Ελλάδα: Σήμερα οι αξιολογήσεις Moody's και SCOPE — «κλειδί» για τη δεύτερη αναβάθμιση εντός επενδυτικής βαθμίδας 

Αν και όλοι μας ασχολούμαστε δικαιολογημένα με το Rebalancing. Καθοριστικές για το αν και πότε η ελληνική οικονομία θα λάβει τη δεύτερη αναβάθμιση εντός επενδυτικής βαθμίδας αναμένεται να είναι οι αξιολογήσεις των οίκων Moody's και SCOPE σήμερα Παρασκευή.

Το «οπλοστάσιο» της Ελλάδας

Ποιος οίκος είναι πιο κοντά στην αναβάθμιση

Η SCOPE εμφανίζεται ως ο οίκος πλησιέστερα σε αναβάθμιση από BBB σε BBB+, καθώς έχει ήδη αναβαθμίσει την προοπτική της ελληνικής οικονομίας από «σταθερή» σε «θετική» από την περασμένη άνοιξη. Μια εβδομάδα νωρίτερα, ο DBRS είχε προηγηθεί με ανάλογη κίνηση προοπτικής. Αντίθετα, η Moody's διατηρεί την Ελλάδα στη βαθμίδα Baa3 —ένα σκαλί χαμηλότερα από τους υπόλοιπους οίκους στη δική της κλίμακα— με σταθερές προοπτικές, παρότι αναγνωρίζει την ολοκλήρωση μεταρρυθμίσεων και τη βελτίωση της διακυβέρνησης.

Το υπόλοιπο ημερολόγιο αξιολογήσεων

Μετά την Παρασκευή, ο κύκλος αξιολογήσεων για το 2026 συνεχίζεται στις 23 Οκτωβρίου με τη Standard & Poor's (διατήρησε ΒΒΒ / σταθερές στην αξιολόγηση Απριλίου) και ολοκληρώνεται στις 6 Νοεμβρίου με τη Fitch (ΒΒΒ / σταθερές στην ανοιξιάτικη αξιολόγηση).

Γιατί έχει σημασία

Μια ενδεχόμενη αναβάθμιση από τη SCOPE θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης ώστε να ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι οίκοι μέσα στην επόμενη άνοιξη, οδηγώντας την Ελλάδα σε ΒΒΒ+ γενικευμένα. Ακόμη και μια αναβάθμιση μόνο στις προοπτικές από τη Moody's θα εκτιμάται ως θετική έκπληξη, δεδομένης της επίδρασης που έχουν οι αξιολογήσεις της αμερικανικής οίκου στις αγορές και στο κόστος δανεισμού του Δημοσίου. Η πρόωρη αποπληρωμή ακριβού χρέους και η συνεχιζόμενη μείωση του λόγου χρέους/ΑΕΠ αποτελούν τα ισχυρότερα επιχειρήματα υπέρ περαιτέρω αναβαθμίσεων, παρά την αναθεώρηση προς τα κάτω της πρόβλεψης ανάπτυξης από τη Moody's.

Το Rabalancing και το σορτάρισμα …. 

Η απόλυτη τρέλα αναμένεται σήμερα, φυσικά λόγω των αναδιαρθρώσεων, με μια μεταβλητότητα η οποία ήδη έχει ξεκινήσει από τις προηγούμενες ημέρες. Χαρακτηριστική των όσων συμβαίνουν είναι και η παρακάτω επιστολή της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς στις χρηματιστηριακές, με την οποία εφιστά την προσοχή στις ανοιχτές πωλήσεις. Ειδικότερα αναφέρονται τα ακόλουθα: 

Δια του παρόντος θα θέλαμε να σας εφιστήσουμε την προσοχή  στα ζητήματα του Κανονισμού 236/2012 της EE αναφορικά για τις ανοικτές πωλήσεις και ορισμένες πτυχές των συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης («SSR») σχετικά με i) την υποχρέωση διαφάνειας των καθαρών αρνητικών θέσεων σε μετοχές και χρεωστικούς τίτλους , ii) την απαγόρευση  των ακάλυπτων ανοιχτών πωλήσεων σε μετοχές και χρεωστικούς τίτλους καθώς και iii) την απαγόρευση ακάλυπτων θέσεων σε συμβάσεις αντιστάθμισης κρατικού πιστωτικού κινδύνου.

