|
Η ανοδική αγορά που έχει συνδεθεί πλέον άμεσα με την έκρηξη
της τεχνητής νοημοσύνης, τις τεράστιες επενδύσεις στα
data
centers
και την κυριαρχία των αμερικανικών mega-cap τεχνολογικών εταιρειών πλησιάζει σε ένα σημαντικό ιστορικό ορόσημο.
Ο τρέχων
bull
market
του S&P
500,
ο οποίος ξεκίνησε στις
12 Οκτωβρίου 2022, έχει ήδη διαρκέσει περίπου
1.395 ημέρες
και χρειάζεται ακόμη μόλις
98 ημέρες ώστε
να ξεπεράσει σε διάρκεια τον ανοδικό κύκλο της περιόδου
1942-1946, ο
οποίος διήρκεσε 1.492
ημέρες.
Εφόσον η
σημερινή ανοδική αγορά παραμείνει σε ισχύ μέχρι τις
13 Νοεμβρίου,
θα περάσει στην 8η θέση
μεταξύ των μακροβιότερων bull
markets
στην ιστορία του S&P
500.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, όχι επειδή η διάρκεια από
μόνη της αποτελεί ένδειξη ότι επίκειται κορυφή, αλλά επειδή
δείχνει πόσο ασυνήθιστη σε διάρκεια έχει εξελιχθεί η
σημερινή ανοδική αγορά.
Ο AI
Bull πλησιάζει το ιστορικό top 10
Τα στοιχεία του
παρακάτω διαγράμματος καταγράφουν τους μεγαλύτερους
ανοδικούς και καθοδικούς κύκλους του S&P
500, με βάση έναν συγκεκριμένο ορισμό:
Bull market:
άνοδος τουλάχιστον 20% που έχει προηγηθεί από πτώση
τουλάχιστον 20%.
Bear market:
πτώση τουλάχιστον 20% που έχει προηγηθεί από άνοδο
τουλάχιστον 20%.
Με αυτή τη
μεθοδολογία, ο τρέχων ανοδικός κύκλος ξεκίνησε στις
12 Οκτωβρίου 2022,
μετά τη μεγάλη διόρθωση του 2022.
Από τότε, ο
S&P
500 έχει περάσει από μια εντυπωσιακή φάση ανόδου, η οποία
ξεκίνησε αρχικά ως ανάκαμψη από την
bear market του 2022 και
σταδιακά εξελίχθηκε σε ένα ευρύτερο επενδυτικό story
γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της σημερινής περιόδου είναι ότι
η άνοδος δεν στηρίχθηκε απλώς σε μια γενικευμένη βελτίωση
του οικονομικού κλίματος.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι επενδύσεις στην
AI, οι ημιαγωγοί, τα data
centers, το
cloud computing και οι
τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες των hyperscalers.
Έτσι, ο
συγκεκριμένος κύκλος έχει αρχίσει να χαρακτηρίζεται ως ο
«AI
Bull
Market».
Τα 1.492 ημέρες του
bull
market
του 1942-1946
Το ιστορικό προηγούμενο που βρίσκεται τώρα μπροστά από τη
σημερινή αγορά είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον.
Με διάρκεια 1.492 ημερών,
ο bull
market
από το 1942 έως το 1946 αποτελεί τον
8ο μακροβιότερο ανοδικό
κύκλο σύμφωνα με τα στοιχεία του διαγράμματος.
Η περίοδος εκείνη ήταν εντελώς διαφορετική από τη σημερινή.
Ο κόσμος βρισκόταν στη δίνη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και η
αμερικανική οικονομία είχε εισέλθει σε μια τεράστια
παραγωγική κινητοποίηση.
Το γεγονός ότι ένας κύκλος που πραγματοποιήθηκε πριν από
περίπου οκτώ δεκαετίες μπορεί σήμερα να απειλείται από μια
νέα ανοδική αγορά είναι ενδεικτικό της διάρκειας της
σημερινής τάσης.
