Ελληνική οικονομία: Πέντε «τεστ» αξιολόγησης σε δύο μήνες — το πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,2% του ΑΕΠ «οπλίζει» το story αναβαθμίσεων

DBRS στις 4 Σεπτεμβρίου, Moody's και Scope στις 18/9, S&P στις 23/10, Fitch στις 6/11 — η Moody's παραμένει η μόνη «κλειδωμένη» στο πρώτο σκαλί της επενδυτικής βαθμίδας 

Έναν νέο κύκλο κρίσιμων «τεστ» από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης έχει μπροστά της η ελληνική οικονομία, με την αυλαία να ανοίγει στις αρχές Σεπτεμβρίου και τις αποφάσεις να διαδέχονται η μία την άλλη έως τις αρχές Νοεμβρίου. Η χώρα προσέρχεται με βασικά πλεονεκτήματα τη βελτιωμένη δημοσιονομική εικόνα, την ταχύτερη υποχώρηση του χρέους και τη διατήρηση θετικών ρυθμών ανάπτυξης — απέναντι σε εξωτερικές αβεβαιότητες με κυριότερη τη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή.

ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ

Η προσοχή στρέφεται ιδιαίτερα στη Moody's, καθώς είναι ο μόνος από τους μεγάλους οίκους που εξακολουθεί να τοποθετεί την Ελλάδα στο πρώτο επίπεδο της επενδυτικής βαθμίδας, ενώ οι υπόλοιποι έχουν ήδη προχωρήσει ένα βήμα ψηλότερα. Η Scope, από την πλευρά της, αφήνει ανοιχτή την πόρτα για περαιτέρω αναβάθμιση με τις θετικές της προοπτικές.

ΤΑ «ΔΥΝΑΤΑ ΧΑΡΤΙΑ»: ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΙ ΧΡΕΟΣ

Η αναθεώρηση προς τα πάνω ενισχύει τις εκτιμήσεις για ταχύτερη μείωση του λόγου χρέους/ΑΕΠ — ένα μέγεθος στο οποίο οι οίκοι έχουν επανειλημμένα συνδέσει τις προοπτικές νέων αναβαθμίσεων.

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ: ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΣΜΕΝΗ ΣΕΝΑΡΙΑ

Η ΤτΕ σημείωσε στα μέσα Ιουλίου ότι οι τιμές του αργού, παρότι σχετικά υψηλές, κινούνται αισθητά χαμηλότερα από τα αρχικά σενάρια που τοποθετούσαν το Brent πάνω από τα $100/βαρέλι.

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Οι προβλέψεις προϋποθέτουν ότι οι τιμές πετρελαίου θα παραμείνουν κοντά στα σημερινά επίπεδα, χωρίς επιστροφή πάνω από τα $100/βαρέλι.

ΟΙ ΕΠΙΦΥΛΑΞΕΙΣ

Παρά τη θετική εικόνα, το επικρατέστερο σενάριο θέλει τους οίκους να αποφεύγουν βιαστικές κινήσεις και να διατηρούν στάση αναμονής, με τις ρευστές διεθνείς συνθήκες —κυρίως τη Μέση Ανατολή— να αποτελούν τον μεγαλύτερο εξωτερικό κίνδυνο. Στα αρνητικά σενάρια που παρακολουθούν οι οίκοι περιλαμβάνονται πιθανή αντιστροφή μεταρρυθμίσεων, χαλάρωση δημοσιονομικής πολιτικής και επιδείνωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών — ρίσκα που ενδέχεται να ενταθούν καθώς η χώρα εισέρχεται σταδιακά σε προεκλογικό περιβάλλον.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Ο φθινοπωρινός κύκλος αξιολογήσεων συγκεντρώνει πέντε κρίσιμα ραντεβού μέσα σε δύο μήνες, με τη δημοσιονομική υπεραπόδοση και τη μείωση του χρέους να λειτουργούν ξεκάθαρα υπέρ της ελληνικής πιστοληπτικής εικόνας. Το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον αν η Ελλάδα διαθέτει τα θεμελιώδη μεγέθη για νέες αναβαθμίσεις, αλλά αν η οικονομία θα διατηρήσει τις αντοχές της απέναντι σε εξωτερικές αναταράξεις —κυρίως ενεργειακές— και θα συνεχίσει τη μεταρρυθμιστική πορεία χωρίς δημοσιονομικές αποκλίσεις, ιδίως καθώς πλησιάζει προεκλογική περίοδος.

