«Χ.Α.: Δεν χρειάζεται υπερβολική αισιοδοξία… Αλλά…

Θα ξεκινήσουμε τα σχόλιά μας επαναλαμβάνοντας τα όσα είχαμε γράψει το προηγούμενο Σάββατο, πιστεύοντας πως θα καταλάβουμε γιατί το κάνουμε. -------- Πιο χαλαρά σήμερα, λόγω Σαββατοκύριακου. Ξεκινάμε με ένα γρήγορο σχόλιο, μετά τα νέα υψηλά 16,5 ετών στα οποία έκλεισε την Παρασκευή το Χρηματιστήριο Αθηνών, στις 2.421,69 μονάδες. Δεν χρειάζεται, όμως, υπερβολική αισιοδοξία. Το διεθνές περιβάλλον παραμένει αρκετά μπερδεμένο, καθώς κανείς δεν πείθεται για οριστική ανακωχή στη Μέση Ανατολή, την ώρα που οι αποτιμήσεις των ξένων χρηματιστηρίων βρίσκονται στη "στρατόσφαιρα". Επαναλαμβάνουμε, ωστόσο, κάτι που γράφουμε εδώ και πολύ καιρό στο GFF: ότι αν η αγορά κάνει "escape" από τη ζώνη των 2.400 – 2.410 μονάδων, ανοίγει εύκολα ο δρόμος για έναν νέο ανοδικό κύκλο, με σημαντικά μάλιστα περιθώρια κερδών» …. Οκ χαμηλά την μπάλα αλλά ας το κρατήσουμε αυτό …

Χ.Α.: το ράλι έχει πλάτος — και μερικές εξαιρέσεις που μιλούν από μόνες τους

Το Χρηματιστήριο Αθηνών δεν ανεβαίνει μόνο ο Γενικός Δείκτης — ανεβαίνουν μετοχές που είχαν μείνει πίσω για χρόνια καθώς και μετοχές που συνέχιζαν και συνεχίζουνε να ανεβαίνουν. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό ενός ράλι με ουσία, όχι απλώς ρευστότητας. 

Τα highlights των τελευταίων ημερών:

Δύο ονόματα στην αντίθετη κατεύθυνση αξίζουν προσοχή. Η Metlen είναι -5,8% σε 52 εβδομάδες — παρά τα θεμελιώδη, παρά τον «Φιλοκτήτη», παρά το insider buying του Μυτιληναίου. Τα shorts δεν έχουν ακόμα κλείσει. Η Allwyn είναι -28% — χωρίς ορατό καταλύτη ανάκαμψης στον ορίζοντα, έχοντας εκφράσει από την πρώτη στιγμή στο GFF την αρνητική μας άποψη λόγω δεικτών μόχλευσης.  

Κατασκευαστικός κλάδος: «Η Ελλάδα θα γίνει απέραντο δικαστήριο» — αν δεν δοθεί λύση άμεσα

Για πρώτη φορά, από τους μικρότερους εργολήπτες ως τους μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους, ο τεχνικός κόσμος μίλησε με μία φωνή. ΣΑΤΕ, ΠΕΣΕΔΕ, ΠΕΔΜΕΔΕ και ΣΤΕΑΤ βγήκαν σε κοινή συνέντευξη Τύπου με ένα σαφές μήνυμα: χωρίς άμεσα μέτρα, τα έργα παγώνουν και τα δικαστήρια γεμίζουν.

Οι αυξήσεις που δεν απορροφά κανείς

Και τα τιμολόγια βάσει των οποίων υπολογίζεται η αναθεώρηση είναι από το 2004.