Και το σημαντικότερο:
Δεν χρειάζεται μια ακόμη
μεγάλη άνοδος του
S&P
500 για να συμβεί αυτό. Χρειάζεται απλώς να μην υπάρξει
bear
market
για ακόμη 98 ημέρες.
Η διάρκεια όμως δεν σημαίνει ότι έρχεται κορυφή
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο μήνυμα του διαγράμματος.
Το γεγονός ότι ένας
bull
market
γίνεται ιστορικά μεγάλος
δεν σημαίνει ότι είναι υποχρεωμένος να τελειώσει.
Αυτό είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη των επενδυτών.
Όταν μια ανοδική αγορά έχει διαρκέσει περισσότερο από τον
ιστορικό μέσο όρο, δημιουργείται η εντύπωση ότι «κάπου εδώ
πρέπει να τελειώσει».
Η αγορά όμως δεν λειτουργεί με ημερολόγιο.
Δεν υπάρχει ένας μηχανισμός που στις 1.500 ημέρες να
ενεργοποιεί αυτόματα μια
bear
market.
Οι αγορές αντιδρούν στην οικονομία, στα κέρδη, στα επιτόκια,
στη ρευστότητα, στις αποτιμήσεις, στις προσδοκίες και στην
επενδυτική ψυχολογία.
Επομένως, το γεγονός ότι ο σημερινός
bull
market
πλησιάζει τις 1.492 ημέρες αποτελεί
ιστορικό στατιστικό
στοιχείο και όχι σήμα πώλησης.
Ο σημερινός κύκλος έχει ήδη ξεπεράσει τον μέσο όρο
Το διάγραμμα δείχνει ότι οι
bull
markets
έχουν παρουσιάσει τεράστια διαφοροποίηση ως προς τη
διάρκεια.
Ο μέσος
ανοδικός κύκλος έχει διάρκεια περίπου
1.011 ημέρες,
ενώ η διάμεσος βρίσκεται στις
522 ημέρες.
Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Ο τρέχων
κύκλος, με περίπου 1.395
ημέρες, βρίσκεται ήδη πολύ πάνω από:
τον μέσο όρο
των 1.011 ημερών, αλλά και πολύ πάνω από τη διάμεσο των
522 ημερών.
Με άλλα λόγια, δεν μιλάμε πλέον για έναν απλώς «κανονικό»
bull market.
Ο σημερινός ανοδικός κύκλος έχει ήδη καταφέρει να επιβιώσει
περισσότερο από τη συντριπτική πλειονότητα των ιστορικών
ανοδικών αγορών.
Και τώρα πλησιάζει τις κορυφαίες επιδόσεις της ιστορίας.
Υπάρχουν όμως πολύ μεγαλύτεροι
bull
markets
Το άλλο ενδιαφέρον στοιχείο του πίνακα είναι ότι η ιστορία
δείχνει πως οι ανοδικές αγορές μπορούν να διαρκέσουν πολύ
περισσότερο από όσο περιμένει η πλειοψηφία.
Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται ο
bull
market
που ξεκίνησε στις 12
Αυγούστου 1987 και ολοκληρώθηκε στις
24 Μαρτίου 2000.
Διήρκεσε
συνολικά 4.494 ημέρες,
δηλαδή περισσότερο από 12 χρόνια.
Ακολουθεί ο
ανοδικός κύκλος του
2009-2020, με
3.999 ημέρες.
Στη συνέχεια
βρίσκεται ο κύκλος
2013-2020, με
2.607 ημέρες, ενώ υπάρχουν και άλλες ιστορικές
ανοδικές αγορές με διάρκεια άνω των 2.000 ημερών.
Το συμπέρασμα είναι σαφές:
Η διάρκεια ενός
bull
market
μπορεί να είναι εξαιρετικά μεγάλη και δεν υπάρχει
συγκεκριμένο χρονικό όριο πέρα από το οποίο η αγορά είναι
υποχρεωμένη να γυρίσει σε bear
market.
Το παράδοξο: όσο μεγαλώνει ο
bull
market,
τόσο μεγαλώνει και ο φόβος
Υπάρχει όμως ένα ενδιαφέρον ψυχολογικό φαινόμενο.
