνται.

Ο «ηλεκτρονικός φάκελος»

Το υπουργείο ορίζεται αρμόδια αρχή για την πλατφόρμα συναλλαγών επί μη εξυπηρετούμενων δανείων. Στη νέα διμερή διαδικασία ρύθμισης, κάθε κρίσιμο βήμα πρέπει να καταγράφεται ηλεκτρονικά: η αίτηση, η πρόταση του πιστωτή, η αντιπρόταση του οφειλέτη, η απόρριψη, η συμφωνία. Η επικοινωνία μπορεί να γίνεται και αλλιώς, αλλά ό,τι μετράει περνά στο σύστημα. Ο οφειλέτης δεν είναι πια μόνος του απέναντι στον servicer. Αντιμετωπίζει μια διαδικασία με ίχνος και εποπτεία.

Η ΤτΕ ελέγχει προθεσμίες, πληρότητα απαντήσεων και συμμόρφωση, και επιβάλλει κυρώσεις. Δεν κρίνει όμως αν μια ρύθμιση ταιριάζει οικονομικά σε συγκεκριμένο οφειλέτη. Ελεγκτής της διαδικασίας, όχι διαιτητής της ουσίας.

Το ρολόι της διαδικασίας

Το ενδιαφέρον είναι τι γίνεται όταν ο πιστωτής αφήσει τους τρεις μήνες να περάσουν. Η υπόθεση χαρακτηρίζεται αυτόματα εκπρόθεσμη στην πλατφόρμα, αναστέλλονται ο εκτοκισμός και η κεφαλαιοποίηση τόκων, δεν ξεκινούν νέα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και η ΤτΕ ενημερώνεται αυτόματα. Η επαναλαμβανόμενη καθυστέρηση μετράει εις βάρος του δανειστή. Η αδράνεια παύει να είναι η πιο βολική στρατηγική.

Τα δικαιώματα του οφειλέτη

Ο δανειολήπτης αποκτά δικαίωμα να ζητήσει, χωρίς χρέωση και εντός 45 ημερών, συμβάσεις, ιστορικό πληρωμών, τρόπο υπολογισμού επιτοκίου και ανάλυση κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και εξόδων. Αν ο servicer δεν απαντήσει πλήρως, αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι να δοθούν τα στοιχεία. Προβλέπεται και αυτόματος επανυπολογισμός όπου εφαρμόζονται τα ανώτατα όρια τοκοφορίας (ν. 3259/2004), χωρίς αίτηση, ακόμη και για απαιτήσεις που έχουν ήδη μεταβιβαστεί ή εκτελούνται.

Το πιο αυστηρό σημείο αφορά τον συνεπή οφειλέτη. Όσο τηρείται η ρύθμιση, απαγορεύονται καταγγελία, διαταγή πληρωμής, κατασχέσεις και πλειστηριασμοί.

Ένα πρόστιμο ανά δανειολήπτη, και όχι ανά υπόθεση συνολικά, κάνει το λάθος σε μεγάλο χαρτοφυλάκιο πολύ ακριβό.

Πριν τον πλειστηριασμό

Ο πιστωτής θα πρέπει να υποβάλει στον οφειλέτη, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, έγγραφη πρόταση ρύθμισης, κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη με βάση την αποπληρωτική και περιουσιακή του δυνατότητα. Εξαιρούνται οι επαναλαμβανόμενοι πλειστηριασμοί και οι οφειλές νομικών προσώπων που χαρακτηρίζονται μεγάλες οντότητες. Από την υποβολή πλήρους αίτησης έως το τέλος της διαδικασίας, δεν επιτρέπονται στην κύρια κατοικία επίσπευση εκτέλεσης, ασφαλιστικά μέτρα, υποθήκη ή τροπή προσημείωσης. Η διαδικασία ανοίγει και με εκτέλεση σε εξέλιξη, αρκεί να μην έχει ολοκληρωθεί πλειστηριασμός με κατακύρωση.

Υπάρχουν και τα μεταβατικά. Οι εκκρεμείς διαδικασίες υπάγονται στο νέο πλαίσιο. Για ήδη καταγγελμένες ή καθυστερούμενες οφειλές άνω των 30 ημερών χωρίς ενεργή ρύθμιση, ο δανειστής ενημερώνει τον οφειλέτη μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη ισχύος. Ο Χρηματοοικονομικός Μεσολαβητής αναλαμβάνει διαμεσολάβηση και στέλνει στην ΤτΕ τριμηνιαία έκθεση για καταγγελίες και συστημικούς κινδύνους.