Τι ζητούν σε τρεις άξονες

Ενεργοποίηση του μηχανισμού αναθεώρησης τιμών — πλήρης, όχι μερική όπως το 2022 που κάλυψε μόλις το 30% των πραγματικών αυξήσεων. Εξάμηνη παράταση για τους αναδόχους που αδυνατούν να συνεχίσουν χωρίς οικονομική αδυναμία. Αποζημίωση για όσους δεν κάνουν χρήση της παράτασης αλλά επιλέγουν να τηρήσουν τα χρονοδιαγράμματα — πριμ στα πρότυπα του 2022 (5% επί ανεκτέλεστου υπολοίπου).

Το επιχείρημα που δεν μπορεί να αγνοηθεί

Οι παραγγελίες υλικών ισχύουν για 10 μέρες — αδύνατον να κοστολογηθούν νέα έργα ή να προβλεφθεί ο προϋπολογισμός. Ταυτόχρονα, τα ορόσημα των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων (Ταμείο Ανάκαμψης) είναι ασφυκτικά. Αν τα έργα παγώσουν λόγω αδυναμίας συνέχισης, η χώρα κινδυνεύει να χάσει πόρους που δεν ανακτώνται.

«Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μας ισοπέδωσε. Η Ελλάδα θα γίνει ένα απέραντο δικαστήριο» — Ζαχαρίας Αθουσάκης, πρόεδρος ΣΑΤΕ.

«Έχουμε ξεφύγει από τα όρια του επιχειρηματικού ρίσκου και των αντοχών οποιασδήποτε επιχείρησης» — Φώτης Κουβουκλιώτης, πρόεδρος ΠΕΣΕΔΕ.

Η δομική αδυναμία που παραμένει

Η μόνιμη λύση — Εταιρεία Προδιαγραφών και Τιμολόγησης και Παρατηρητήριο Τιμών — έχει θεσμοθετηθεί από το 2021. Δεν έχει ενεργοποιηθεί. Σε προεκλογικό κλίμα, οι φορείς του κλάδου δεν περιμένουν ότι θα ενεργοποιηθεί σύντομα. Άρα ζητούν άμεσα ad hoc μέτρα — και στέλνουν μήνυμα ότι δεν θα περιμένουν πολύ.

«Γάλλιο: 2.250-2.650 δολάρια το κιλό — και η Metlen με πιλοτική μονάδα ήδη σε λειτουργία»

«Η τιμή των 2.000 δολαρίων το κιλό για το γάλλιο στην Ευρώπη δεν ισχύει πλέον». Αυτή η φράση από πηγή της Fastmarkets λέει πάρα πολλά — και ακούγεται διαφορετικά όταν γνωρίζεις ότι η Metlen έχει ήδη πιλοτική μονάδα παραγωγής σε λειτουργία.

Οι τιμές γαλλίου στο Ρότερνταμ: 2.250-2.650 δολάρια το κιλό στις 17 Ιουνίου — άνοδος 5% μέσα σε πέντε μέρες. Και στη Κίνα; 288-296 δολάρια το κιλό. Ratio 8 προς 1 μεταξύ ευρωπαϊκής και κινεζικής τιμής. Αυτό δεν είναι premium αγοράς — είναι γεωπολιτικό arbitrage που μετριέται σε οκταπλάσια διαφορά.

Η αγορά που έχει «αδειάσει» εκτός Κίνας

Από τον Ιούλιο 2023, όταν το Πεκίνο επέβαλε ελέγχους εξαγωγών γαλλίου, η διαθεσιμότητα του μετάλλου εκτός Κίνας περιορίζεται συνεχώς. «Η προσφορά είναι εξαιρετικά περιορισμένη» λέει δεύτερη πηγή της Fastmarkets. «Όλοι αναζητούν υλικό και επιθυμούν να αγοράσουν».

Αυτή η εικόνα — ζήτηση ισχυρή, προσφορά εξαντλημένη, τιμές που ανεβαίνουν — είναι το ακριβές περιβάλλον μέσα στο οποίο η Metlen χτίζει τη μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής γαλλίου εκτός Κίνας. Και ο Μυτιληναίος το είπε στη Γενική Συνέλευση με τρόπο που σπάνια ακούς από CEO: «εξελίσσεται σε κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον που αντίστοιχό του δεν θυμάται να έχει συμβεί όλα τα χρόνια που δραστηριοποιείται στο χώρο του μετάλλου».