Όσο περισσότερο διαρκεί μια ανοδική αγορά, τόσο περισσότεροι
επενδυτές αρχίζουν να πιστεύουν ότι «κάτι δεν πάει καλά».
Στην αρχή της ανόδου, οι περισσότεροι αμφιβάλλουν για τη
βιωσιμότητά της.
Στη συνέχεια, όταν η αγορά ανεβαίνει για αρκετά χρόνια,
αρχίζουν να μιλούν για υπερτίμηση.
Και όταν η άνοδος αποκτήσει πολύ μεγάλη διάρκεια,
εμφανίζεται το επιχείρημα:
«Δεν
μπορεί να συνεχιστεί για πάντα».
Το τελευταίο επιχείρημα είναι προφανώς σωστό.
Καμία bull
market δεν συνεχίζεται για πάντα.
Αλλά το πρόβλημα είναι η χρονική στιγμή.
Το «δεν μπορεί να συνεχιστεί για πάντα» δεν σημαίνει «θα
τελειώσει τώρα».
Αυτό είναι τελείως διαφορετικό.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Ο σημερινός κύκλος έχει ένα ακόμη ιδιαίτερο χαρακτηριστικό:
την τεχνολογική επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης.
Από το 2023 και μετά, η
AI
αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους καταλύτες για τις
αμερικανικές μετοχές.
Οι επενδυτές δεν αγοράζουν πλέον απλώς την προοπτική ότι η
τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει την οικονομία.
Αρχίζουν να βλέπουν πραγματικά οικονομικά μεγέθη:
τεράστιες επενδύσεις σε
data
centers,
αύξηση ζήτησης για
chips,
ισχυρές πωλήσεις υποδομών
AI,
ανάπτυξη cloud
υπηρεσιών,
αύξηση των capital
expenditures,
υψηλή κερδοφορία των μεγάλων τεχνολογικών ομίλων,
και προσπάθεια των επιχειρήσεων να ενσωματώσουν την
AI στις δραστηριότητές τους.
Αυτό διαφοροποιεί τον σημερινό κύκλο από μια απλή
κερδοσκοπική άνοδο.
Φυσικά, αυτό
δεν σημαίνει ότι οι
αποτιμήσεις δεν μπορούν να γίνουν υπερβολικές.
Ούτε ότι κάθε εταιρεία που συνδέεται με την
AI θα δικαιώσει τις προσδοκίες.
Σημαίνει όμως ότι πίσω από ένα σημαντικό μέρος της ανόδου
υπάρχει μια πραγματική επενδυτική και επιχειρηματική τάση.
Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι η ηλικία του
bull
market
Για τον επενδυτή, το κρίσιμο ερώτημα επομένως δεν είναι:
«Πόσες ημέρες έχει διαρκέσει ο
bull
market;»
Αλλά
«Τι θα
μπορούσε να τον τερματίσει;»
Και εδώ η ανάλυση γίνεται πολύ πιο ουσιαστική.
Για να τελειώσει ένας μεγάλος ανοδικός κύκλος, συνήθως
χρειάζεται κάποιος σημαντικός καταλύτης.
Μπορεί να είναι μια σοβαρή ύφεση, απότομη επιδείνωση των
εταιρικών κερδών, μεγάλη αλλαγή στη νομισματική πολιτική,
απότομη αύξηση του κόστους χρήματος, χρηματοπιστωτική κρίση
ή κάποιος εξωγενής γεωπολιτικός παράγοντας.
Η απλή «γήρανση» του
bull
market
δεν αρκεί.
Και οι bear
markets είναι πολύ διαφορετικές
Το διάγραμμα προσφέρει και μια πολύ ενδιαφέρουσα σύγκριση με
τις bear
markets.
Ο μέσος bear
market έχει διάρκεια περίπου 286 ημέρες,
ενώ η διάμεσος μόλις 240
ημέρες.
Δηλαδή, ιστορικά, οι καθοδικές αγορές είναι πολύ μικρότερες
σε διάρκεια από τις ανοδικές.
Αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά των
χρηματιστηρίων.