GSI: Το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου «μπαίνει στην πρίζα» — η Meridiam ανοίγει τον δρόμο, η Λευκωσία κρατά ακόμη το κλειδί

Η γαλλική συμμαχία Αθήνας-Παρισιού μετά την επίσκεψη Μακρόν αλλάζει τη δυναμική του έργου — αλλά η Τουρκία παραμένει το μεγάλο ερωτηματικό για τη NAVTEX

Το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI) μπήκε ξανά «στην πρίζα» μετά τη συμφωνία εισόδου του γαλλικού κολοσσιαίου fund Meridiam και τη συμμαχία Αθήνας-Παρισιού που χτίστηκε γύρω από το έργο μετά την επίσκεψη Μακρόν στην Αθήνα, τον περασμένο Απρίλιο. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι οι έρευνες και μελέτες βυθού για τον εντοπισμό της βέλτιστης όδευσης του καλωδίου, οι οποίες απαιτούν ειδικό ερευνητικό σκάφος και έκδοση NAVTEX από την Αθήνα.

Η ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΟΙ ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Για να προχωρήσει το έργο, η κυπριακή πλευρά πρέπει να ανακτήσει κόστος €50 εκατ. από τους καταναλωτές για τα δύο χρόνια εκκρεμότητας της διασύνδεσης, καθώς και να άρει ρυθμιστικές εκκρεμότητες. Οι υπόλοιπες εμπλεκόμενες πλευρές, σύμφωνα με πηγές, αναμένουν αυτά τα βήματα.

Ο ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ: ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΟ

Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι το θαλάσσιο πάρκο της Ανατολικής Μεσογείου δεν επηρεάζει την όδευση του καλωδίου, ωστόσο το ερωτηματικό παραμένει: θα αντιδράσει η Άγκυρα αν το κοινοπρακτικό σχήμα ΑΔΜΗΕ-Nexans-GSI ζητήσει έκδοση NAVTEX;

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ

Σύμφωνα με το philenews, βρίσκονται σε εξέλιξη τηλεφωνικές διαβουλεύσεις μεταξύ του Προέδρου της Κύπρου Νίκου Χριστοδουλίδη, του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, με αντικείμενο την επανεκκίνηση των βυθομετρήσεων. Πηγές αναφέρουν ότι δρομολογείται η ανάθεση των εργασιών σε γαλλική εταιρεία, με στόχο την πλήρη στήριξη του έργου από τη Γαλλία.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές αναμένουν να έχουν ολοκληρωθεί έως τον Σεπτέμβριο τρία παράλληλα «κομμάτια»: η γραφειοκρατική ολοκλήρωση της εισόδου της Meridiam στον GSI, η εκτέλεση των βυθομετρήσεων από ΑΔΜΗΕ-Nexans-GSI, και η άρση των εκκρεμοτήτων από τη Λευκωσία. Μόνο τότε, εκτός απροόπτου, θα «ξεκλειδώσει» και η NAVTEX — το τελικό διαβατήριο για την επανεκκίνηση των ερευνών βυθού σε μια περιοχή όπου η γεωπολιτική βαρύτητα του έργου έχει πλέον ξεπεράσει το καθαρά ενεργειακό του σκέλος, με τη Γαλλία να αναδεικνύεται σε βασικό εγγυητή της υλοποίησής του.

 Χ.Α.: Οι «ξεχασμένες» μετοχές σε αγορά υψηλού 17ετίας — όταν ο Γενικός Δείκτης τριπλασιάζεται αλλά η μετοχή σου μένει στάσιμη 

Lamda, Premia, Fourlis, Τεχνική Ολυμπιακή, AVE, Revoil και Βιοκαρπέτ: εφτά περιπτώσεις όπου η απόδοση δεν ακολούθησε την πορεία του δείκτη — το «χαμένο κόστος ευκαιρίας» είναι το πραγματικό πρόβλημα

Με την αγορά σε υψηλό 17 ετών και τον Γενικό Δείκτη πάνω από τις 2.600 μονάδες, υπάρχουν ακόμη μετοχές που αντιπροσωπεύουν επίπεδα Γενικού Δείκτη γύρω στις 1.000 μονάδες. Την ώρα που ο δείκτης έχει υπερτριπλασιαστεί σε σχέση με τα χαμηλά της προηγούμενης περιόδου, αρκετές εισηγμένες παραμένουν σχεδόν στα ίδια επίπεδα τιμών — μια εικόνα αποκαλυπτική, και για αρκετούς επενδυτές απογοητευτική.