Οι αριθμοί που αλλάζουν

Η Bank of America είχε υπολογίσει οικονομικά οφέλη περίπου 40 εκατομμύρια ευρώ ετησίως από το γάλλιο. Τώρα, με τρέχουσες τιμές στα 2.250-2.650 δολάρια — και Fastmarkets να λέει ότι τα 2.000 δολάρια «δεν ισχύουν πλέον» — η ίδια BofA βλέπει ανοδικά περιθώρια σε αυτές τις εκτιμήσεις.

Για να γίνει η σύγκριση: οι αρχικές εκτιμήσεις για 100-150 εκατομμύρια ευρώ EBITDA ετησίως από το γάλλιο βασίζονταν σε τιμές που σήμερα φαίνονται χαμηλές. Αν οι τιμές παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα ή συνεχίσουν να ανεβαίνουν — και η δομή της αγοράς δεν δείχνει αντίθετα — τα νούμερα μπορούν να αναθεωρηθούν σημαντικά προς τα πάνω.

Η πιλοτική μονάδα και το χρονοδιάγραμμα

Η Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων έχει εγκρίνει την επένδυση 340 εκατομμυρίων ευρώ. Η πιλοτική μονάδα είναι ήδη σε λειτουργία — αυτό σημαίνει ότι η Metlen έχει ήδη αρχίσει να επαληθεύει την τεχνολογία παραγωγής. Η κύρια εγκατάσταση βρίσκεται υπό κατασκευή με στόχο έτοιμη έως Δ' τρίμηνο 2027. Παραγωγή 50 τόνων ετησίως έως τέλος 2027 — ποσότητα που μπορεί να καλύψει το 100% των αναγκών της ΕΕ και το 5% της παγκόσμιας προσφοράς.

Ο Μυτιληναίος συνέστησε «ταβάνι» στις τιμές συμβολαίων — αναγνωρίζοντας ότι η μεταβλητότητα είναι υψηλή. Αυτή η σύνεση είναι διαχείριση κινδύνου, όχι αμφιβολία για τη στρατηγική.

Η χρήση που εξηγεί τη ζήτηση

GaAs σε τσιπ υψηλής συχνότητας, LED, ηλιακά πάνελ. GaN σε συστήματα ηλεκτρικής ισχύος για data centers τεχνητής νοημοσύνης. Μόνιμοι μαγνήτες σπάνιων γαιών. Αυτές οι εφαρμογές δεν είναι κυκλικές — είναι δομικές. Η ζήτηση για AI chips, για offshore wind, για ημιαγωγούς αμυντικής τεχνολογίας δεν φεύγει με τον επόμενο οικονομικό κύκλο.

Και η Κίνα, που ελέγχει 80%+ της παραγωγής, δεν φαίνεται έτοιμη να χαλαρώσει τους ελέγχους εξαγωγών — γιατί το γάλλιο είναι γεωπολιτικό όπλο, όχι απλώς εμπόρευμα.

2.250-2.650 δολάρια το κιλό. Προσφορά «εξαιρετικά περιορισμένη». Πιλοτική μονάδα Metlen σε λειτουργία. Κύρια εγκατάσταση υπό κατασκευή. Τα νούμερα αλλάζουν — και αλλάζουν προς την κατεύθυνση που ωφελεί τη Metlen.

ΕΚΤ: ο χάρτης των επιτοκίων για το 2026-2028 

Η Bank of America δημοσίευσε ανάλυση για τη λειτουργία και τις προθέσεις της ΕΚΤ — χρήσιμη όχι τόσο για όσα λέει, αλλά για όσα υπονοεί για την πορεία των επιτοκίων.