Οι αγορές μπορούν να ανεβαίνουν για χρόνια, αλλά οι μεγάλες
πτώσεις συνήθως είναι πολύ πιο απότομες και συμπυκνωμένες
χρονικά.
Χαρακτηριστικά, στο διάγραμμα υπάρχουν
bear
markets
διάρκειας:
630 ημερών,
622 ημερών,
546 ημερών,
543 ημερών,
537 ημερών,
αλλά και πολύ μικρότερες.
Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό πρόβλημα για όσους προσπαθούν
να βγουν από την αγορά περιμένοντας μια μεγάλη διόρθωση.
Μπορεί να έχουν δίκιο ότι κάποια στιγμή θα έρθει
bear market, αλλά να έχουν
κάνει λάθος ως προς το
πότε.
Το ιστορικό μήνυμα είναι ιδιαίτερα καθαρό
Ο σημερινός AI
Bull βρίσκεται πλέον μόλις 98 ημέρες
μακριά από το να ξεπεράσει έναν από τους μεγαλύτερους
ανοδικούς κύκλους στην ιστορία του S&P
500.
Αυτό είναι ένα σημαντικό στατιστικό ορόσημο.
Όμως δεν αποτελεί από μόνο του λόγο για να εγκαταλείψει
κανείς την αγορά.
Αντίθετα, το διάγραμμα μας θυμίζει κάτι πολύ σημαντικό:
οι
μεγάλες ανοδικές αγορές μπορούν να διαρκέσουν πολύ
περισσότερο από όσο πιστεύει η πλειοψηφία.
Ο σημερινός
κύκλος έχει ήδη διαρκέσει περίπου
1.395 ημέρες,
έναντι μέσου όρου 1.011
ημερών και διαμέσου
522 ημερών.
Παρά ταύτα, απέχει ακόμη πολύ από τους δύο μεγαλύτερους
ιστορικούς bull
markets, των 4.494 και
3.999 ημερών.
Επομένως, το γεγονός ότι η σημερινή αγορά είναι «γηραιότερη»
από τον μέσο όρο δεν σημαίνει ότι είναι και «καταδικασμένη».
Το πραγματικό στοίχημα
Το πραγματικό στοίχημα για τις αγορές δεν είναι αν ο
AI Bull θα φτάσει τις
1.492 ημέρες.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, αυτό μπορεί να συμβεί εφόσον
δεν μεσολαβήσει μια πτώση 20% που θα σηματοδοτήσει νέο
bear
market.
Το
ουσιαστικότερο ερώτημα είναι
αν η οικονομία, τα
εταιρικά κέρδη και κυρίως η επενδυτική έκρηξη γύρω από την
τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να συνεχίσουν να τροφοδοτούν την
ανοδική αγορά.
Εάν οι κερδοφορίες συνεχίσουν να αυξάνονται, οι επενδύσεις
στην AI
παραμείνουν ισχυρές και η αμερικανική οικονομία αποφύγει μια
σοβαρή ύφεση, τότε η ηλικία του bull market δεν αποτελεί
επαρκή λόγο για να θεωρηθεί ότι η αγορά βρίσκεται στο τέλος
της.
Και υπάρχει ένα ακόμη ιστορικό μάθημα που αξίζει να
κρατήσουμε:
Οι επενδυτές δεν χάνουν συνήθως χρήματα επειδή δεν γνώριζαν
ότι κάποια στιγμή θα έρθει μια
bear
market.
Τα χάνουν επειδή προσπάθησαν να προβλέψουν με ακρίβεια πότε
θα έρθει.
Ο σημερινός
AI
Bull έχει ήδη γίνει ένας από τους μακροβιότερους ανοδικούς
κύκλους της ιστορίας
Σε μόλις
98 ημέρες
μπορεί να περάσει στην 8η θέση.
Το αν θα σταματήσει εκεί ή θα συνεχίσει να ανεβαίνει στη
λίστα, όμως, δεν θα το αποφασίσει το ημερολόγιο.
Θα το αποφασίσουν τα κέρδη, η οικονομία, η ρευστότητα και η
δύναμη της ίδιας της ανοδικής τάσης.
|