ΟΙ «ΞΕΧΑΣΜΕΝΕΣ» ΜΕΤΟΧΕΣ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΕΙΚΤΗ

LAMDA DEVELOPMENT: Η ΠΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ

Η μετοχή παραμένει ουσιαστικά στα επίπεδα της περιόδου της πανδημίας, παρά την πρόοδο στο έργο του Ελληνικού, την πορεία εσόδων που επικαλείται η διοίκηση και τις υπεραξίες που, σύμφωνα με την εταιρεία, δεν αποτυπώνονται πλήρως στους ισολογισμούς. Τότε ο Γενικός Δείκτης βρισκόταν στις 720 μονάδες — σήμερα είναι πάνω από τις 2.600.

AVE: ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΗ ΑΝΤΑΠΟΔΟΣΗ

Παρά τα εκατομμύρια ευρώ που έχουν επενδυθεί μέσω αυξήσεων κεφαλαίου από τους βασικούς μετόχους, η μετοχή εξακολουθεί να δυσκολεύεται να ξεπεράσει ουσιαστικά τα €0,50 — στα ίδια επίπεδα με τα μέσα του 2021, όταν ο Γενικός Δείκτης ήταν μόλις στις 900 μονάδες.

REVOIL ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΡΠΕΤ: ΑΠΟ ΤΟ ΡΑΛΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Και οι δύο εταιρείες είχαν πραγματοποιήσει εντυπωσιακά ράλι στο παρελθόν (Revoil από €1,40 σε €2,30, Βιοκαρπέτ από €1,70 σε €3,50), αλλά έχουν επιστρέψει κοντά στα αρχικά τους επίπεδα — αφήνοντας όσους τοποθετήθηκαν κοντά στα υψηλά με σημαντικές απώλειες, ενώ ο Γενικός Δείκτης έχει προχωρήσει πολύ πιο πάνω από τότε.

ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ: Η ΧΑΜΕΝΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ

Για έναν επενδυτή που είχε τοποθετηθεί σε αυτές τις μετοχές στα παλαιότερα επίπεδα, η εικόνα είναι δυσάρεστη: είτε έχει υποστεί ζημιά είτε, στην καλύτερη περίπτωση, έχει μείνει ουσιαστικά χωρίς απόδοση. Το μεγαλύτερο κόστος όμως είναι η χαμένη ευκαιρία — αν το ίδιο κεφάλαιο είχε τοποθετηθεί σε προϊόν που ακολουθούσε τον Γενικό Δείκτη, η απόδοση θα ήταν πολλαπλάσια.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Το φαινόμενο αυτό δεν αφορά μεμονωμένα περιστατικά — υπάρχουν αρκετές ακόμη εισηγμένες με ανάλογη εικόνα στασιμότητας. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η θεαματική άνοδος του Γενικού Δείκτη δεν σημαίνει ότι όλοι οι επενδυτές επωφελήθηκαν εξίσου: η μεγάλη επιστροφή της ελληνικής αγοράς δημιούργησε σημαντικές υπεραξίες, αλλά αυτές δεν μοιράστηκαν ισόποσα σε όλες τις μετοχές — μια υπενθύμιση ότι η επιλογή τίτλων παραμένει εξίσου κρίσιμη με τη γενικότερη τάση της αγοράς.

Ευρωπαϊκή διύλιση: Η ήπειρος έχασε 167,6 εκατ. τόνους δυναμικότητας από το 2009 — η Ελλάδα «κρατά» την εξαγωγική της βάση

FuelsEurope: 30 από τα 100 μεγάλα διυλιστήρια έκλεισαν ή μετασχηματίστηκαν σε 16 χρόνια — η Ασία-Ειρηνικός συγκεντρώνει πλέον το 36,1% της παγκόσμιας δυναμικότητας

Ένα ιδιότυπο παράδοξο διαμορφώνεται στην ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων: την ώρα που η κατανάλωση πετρελαίου παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, η Ευρώπη διαθέτει ολοένα και μικρότερη δυνατότητα να μετατρέπει το αργό σε βενζίνη, diesel, αεροπορικά καύσιμα και άλλα προϊόντα. Τα στοιχεία της νέας στατιστικής έκθεσης της FuelsEurope για το 2026 αναδεικνύουν αυτή ακριβώς την αντίφαση.

Η ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΔΕΝ ΥΠΟΧΩΡΕΙ

Η ΕΥΡΩΠΗ ΧΑΝΕΙ ΔΙΥΛΙΣΤΙΚΗ ΙΣΧΥ

Η Κίνα έχει περίπου διπλασιάσει τη διυλιστική της δυναμικότητα μέσα σε δύο δεκαετίες, ενώ παραδοσιακές αγορές συρρικνώνονται δραστικά: το Ηνωμένο Βασίλειο πέρασε από 18 διυλιστήρια τη δεκαετία του 1970 σε μόλις τέσσερα σήμερα, και στις ΗΠΑ δεν έχει κατασκευαστεί νέο μεγάλο διυλιστήριο από το μηδέν εδώ και δεκαετίες.

ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΗΣ ΣΥΡΡΙΚΝΩΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΞΑΙΡΕΣΗ

Η Ελλάδα διατηρεί σημαντική διυλιστική βάση σε σχέση με το μέγεθος της εγχώριας αγοράς — μια ισχυρή εξαγωγική διυλιστική βιομηχανία σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Ευρώπης χάνει παραγωγική δυναμικότητα.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ ΑΠΟ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

Η Ευρώπη είναι πλέον καθαρός εισαγωγέας diesel και αεροπορικών καυσίμων. Αυτό σημαίνει ότι ένα σοκ στα διυλιστικά κέντρα Ασίας ή Μέσης Ανατολής, ή μια διαταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές, μπορεί να επηρεάσει την ευρωπαϊκή αγορά ακόμη κι αν υπάρχει επαρκής προσφορά αργού διεθνώς.

Ο ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ

Πολλά ευρωπαϊκά διυλιστήρια είναι ενσωματωμένα ή κοντά σε μονάδες ατμοπυρόλυσης για την πετροχημική βιομηχανία, λειτουργώντας ως τμήμα ευρύτερης βιομηχανικής αλυσίδας. Έως τον Φεβρουάριο του 2026 λειτουργούσαν στην Ευρώπη 24 projects υγρών καυσίμων χαμηλών εκπομπών και 25 projects υδρογόνου.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Το βασικό παράδοξο της σημερινής αγοράς είναι ότι η ενεργειακή μετάβαση δημιουργεί την προσδοκία ταχείας μείωσης της εξάρτησης από το πετρέλαιο, ενώ στην πραγματικότητα η παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να καταναλώνει πάνω από 100 εκατ. βαρέλια προϊόντων ημερησίως. Η φύση του ενεργειακού κινδύνου αλλάζει: για δεκαετίες το ερώτημα ήταν αν υπάρχει πρόσβαση σε αρκετό αργό πετρέλαιο· πλέον εξίσου κρίσιμο είναι αν υπάρχει επαρκής δυνατότητα διύλισης ή ασφαλής πρόσβαση σε εισαγόμενα τελικά προϊόντα. Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική διυλιστική βιομηχανία αποκτά στρατηγική αξία που ξεπερνά κατά πολύ το μέγεθος της εγχώριας αγοράς.

Nike: Η μετοχή που «έφαγε» το 75% της αξίας της σε 5 χρόνια — τα $10.000 έγιναν $2.578

Από τα $170+ του 2021 στα ~$40 σήμερα — ούτε τα μερίσματα δεν κατάφεραν να αντισταθμίσουν τη διαρκή πτώση

Ένα ενδεικτικό στιγμιότυπο της δραματικής πορείας μιας από τις πιο εμβληματικές αμερικανικές μετοχές καταγράφεται στο πρόσφατο γράφημα της Nike Inc. (NKE): όποιος είχε επενδύσει $10.000 στη μετοχή πριν από ακριβώς πέντε χρόνια, σήμερα θα διέθετε μόλις $2.578, συμπεριλαμβανομένων και των μερισμάτων.

Η ΠΤΩΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

Η μετοχή έχει χάσει περίπου το 75%-77% της αξίας της από το ιστορικό υψηλό του 2021, με το γράφημα να δείχνει μια σχεδόν αδιάκοπη πτωτική τάση πέντε ετών, διανθισμένη με βραχύβιες ανακάμψεις που δεν κατάφεραν ποτέ να αντιστρέψουν τη βασική κατεύθυνση.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Η περίπτωση της Nike αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς ακόμη και μια από τις πιο αναγνωρίσιμες παγκόσμιες μάρκες με ισχυρό brand equity δεν είναι απρόσβλητη σε παρατεταμένη υποαπόδοση στο χρηματιστήριο. Το γεγονός ότι ακόμη και τα μερίσματα —που συνήθως λειτουργούν ως «μαξιλάρι» απόδοσης σε δύσκολες περιόδους— δεν κατάφεραν να αντισταθμίσουν παρά ελάχιστο μέρος της απώλειας κεφαλαίου, υπογραμμίζει το μέγεθος της υποχώρησης. Για επενδυτές που εξετάζουν ιστορικά "blue chip" ονόματα ως συνώνυμα ασφάλειας, το παράδειγμα της Nike λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η μακροπρόθεσμη απόδοση εξαρτάται πάντα από τα θεμελιώδη μεγέθη και την ανταγωνιστική θέση της εταιρείας τη δεδομένη περίοδο, όχι μόνο από το όνομα ή το ιστορικό της.