Σας υπενθυμίζουμε ότι οι ειδικοί διαπραγματευτές (market makers) ή οι εξουσιοδοτημένοι βασικοί διαπραγματευτές βάσει συμφωνίας με κρατικό εκδότη (authorised primary dealers pursuant to an agreement with a sovereign issuer) τυγχάνουν των εξαιρέσεων  του Άρθρου 17. Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 17(1) και 17(3) , η εξαίρεση εφαρμόζεται μόνο στις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο δραστηριοτήτων διαπραγμάτευσης ως ειδικός διαπραγματευτής ή ως εξουσιοδοτημένος βασικός διαπραγματευτής  και όχι στο σύνολο της δραστηριότητας της γνωστοποιούσας οντότητας.

Η χρήση των εξαιρέσεων βάσει των άρθρων 17(1) και 17(3) μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο εφόσον έχει προηγηθεί έγγραφη γνωστοποίηση της πρόθεσης χρήσης της εξαίρεσης προς την αρμόδια εποπτική αρχή, τουλάχιστον 30 ημερολογιακές ημέρες πριν από την προγραμματισμένη πρώτη χρήση της εξαίρεσης.

Οι ως άνω κοινοποιήσεις της πρόθεσης χρήσης των εξαιρέσεων  του SSR υποβάλλονται σύμφωνα με τα υποδείγματα που αποτυπώνονται στα παραρτήματα των κατευθυντήριων γραμμών της ESMA  (02/04/2013| ESMA/2013/74 ) 

Ελλάδα: από «πρόβλημα» σε «παράδειγμα» της ευρωπαϊκής τραπεζικής ανταγωνιστικότητας 

Στην πρώτη γραμμή της συζήτησης για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής τραπεζικής ανταγωνιστικότητας βρίσκονται πλέον οι ελληνικές τράπεζες, με την εγχώρια αγορά να καταγράφει σημαντικές επενδυτικές κινήσεις που μεταβάλλουν περαιτέρω το τοπίο.

Η διάγνωση της ΕΚΤ: κατακερματισμός, όχι κεφάλαιο

Η Ευρώπη έχει ενιαίο νόμισμα και ενιαίο εποπτικό μηχανισμό, όχι όμως πραγματικά ενιαία τραπεζική αγορά. Η κλίμακα είναι πλέον κρίσιμη, καθώς οι επενδύσεις σε AI, ψηφιοποίηση, κυβερνοασφάλεια και νέες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες απαιτούν κεφάλαια δύσκολα διαθέσιμα από μικρότερες, εθνικά περιορισμένες τράπεζες. Ο SSM δεν βλέπει τις συγχωνεύσεις ως απειλή, αλλά ως εργαλείο ανταγωνιστικότητας — υπό την προϋπόθεση δημιουργίας ασφαλών και υγιών τραπεζών.

Η Ελλάδα στο διεθνές ραντάρ

Δεν είναι τυχαίο ότι η UniCredit επέλεξε στρατηγική παρουσία στην Alpha Bank, ενώ η JPMorgan ανακοίνωσε πρόσφατα ενίσχυση παρουσίας στο ελληνικό corporate banking — κίνηση που εντάσσεται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή επέκταση της αμερικανικής τράπεζας, αλλά που το ότι περιλαμβάνει την Ελλάδα είναι ενδεικτικό αλλαγής αντίληψης. Παράλληλα, η Revolut έχει εξελιχθεί σε υπολογίσιμο ανταγωνιστή, διεκδικώντας καταθέσεις και πληρωμές.