Το κεντρικό εύρημα: οι προβλέψεις Ιουνίου 2026 τοποθετούν τον πληθωρισμό στο 2% το 2028, αλλά τον δομικό στο 2,2% — και τα εναλλακτικά σενάρια δείχνουν ότι οι υποκείμενες πιέσεις μπορεί να παραμείνουν πάνω από τον στόχο. Αυτό, σύμφωνα με τους αναλυτές της BofA, είναι συμβατό με αυξήσεις επιτοκίων ~60 μονάδων βάσης στον τρέχοντα κύκλο — δηλαδή τουλάχιστον δύο κινήσεις των 25 μ.β. και πιθανώς μία ακόμη.

Τρία στοιχεία που αξίζουν προσοχή:

Πρώτον, ο στόχος του 2% είναι επίσημα συμμετρικός — αλλά στην πράξη η ΕΚΤ εξακολουθεί να δίνει μεγαλύτερο βάρος στους ανοδικούς κινδύνους πληθωρισμού. Αυτό σημαίνει ότι, σε αμφίβολες περιπτώσεις, η ΕΚΤ θα κλίνει προς σύσφιξη παρά χαλάρωση.

Δεύτερον, οι τέσσερις ετήσιες δημοσιεύσεις μακροοικονομικών προβλέψεων (Μάρτιος, Ιούνιος, Σεπτέμβριος, Δεκέμβριος) είναι οι πραγματικές «συνεδριάσεις» που κινούν τις αγορές — όχι απαραίτητα οι οκτώ τυπικές συνεδριάσεις νομισματικής πολιτικής. Η εκτίμηση πληθωρισμού δύο με τρία χρόνια μπροστά είναι ο δείκτης που παρακολουθεί η αγορά.

Τρίτον — και συχνά παραβλέπεται — η συρρίκνωση του ισολογισμού της ΕΚΤ είναι εξίσου σημαντική με τα επιτόκια. Καθώς μειώνονται τα αποθεματικά του τραπεζικού συστήματος, επηρεάζονται οι συνθήκες ρευστότητας με τρόπο που δεν αποτυπώνεται πάντα στα headline επιτόκια.

Για τις ελληνικές τράπεζες, η εικόνα αυτή έχει άμεση συνέπεια: το επιτοκιακό περιβάλλον παραμένει υποστηρικτικό για περισσότερο από όσο αρχικά αναμενόταν. Αυτό είναι μέρος του επιχειρήματος που χτίζουν Morgan Stanley, Jefferies, Deutsche Bank και Optima — και εξηγεί γιατί τα καθαρά έσοδα από τόκους δεν κινδυνεύουν άμεσα.

«Η χειρότερη ενεργειακή κρίση στην Ιστορία; Τα στοιχεία λένε κάτι διαφορετικό»

Ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ είπε ότι η τρέχουσα ενεργειακή κρίση είναι «χειρότερη από εκείνες του 1973, 1979 και 2022 μαζί». Το γαλλικό Ινστιτούτο Στατιστικής INSEE διαφωνεί — και φέρνει αριθμούς.

Η διαμάχη δεν είναι ακαδημαϊκή. Επηρεάζει τον τρόπο που οι αγορές αποτιμούν τον κίνδυνο, τις αποφάσεις κεντρικών τραπεζών, και — άμεσα — τις ελληνικές εισηγμένες με έκθεση σε ενεργειακές τιμές.

Τι λένε τα στοιχεία

Το αργό πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια τον Μάρτιο. Αλλά αποπληθωρισμένο, παραμένει χαμηλότερα από τις κρίσεις του 1973 και 1979. Το Brent σε ευρώ — που είναι η τιμή που μετράει για τους Ευρωπαίους — είναι λιγότερο επιβαρυντικό από το 2022, χάρη σε ευνοϊκότερες ισοτιμίες. Και το φυσικό αέριο: +60% από την έναρξη της σύγκρουσης, αλλά κορυφή στα 45 ευρώ/MWh τον Μάιο 2026 — πάνω από πέντε φορές χαμηλότερα από το ρεκόρ του καλοκαιριού 2022.

