Τα στοιχεία του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές για την Ελλάδα και την Πολωνία αποτυπώνουν με εντυπωσιακή καθαρότητα δύο τελείως διαφορετικές οικονομικές πορείες μέσα σε διάστημα περίπου δύο δεκαετιών. Το 2004, οι δύο χώρες βρίσκονταν σχεδόν στο ίδιο επίπεδο οικονομικού μεγέθους. Το 2025, η εικόνα δεν θα μπορούσε να είναι πιο διαφορετική.

Η αφετηρία: σχεδόν ισοδύναμες οικονομίες

Το 2004, η ελληνική οικονομία παρήγαγε ΑΕΠ ύψους 234 δισ. δολαρίων, ενώ η πολωνική οικονομία βρισκόταν οριακά υψηλότερα, στα 256 δισ. δολάρια. Η διαφορά ήταν μικρή και, σε κάθε περίπτωση, δεν προδιέγραφε τη μελλοντική απόκλιση.

Την περίοδο εκείνη:

Η Ελλάδα ήταν μέλος της Ευρωζώνης, με πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση.

Η Πολωνία μόλις είχε ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βρισκόμενη ακόμη σε φάση σύγκλισης.

Παρά τις διαφορετικές θεσμικές αφετηρίες, το οικονομικό τους μέγεθος ήταν συγκρίσιμο.

Η εικόνα το 2025: πλήρης απόκλιση

Το 2025, το ελληνικό ΑΕΠ ανέρχεται στα 282 δισ. δολάρια, αυξημένο μόλις κατά 48 δισ. δολάρια σε σχέση με το 2004. Αντίθετα, η Πολωνία εκτοξεύεται στο 1 τρισ. δολάρια, σχεδόν τετραπλασιάζοντας το μέγεθος της οικονομίας της.

Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική:

Η Ελλάδα εμφανίζει σωρευτική αύξηση ΑΕΠ περίπου 20% σε ονομαστικούς όρους σε διάστημα 21 ετών.

Η Πολωνία καταγράφει αύξηση σχεδόν 290% στο ίδιο χρονικό διάστημα.

Από δύο σχεδόν ισοδύναμες οικονομίες το 2004, η Πολωνία το 2025 είναι υπερτριπλάσια της Ελλάδας σε οικονομικό μέγεθος.

Τι δείχνουν οι αριθμοί

Η ελληνική οικονομία, παρά την ανάκαμψη μετά την πολυετή κρίση, ουσιαστικά παρέμεινε στάσιμη σε μακροχρόνιο ορίζοντα, αν ληφθούν υπόψη:

η βαθιά ύφεση της δεκαετίας 2010–2020,

η απώλεια παραγωγικού ιστού,

η χαμηλή επενδυτική δυναμική για πολλά χρόνια.

Αντίθετα, η Πολωνία ακολούθησε μια πορεία:

διαρκούς μεγέθυνσης,

ενίσχυσης της βιομηχανικής και εξαγωγικής βάσης,

σταθερής προσέλκυσης επενδύσεων,
με αποτέλεσμα να μετατραπεί σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης.

Η ουσία της σύγκρισης

Η σύγκριση δεν αφορά μόνο τους απόλυτους αριθμούς. Αφορά τη δυναμική. Η Ελλάδα, ξεκινώντας από παρόμοιο επίπεδο, κατέληξε το 2025 να αποτελεί οικονομία μεγέθους μόλις 28% της πολωνικής. Πρόκειται για μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις οικονομικής απόκλισης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κυρίως των μεγάλων λαθών που έχουμε κάνει ως χώρα και συνεχίζουμε να κάνουμε.

Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι απλώς στατιστικά μεγέθη. Αποτυπώνουν:

χαμένες δεκαετίες ανάπτυξης,

διαφορετικές αναπτυξιακές στρατηγικές,

και τελικά, διαφορετικά αποτελέσματα στην παραγωγή πλούτου.

Συμπέρασμα

Το παράδειγμα Ελλάδας–Πολωνίας λειτουργεί ως καθαρός καθρέφτης των επιλογών και των εξελίξεων των τελευταίων 20 ετών. Από σχεδόν ισοδύναμες οικονομίες το 2004, φτάσαμε το 2025 σε μια δραματική ανισορροπία μεγέθους, με την Πολωνία να έχει περάσει σε εντελώς άλλη κατηγορία και στην Ελλάδα να προσπαθούμε ακόμη να καλύψουμε το χαμένο έδαφος.