Οι servicers διαμαρτύρονται

Οι εταιρείες διαχείρισης έχουν ήδη ζητήσει νέα συνάντηση με το υπουργείο. Αμφισβητούν ότι μπορούν να λειτουργήσουν όλες οι προβλέψεις και ζητούν σημαντικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Τα επιχειρήματά τους έχουν βάρος, γιατί ένα σύστημα με προθεσμίες, αυτόματους επανυπολογισμούς και πρόστιμα ανά οφειλέτη απαιτεί συστήματα και προσωπικό που δεν στήνονται σε μία νύχτα. Το πολιτικό μήνυμα όμως είναι ξεκάθαρο: ό,τι δεν καταγράφεται, δεν θα υπάρχει.

Το συμπέρασμα

Μέχρι σήμερα, το πόσο γρήγορα και πόσο ουσιαστικά θα ρυθμιστεί ένα κόκκινο δάνειο εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από τη διάθεση του πιστωτή. Το νέο πλαίσιο βάζει ρολόι, ηλεκτρονικό αρχείο και πρόστιμα, και μεταφέρει το βάρος της απόδειξης στον δανειστή. Η μεγάλη ερώτηση δεν είναι αν είναι σωστός ο στόχος. Είναι αν οι servicers και οι τράπεζες θα προλάβουν να στήσουν τα συστήματα πριν το πρώτο ρολόι αρχίσει να χτυπά, και πόσο θα αντέξει το κείμενο στη διαβούλευση.

Attica Πολυκαταστήματα: Η μάχη του ιδιοκτήτη δεν την αφορά, και η μετοχή αρχίζει να γυρίζει προς τους μετόχους 

Διευκρινίζοντας πως είμαστε ουδέτεροι στο GFF με τη συγκεκριμένη μετοχή, για λόγους που έχουμε αναλύσει σε σχόλια μας ……… Όταν ο ιδιοκτήτης του ακινήτου σου και ο μισθωτής του κάνουν δικαστήρια εδώ και 15 χρόνια, η αγορά ρωτά αυτόματα αν κινδυνεύει να μείνεις στο δρόμο. Η Attica Πολυκαταστήματα βγήκε στην έκτακτη Γενική Συνέλευση να απαντήσει ότι όχι, και ταυτόχρονα έφερε δύο αποφάσεις που αφορούν άμεσα το ταμπλό: πρώτο πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών και δωρεάν μετοχές στο προσωπικό.

Η διαμάχη ΜΤΣ-Picar και γιατί δεν την αγγίζει

Η δικαστική αντιπαράθεση του Μετοχικού Ταμείου Στρατού με την Picar για το μίσθωμα και τη διάρκεια της σύμβασης του City Link δεν επηρεάζει τη λειτουργία του πολυκαταστήματος ούτε την παρουσία του στο ακίνητο, επέμεινε η διοίκηση. Ο CEO Δημοσθένης Μπούμης ήταν κατηγορηματικός: η Attica έχει μακροχρόνια και ισχυρή μισθωτική σύμβαση με την Picar. Ο αναπληρωτής CEO και οικονομικός διευθυντής Διονύσης Δουλαβέρης συμπλήρωσε τον αριθμό που μετράει: η σύμβαση φτάνει ως το 2052, ενώ οι διαφορές των δύο πλευρών τρέχουν πάνω από 15 χρόνια χωρίς να έχουν διαταράξει την ομαλή λειτουργία της μισθωτικής σχέσης.

Η εταιρεία δεν μένει στα λόγια. Τα τελευταία πέντε χρόνια η Attica:

Όποιος επενδύει ταυτόχρονα γραφεία, τετραγωνικά και αποθήκες σε ένα ακίνητο δεν έχει σκοπό να φύγει. Και η Attica καλύπτει πλέον πάνω από το μισό του κτιρίου, κάτι που τη φέρνει πιο κοντά στον ρόλο του βασικού ενοίκου παρά του απλού μισθωτή.