Η ελληνική διεθνοποίηση

Eurobank και Alpha Bank στην Κύπρο, CrediaBank στη Μάλτα — παράλληλα με εγχώριες εξαγορές/συγχωνεύσεις που αναδιαμορφώνουν γεωγραφική παρουσία και πηγές εσόδων των ομίλων, όπως έχει ήδη καταγραφεί εκτενώς σε προηγούμενες αναλύσεις.

Η 21η Σεπτεμβρίου: το ορόσημο

Η Ελλάδα περνά επίσημα στις Developed Markets της FTSE Russell, πληρώντας τα 22 κριτήρια ποιότητας αγοράς, καθώς και τα κριτήρια μεγέθους, εμπορευσιμότητας και επενδυτικής βαθμίδας.

Οι τράπεζες υπήρξαν βασικός καταλύτης της αναβάθμισης, αλλά και βασικός αποδέκτης της — η ένταξη διευρύνει τη δεξαμενή διεθνών θεσμικών επενδυτών.

Η σημαντική «υποσημείωση»

Δεν θα παραμείνουν όλοι οι ξένοι επενδυτές λόγω της αναβάθμισης. Τα hedge funds που τοποθετήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, εκμεταλλευόμενα το rerating των ελληνικών τραπεζών, έχουν ήδη σημαντικά κέρδη — μέρος τους είναι φυσιολογικό να αναζητήσει έξοδο ή κατοχύρωση κερδών. Η αλλαγή κατηγορίας σημαίνει κυρίως αλλαγή σύνθεσης της επενδυτικής βάσης, όχι αυτόματη αύξηση θέσεων από όλους τους υφιστάμενους επενδυτές.

Η άφιξη ονομάτων όπως Rokos Capital Management και Millennium Management είναι ενδεικτική: το ενδιαφέρον πλέον δεν περιορίζεται στην αγορά μετοχών, αλλά επεκτείνεται και στην εγκατάσταση διεθνών επενδυτικών οργανισμών/στελεχών στην Αθήνα.

Το μεγάλο στοίχημα: η μετά-RRF εποχή

Με το RRF να ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026, η ελληνική οικονομία και οι τράπεζες καλούνται να περάσουν από μοντέλο στηριγμένο σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση σε μοντέλο στηριγμένο περισσότερο σε ιδιωτική επένδυση, κεφαλαιαγορές και τραπεζική χρηματοδότηση — θέμα που έχει ήδη αναλυθεί εκτενώς σε προηγούμενες καλύψεις.

Η Ευρώπη δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στις τράπεζες — χρειάζεται βαθύτερες κεφαλαιαγορές, περισσότερα ίδια κεφάλαια, καλύτερη κινητοποίηση αποταμιεύσεων. Για την Ελλάδα, η επόμενη φάση θα κριθεί από πολιτική σταθερότητα, εκλογές, συνέχιση μεταρρυθμίσεων και δημιουργία νέου κύματος ιδιωτικών επενδύσεων.

Το «χιονοστρωτικό» φαινόμενο

Η επιστροφή στις Developed Markets δημιουργεί αλυσιδωτή επίδραση: περισσότερη διεθνής ορατότητα, μεγαλύτερη συμμετοχή θεσμικών επενδυτών, καλύτερη πρόσβαση σε αγορές, μεγαλύτερη δυνατότητα χρηματοδότησης επιχειρήσεων — και τελικά, μεγαλύτερη πίεση στις ίδιες τις τράπεζες να παραμείνουν ανταγωνιστικές.

Τι σημαίνει αυτό συνολικά

Το κεντρικό μήνυμα είναι ότι η ανταγωνιστικότητα δεν είναι πλέον μόνο θέμα κερδοφορίας μιας τράπεζας, αλλά θέμα μεγέθους, τεχνολογίας, πρόσβασης σε αγορές, διεθνούς παρουσίας και ικανότητας προσέλκυσης κεφαλαίων. Σε αυτή τη νέα εξίσωση, η ελληνική τραπεζική αγορά έχει πάψει να αποτελεί «πρόβλημα» της Ευρώπης και αρχίζει να λειτουργεί ως παράδειγμα του πώς μια αγορά μπορεί, μέσα από συγκέντρωση, εξυγίανση και διεθνοποίηση, να ξαναγίνει ανταγωνιστική — ίσως γι' αυτό UniCredit, JPMorgan, Revolut και άλλοι διεθνείς παίκτες βλέπουν σήμερα την Ελλάδα όχι ως αγορά διάσωσης, αλλά ως αγορά ευκαιρίας.