Επιπλέον, η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ οδήγησαν σε γρήγορη αποκλιμάκωση. Το Brent έκλεισε τον Μάιο στα 92,05 δολάρια — σαφώς χαμηλότερα από τα υψηλά του Μαρτίου.

Αλλά η αγοραστική δύναμη χτυπήθηκε εξίσου

Εδώ βρίσκεται η αντίφαση που αποκαλύπτει το INSEE: παρόλο που η κρίση ήταν μικρότερη σε απόλυτους ενεργειακούς όρους, ο αντίκτυπος στην αγοραστική δύναμη ήταν ανάλογος με προηγούμενες κρίσεις. Γαλλία: -20% αγοραστική δύναμη σε ενεργειακά προϊόντα την άνοιξη του 2026 σε σχέση με 2025.

Η εξήγηση: το 2022 οι κυβερνήσεις επιδότησαν μαζικά τις τιμές καυσίμων. Φέτος, με δημόσια οικονομικά υποβαθμισμένα παντού στην Ευρώπη, οι επιδοτήσεις απουσιάζουν — και το κόστος μεταφέρθηκε αναλλοίωτο στον καταναλωτή. Μόνο η TotalEnergies εφάρμοσε ανώτατο όριο στα πρατήριά της.

Γιατί αυτό αφορά τις ελληνικές αγορές

Για την Ελλάδα, η ανάλυση INSEE έχει πρακτικές συνέπειες. Η ελληνική οικονομία είναι λιγότερο ευάλωτη σε ενεργειακά σοκ από ό,τι ήταν το 1973 — χάρη στην πράσινη μετάβαση, στα ΑΠΕ που αντιπροσωπεύουν πλέον σημαντικό μέρος του ενεργειακού μείγματος, στην ηλεκτροκίνηση που επιταχύνθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης. Αυτή η δομική αλλαγή εξηγεί γιατί ο ΓΔ ανέβηκε 8,4% τον Μάιο — την τρίτη καλύτερη επίδοση παγκοσμίως — ενώ η «χειρότερη ενεργειακή κρίση στην Ιστορία» μαινόταν.

Για τις ελληνικές εισηγμένες: Motor Oil και HelleniQ ωφελήθηκαν από τα υψηλά περιθώρια διύλισης. Aegean Airlines πλήγηκε από κηροζίνη +56%. ΔΕΗ αντιμετωπίζει αβεβαιότητα κόστους φυσικού αερίου — εξ ού και ο Στάσσης δεν αναβάθμισε guidance. Αλλά η γρήγορη αποκλιμάκωση που ακολούθησε τη συμφωνία δείχνει ότι το χειρότερο σενάριο αποφεύχθηκε.

Το καλό νέο που δεν έχει ειπωθεί αρκετά

Η κρίση έδωσε ισχυρή ώθηση στην ηλεκτροκίνηση — ακριβώς αυτό που λέει το INSEE. Και αυτό είναι δομικά θετικό για τις χώρες που επενδύουν στις ΑΠΕ και στην αποθήκευση ενέργειας. Η Ελλάδα βρίσκεται σε αυτή την κατηγορία — και εταιρείες όπως η ΔΕΗ, η Metlen και η Γεκτερνα που επενδύουν σε BESS και ΑΠΕ βρίσκονται στη σωστή πλευρά αυτής της τάσης.

Κάθε ενεργειακή κρίση επιταχύνει τη μετάβαση. Αυτή δεν αποτελεί εξαίρεση.

Ο Μπιρόλ λέει «χειρότερη κρίση στην Ιστορία». Το INSEE λέει «μικρότερη από το 2022». Η αλήθεια βρίσκεται στη μέση — αλλά η αγορά ψήφισε: +8,4% τον Μάιο για το Euronext Athens.