Αύξηση πωλήσεων

Στο εννεάμηνο οι πωλήσεις αυξήθηκαν 8% σε σχέση με πέρυσι, ενώ στο διάστημα Ιουνίου-Σεπτεμβρίου η αύξηση ήταν διψήφια. Ο Μπούμης είδε σε αυτό απόδειξη ότι το Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης πέρασε από τον σχεδιασμό στην πράξη. Η διοίκηση εκτιμά ότι κινείται εντός του επιχειρηματικού της σχεδιασμού, με προϋποθέσεις για διανομή μερίσματος τουλάχιστον 12 εκατ. ευρώ, όπως είχε παρουσιαστεί πριν από την εισαγωγή στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Εξετάζεται μάλιστα να προταθεί στον βασικό μέτοχο ακόμη υψηλότερη διανομή για το 2026, αν οι εκτιμήσεις για τα μεγέθη της χρονιάς επιβεβαιωθούν. Το σενάριο «τουλάχιστον» είναι πάντα το καλύτερο που μπορεί να ακούσει ένας μέτοχος από μια νεοεισηγμένη.

Το πρώτο πρόγραμμα επαναγοράς

Η έγκριση δεν υποχρεώνει την εταιρεία να αγοράσει όλες τις μετοχές. Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφασίζει πότε, πόσες και σε ποια έκταση, ανάλογα με την αγορά και τις ανάγκες της εταιρείας. Οι μετοχές μπορούν είτε να ακυρωθούν, μειώνοντας το κεφάλαιο και τον αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία, είτε να διατεθούν στο προσωπικό. Το ανώτατο όριο των 4,50 ευρώ λειτουργεί και ως ένδειξη του πού βλέπει η διοίκηση το εύρος αξίας.

Μετοχές στο προσωπικό, με δέσιμο δύο ετών

Η ίδια ΓΣ ενέκρινε τριετές πρόγραμμα δωρεάν διάθεσης έως 800.000 ιδίων μετοχών σε εκτελεστικά μέλη του ΔΣ και εργαζόμενους, κάτι που προσωπικά είδαμε με μεγάλο σκεπτικισμό. Οι μετοχές θα προέρχονται από την επαναγορά και θα δίνονται χωρίς αντάλλαγμα, εφάπαξ ή σταδιακά. Με τα όρια τιμών της επαναγοράς, η ενδεικτική αξία τους κυμαίνεται από 2 έως 3,6 εκατ. ευρώ, ένας υπολογισμός με τις τιμές κτήσης του προγράμματος και όχι αποτίμηση παροχών. Κάθε δικαιούχος θα πρέπει να κρατήσει τις μετοχές για δύο χρόνια από την απόκτησή τους, κάτι που δένει το όφελος των εργαζομένων με την πορεία της μετοχής. Το ΔΣ θα ορίσει δικαιούχους, αριθμό μετοχών και κριτήρια, άρα τίποτα δεν έχει κατανεμηθεί ακόμη.

Ένα νούμερο που ξεχωρίζει από την απλή αριθμητική: οι 800.000 μετοχές του προγράμματος αντιστοιχούν σε πάνω από το μισό του μέγιστου αριθμού που μπορεί να αγοραστεί. Αν η εταιρεία εξαντλήσει το πρόγραμμα επαναγοράς και διαθέσει όλες τις μετοχές στο προσωπικό, μόνο λίγο λιγότερο από το μισό θα μείνει διαθέσιμο για ακύρωση. Η επαναγορά λοιπόν δεν θα μειώσει αναγκαστικά τον αριθμό των μετοχών που κυκλοφορούν, και αυτό αξίζει να το έχει υπόψη όποιος περιμένει «συρρίκνωση του κεφαλαίου».

Το συμπέρασμα

Η Attica μάζεψε σε μία συνέλευση τρία διαφορετικά μηνύματα: το ακίνητο είναι ασφαλές μέχρι το 2052 (τουλάχιστον όπως λένε τα στελέχη της εταιρείας και δεν έχουμε κανένα λόγο να τα αμφισβητήσουμε), οι πωλήσεις τρέχουν με διψήφιο ρυθμό το τελευταίο τετράμηνο, και η εταιρεία ανοίγει τα εργαλεία που χρησιμοποιούν οι ώριμες εισηγμένες για να κρατήσουν στελέχη και να στηρίξουν τη μετοχή. Βέβαια όλα αυτά σε μια εταιρεία που εμφανώς το ερώτημα είναι πως μπορεί κανείς να περιμένει growth που να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές τη μετοχή.