Euronext: Η Αθήνα διεκδικεί τον ρόλο του δεύτερου ναυτιλιακού hub της Ευρώπης, δίπλα στο Όσλο

Με αφορμή την παράλληλη εισαγωγή της Star Bulk Carriers στο Χρηματιστήριο Αθηνών, ο CEO του ομίλου Euronext Σ. Μπουζνά έθεσε ανοιχτά τη φιλοδοξία: η Αθήνα να εξελιχθεί σε δεύτερο μεγάλο ευρωπαϊκό χρηματιστηριακό κόμβο για τη ναυτιλία, μετά το Όσλο.

Δύο εισαγωγές, μια τάση

Η υπερκάλυψη άνω των έξι φορών και η συμμετοχή περισσότερων από 7.500 επενδυτών αποτελούν ενθαρρυντικό δείγμα ζήτησης, αν και ένα δείγμα δύο εισαγωγών δεν αρκεί ακόμη για να επιβεβαιώσει τη δημιουργία σταθερού επενδυτικού κοινού για ναυτιλιακές μετοχές στην Ελλάδα.

Το αφήγημα του «εταιρικού νόστου»

Ο κ. Μπουζνά μίλησε για προσπάθεια, από κοινού με τον CEO της Euronext Athens Γ. Κοντόπουλο και τον υπουργό Οικονομίας Κ. Πιερρακάκη, να «επαναπατριστούν» ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες που παραδοσιακά επέλεγαν χρηματιστήρια της Νέας Υόρκης ή του Όσλο ως φυσικό τόπο εισαγωγής, παρά το ότι η διοίκηση και μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς τους παραμένει στην Ελλάδα. Ανέφερε ότι υπάρχουν ήδη συζητήσεις με άλλες εταιρείες, χωρίς όμως να δώσει ονόματα ή χρονοδιάγραμμα — οι σχετικές ανακοινώσεις, όπως είπε, θα γίνουν όταν οι ίδιες οι εταιρείες είναι έτοιμες.

Το πλεονέκτημα και το στοίχημα

Το βασικό επιχείρημα υπέρ της Αθήνας είναι το ήδη υπαρκτό ναυτιλιακό οικοσύστημα γύρω από τον Πειραιά (πλοιοκτήτες, ναυλομεσίτες, ασφαλιστές, τράπεζες, τεχνικές εταιρείες) — κάτι που δεν χρειάζεται να χτιστεί από το μηδέν, σε αντίθεση με άλλες πιθανές τοποθεσίες. Ωστόσο, το ίδιο το άρθρο αναγνωρίζει ότι η μετάβαση από «μερικές εισαγωγές» σε πραγματικό χρηματιστηριακό hub προϋποθέτει:

Επαρκή αριθμό εισηγμένων για δημιουργία ειδικού ναυτιλιακού δείκτη

Συνεχή κάλυψη από αναλυτές

Εξειδικευμένα επενδυτικά κεφάλαια

Μεγαλύτερη εμπορευσιμότητα (liquidity) διαχρονικά, όχι μόνο κατά την ημέρα εισαγωγής

Η ανάγνωση της αγοράς

Η ενσωμάτωση του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο οικοσύστημα της Euronext δίνει αντικειμενικά πρόσβαση σε ευρύτερη δεξαμενή διεθνών κεφαλαίων, και οι δύο πρώτες ναυτιλιακές εισαγωγές έδειξαν ενθαρρυντική ζήτηση. Ωστόσο, η δημιουργία ενός πραγματικού «δεύτερου Όσλο» είναι μεσοπρόθεσμο έως μακροπρόθεσμο στοίχημα που κρίνεται όχι από τις πρώτες ημέρες διαπραγμάτευσης, αλλά από το αν θα ακολουθήσει σταθερή ροή νέων εισαγωγών τα επόμενα τρίμηνα και αν η εμπορευσιμότητα των μετοχών θα διατηρηθεί μετά το αρχικό ενδιαφέρον. Μέχρι τότε, οι δηλώσεις περί «επαναπατρισμού» παραμένουν κυρίως θέμα προθέσεων παρά επιβεβαιωμένης τάσης.

Data centers: τρεις διαφορετικές ταχύτητες σήμερα, μάχη των MW αύριο 

Με διαφορετικό οικονομικό βηματισμό κινούνται οι βασικοί παίκτες του ελληνικού οικοσυστήματος data centers. Digital Realty Hellas, Sparkle Greece και Lancom καταγράφουν αποκλίσεις σε τζίρο και κερδοφορία, την ώρα που ο κλάδος βρίσκεται στο κατώφλι μιας νέας επενδυτικής εποχής.

Digital Realty: σταθερά έσοδα, αλλά κέρδη στο μισό

Η πτώση κερδοφορίας συνδέεται κυρίως με την αύξηση χρηματοοικονομικού κόστους, ενώ η εταιρεία συνεχίζει σημαντικό επενδυτικό πρόγραμμα, χρηματοδοτούμενο κατά μεγάλο μέρος ενδοομιλικά.

Τον Ιούνιο ολοκληρώθηκε το ATH4 στο Κορωπί, προσθέτοντας 6,8 MW στην εγκατεστημένη δυναμικότητα της εταιρείας.

Sparkle: μικρότερο τζίρο/EBITDA, αλλά μειούμενες ζημιές

Παρά την κάμψη λειτουργικής επίδοσης, η βελτίωση στην τελική γραμμή αντανακλά κυρίως τη μείωση χρηματοοικονομικού κόστους. Η εταιρεία διαθέτει 4 data centers σε Αττική και Κρήτη, με συνολική ισχύ ~13,7 MW.

Lancom: η ταχύτερα αναπτυσσόμενη

Η Lancom προχωρά το Phase II του Balkan Gate στη Θεσσαλονίκη και αναπτύσσει νέο ιδιόκτητο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο προς τα σύνορα με τη Βουλγαρία (Προμαχώνας), με το έργο να έχει ξεπεράσει το 35% υλοποίησης. Διαθέτει 3 ιδιόκτητα data centers (Αθήνα, Θεσσαλονίκη), συνολικής ισχύος 6 MW.

Η επόμενη πίστα: από τα σημερινά 44 MW στα... GW

Η σημερινή συνολική εγκατεστημένη ισχύς της χώρας (~44 MW) είναι μικρή σε σύγκριση με μεγάλα ευρωπαϊκά hubs, όμως τα υπό ανάπτυξη/σχεδιασμό έργα κινούνται σε πολλαπλάσια κλίμακα — με τη ΔΕΗ να πρωταγωνιστεί, όπως έχει ήδη καταγραφεί σε προηγούμενες αναλύσεις για τη στρατηγική του ομίλου.

Τι σημαίνει αυτό συνολικά

Η εικόνα των τριών υφιστάμενων operators δείχνει έναν κλάδο που περνά από την εποχή των εξαγγελιών στη δοκιμασία της υλοποίησης: η Digital Realty επενδύει βαριά αλλά βλέπει συμπίεση κερδοφορίας λόγω κόστους χρηματοδότησης, η Sparkle βελτιώνει την τελική γραμμή μέσω μείωσης χρηματοοικονομικού βάρους παρά τη λειτουργική κάμψη, ενώ η Lancom συνδυάζει ταχεία ανάπτυξη με διατήρηση ισχυρής κερδοφορίας. Το πραγματικό στοίχημα όμως βρίσκεται μπροστά: τα έργα ΔΕΗ, Data4 και EDGNEX, αν υλοποιηθούν στην κλίμακα που ανακοινώνεται, θα πολλαπλασιάσουν τη συνολική εγκατεστημένη ισχύ της χώρας — μεταθέτοντας τη συζήτηση από τα σημερινά, σχετικά μέτρια οικονομικά μεγέθη σε μια εντελώς διαφορετική τάξη επενδύσεων και εσόδων για τον κλάδο.

TτΕ: Στα 79,653 δισ. ευρώ τα «κόκκινα» δάνεια υπό διαχείριση – Επιχειρήσεις ανεβαίνουν, νοικοκυριά υποχωρούν

Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το β΄ τρίμηνο 2026 δείχνουν μια εικόνα δύο ταχυτήτων στην αγορά των υπό διαχείριση δανείων (ΕΔΑΔΠ): άνοδο στα επιχειρηματικά δάνεια, συνεχιζόμενη πτώση στα δάνεια ιδιωτών.

Η συνολική εικόνα

(Ποσά σε εκατ. ευρώ, ονομαστική αξία, υπόλοιπα τέλους περιόδου)

Τι δείχνει η ανάγνωση των στοιχείων

Η συνολική αύξηση των +58-59 εκατ. ευρώ σε επίπεδο ιδιωτικού τομέα είναι σχεδόν αμελητέα σε απόλυτους όρους, αλλά κρύβει από πίσω της δύο αντίθετες τάσεις που αξίζει να σχολιαστούν ξεχωριστά:

Στην πλευρά των επιχειρήσεων, η αύξηση των 350 εκατ. ευρώ στις ΜΧΕ, με τις ΜΜΕ να συνεισφέρουν το μεγαλύτερο μέρος της (+169 εκατ.), πιθανότατα αντανακλά νέες μεταβιβάσεις χαρτοφυλακίων ή αναταξινομήσεις δανείων προς τις εταιρείες διαχείρισης, παρά νέο δανεισμό καθαυτό — δεδομένου ότι πρόκειται για ήδη «κόκκινα» ή μεταβιβασμένα ανοίγματα.

Στην πλευρά των νοικοκυριών, η συνεχιζόμενη πτώση τόσο στα στεγαστικά (-172 εκατ.) όσο και στα καταναλωτικά (-24 εκατ.) δείχνει σταθερή τάση αποπληρωμής ή διευθέτησης, συνεπή με τη γενικότερη βελτίωση της ποιότητας ενεργητικού που καταγράφεται και σε άλλα πρόσφατα στοιχεία του τραπεζικού συστήματος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία του Δ΄ τριμήνου 2025 έχουν αναθεωρηθεί έναντι του προηγούμενου δελτίου (18.03.2026), κάτι που θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε τυχόν συγκρίσεις με παλαιότερα δημοσιεύματα. Επίσης, τα υπόλοιπα δεν περιλαμβάνουν εξωλογιστικούς τόκους και διαγραφές, άρα δεν αντανακλούν το πλήρες μέγεθος της αρχικής οφειλής.

Η ανάγνωση της αγοράς

Η σχεδόν στάσιμη συνολική εικόνα (+0,07% σε τριμηνιαία βάση) δεν πρέπει να διαβάζεται ως σταθεροποίηση της αγοράς «κόκκινων» δανείων, αλλά μάλλον ως ισορροπία ανάμεσα σε δύο αντίθετες δυναμικές: τη σταδιακή —αν και αργή— αποκλιμάκωση στα νοικοκυριά και μια πιθανή νέα ροή μεταβιβάσεων στον επιχειρηματικό τομέα. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η αύξηση στα επιχειρηματικά δάνεια αντιστοιχεί σε νέες μεταβιβάσεις χαρτοφυλακίων από τις τράπεζες ή απλώς σε αναταξινομήσεις εντός του ήδη υπάρχοντος αποθέματος — κάτι που τα διαθέσιμα στοιχεία από μόνα τους δεν επιτρέπουν να διακριθεί με βεβαιότητα.